Εκκλησία και Γένος: συμπόρευση ή παρένθεση;

    Τόν τελευταῖο καιρό ἀκούονται διάφορες φωνές, εἴτε ἀπό Χριστιανούς καλοπροαίρετους εἴτε ἀπό πολεμίους τῆς Ἐκκλησίας, πού ίσχυρίζονται ὅτι ἡ συμπόρευση τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους κατά τή διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας ἦταν μία παρένθεση, ἡ ὁποία πρέπει να κλείσει. Νομίζουν αὐτοί οἱ ἄνθρωποι ὅτι ἡ ἀγωνία καί οἱ ἀγῶνες τῆς Ὀρθιοδόξου Ἐκκλησίας γιά τήν ἐλευθερία τῆς πατρίδος καί τήν ἐπιβίωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἦταν κάτι πού προέκυψε κατ’ ἀνάγκην λόγῳ Ὀθωμανικοῦ ζυγοῦ καί δέν συνδέεται μέ τήν πνευματική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἡ Ἱστορία ὅμως τούς διαψεύδει. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, οἱ Πατριάρχες, οἱ Ἐπίσκοποι, οἱ Ἅγιοι, οἱ ἐκκλησιαστικοί συγγραφεῖς, χωρίς ποτέ νά λησμονοῦν τήν οἰκουμενικότητα τῆς Ὀρθοδοξίας και τό πανανθρώπινο μήνυμα τοῦ Χριστοῦ, ἔκαναν ὅ, τι μποροῦσαν γιά τήν ἐλευθερία καί τήν προκοπή τοῦ Γένους μας.

    Θυμίζω ὁρισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα ἀπό τή συμπόρευση Ἐκκλησίας καί Γένους πολύ πρίν ἀπό τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας:
    Περί τό 400 μ.Χ. ὁ Ἐπίσκοπος Πτολεμαΐδος (στή Βόρειο Ἀφρική) Συνέσιος ἀναλαμβάνει τήν ἄμυνα τῆς πόλεως κατά τῶν εἰσβολέων καί δηλώνει ὅτι θά πολεμήσει ὡς Λάκων, μιμούμενος τούς ἀρχαίους Σπαρτιάτες καί τόν Λεωνίδα.

    Τό 626, ὅταν ἀπουσίαζε ὁ αὐτοκράτωρ Ἡράκλειος γιά να διώξει τούς Πέρσες από τούς Ἁγίους Τόπους, τήν ἄμυνα τῆς Κωνσταντινουπόλεως κατά τῶν Ἀβάρων ἀναλαμβάνει ὁ Πατριάρχης Σέργιος. Οἱ Ρωμηοί πρόγονοί μας ἀπέδωσαν καί ὀρθῶς τή σωτηρία τῆς Πόλης σέ παρέμβαση τῆς Παναγίας καί ἔκτοτε τό περίφημο κοντάκιο «Τῇ  Ὑπερμάχῳ» καθίσταται ὁ πρῶτος  Ἐθνικός Ὕμνος τοῦ Ἑλληνορθοδόξου Γένους.
    Τό 960 ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Ἀθωνίτης μεταβαίνει στήν Κρήτη καί ἐπί μῆνες προσεύχεται ὑπέρ τῆς νίκης τοῦ στρατηγοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ, ὁ ὁποῖος τελικά ἐξεδίωξε τούς Ἀραβες ἀπό τήν ἑλληνική Μεγαλόνησο. Στή συνέχεια ὁ Νικηφόρος στέφεται αὐτοκράτωρ καί βοηθεῖ τόν πνευματικό του πατέρα δίδοντας ἠθική καί οἰκονομική βοήθεια στόν Ἀθανάσιο γιά νά ἱδρυθεῖ τό πρῶτο ὀργανωμένο μοναστῆρι τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἡ Μεγίστη Λαύρα (963 μ.Χ.)

    Τό 1185, ὅταν οἱ Νορμανδοί πολιορκοῦν καί καταλαμβάνουν τή Θεσσαλονίκη, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Εὐστάθιος, λόγιος καί ὑπομνηματιστής τοῦ Ὁμήρου, ἐμψυχώνει τούς ἀγωνιζομένους στά τείχη καί ἐπαινεῖ τά παιδιά τοῦ Κατηχητικοῦ, τούς «παῖδας Μυροβλήτου», πού προφανῶς ἐκεῖνος ἔστειλε νά βοηθήσουν τήν ἄμυνα τῆς πατρίδος. Ὁ ἴδιος κατέγραψε καί τό Χρονικό τῆς ἁλώσεως αὐτῆς.
    Γύρω στό 1200 ὁ Ἅγιος Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος, ὁ ὁποῖος ἀσκήτευε σέ ἕνα βράχο κοντά στήν Πάφο τῆς Κύπρου, ἔγραψε μία ἐπιστολή μέ πατριωτικό καί ἱστορικό περιεχόμενο καί μέ τίτλο «Περί τῶν κατά χώραν Κύπρον σκαιῶν». Ἡ Ἐπιστολή περιλαμβάνεται στόν Ε΄τόμο τῶν Ἁπάντων τοῦ Ἁγίου, πού κυκλοφορήθηκαν προσφάτως ἀπό τήν Μονή τοῦ Ἁγίου Νεοφύτου Πάφου, καί ἀποτελεῖ μία σαφῆ παρότρυνση πρός τούς Ὀρθοδόξους Ἕλληνες τοῦ νησιοῦ  νά παραμείνουν πιστοί στήν Ρωμανία (Βυζάντιο) καί νά ἀγωνισθοῦν γιά νά ἀπελευθερωθοῦν ἀπό τούς διαφόρους εἰσβολεῖς. Χρησιμοποιεῖ μάλιστα σκληρά λόγια γιά τούς ἐκ δυσμῶν καί ἐξ ἀνατολῶν ἐπιδρομεῖς ἀποκαλῶντας τους «κύνας καί λύκους».

    Τόν 14ο αἰῶνα ὁ Θεσσαλονικεύς μέγας θεολόγος και ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας Νικόλαος Καβάσιλας γράφει ἐπαινετικό «Προσφώνημα πρός τόν ἔνδοξον τοῦ Χριστοῦ Μεγαλομάρτυρα Δημήτριον τόν Μυροβλήτην». Ἐκεῖ ὑμνεῖ τόν Ἅγιο Δημήτριο διότι χάρισε νίκες στόν Ἑλληνισμό προστατεύοντας τή Θεσσαλονίκη ἀπό ποικίλους ἐπιδρομεῖς: «Δημήτριος ἦν ἐξ ἀνθρώπων, οὐ μόνον βαρβάροις φόβον ἐνθείς, καί ταῖς ἐκεῖθεν νίκας τήν Ἑλλάδα κοσμήσας».

    Ὁ ἀείμνηστος Βρετανός Βυζαντινολόγος Σέρ Στῆβεν Ράνσιμαν στό σπουδαῖο ἔργο του «Ἡ Ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως» ἐπισημαίνει ὅτι τό 1453 ἕναν ἀπό τούς δέκα πύργους στά τείχη τῆς Πόλης τόν κρατοῦσαν ἡρωικά Ἕλληνες Ὀρθόδοξοι μοναχοί πού ἔχυσαν τό αἶμα τους ὑπέρ Πίστεως καί Πατρίδος.

    Δέν εἶναι, λοιπόν, παρένθεση, ἀλλά μακρά καί συνεχής ἐμμονή στήν παράδοση τῆς Ἑλληνορθοδοξίας ἡ συμπόρευση Ἐκκλησίας καί Γένους. Μία παράδοση πόύ μᾶς διδάσκει νά δεχόμαστε τόν ὑγιῆ πατριωτισμό καί νά ἀποφεύγουμε τά δύο ἄκρα: Ἀπό τή μία πλευρά τόν ἐθνοφυλετισμό καί τόν ρατσισμό καί ἀπό τήν ἄλλη τόν ἐθνομηδενισμό καί τόν ἄπατρι διεθνισμό. Οἱ ὁμιλοῦντες περί παρενθέσεως καλό θά ἦταν νά μελετήσουν  καλύτερα τήν ἐκκλησιαστική καί ἐθνική ἱστορία μας.
Κ.Χ. 9-4-2010

.

(716) αναγνώσεις

5 comments

  1. “Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, οἱ Πατριάρχες, οἱ Ἐπίσκοποι, οἱ Ἅγιοι, οἱ ἐκκλησιαστικοί συγγραφεῖς, χωρίς ποτέ νά λησμονοῦν τήν οἰκουμενικότητα τῆς Ὀρθοδοξίας και τό πανανθρώπινο μήνυμα τοῦ Χριστοῦ, ἔκαναν ὅ, τι μποροῦσαν γιά τήν ἐλευθερία καί τήν προκοπή τοῦ Γένους μας.”

    αξιότιμε κε. Χολέβα,

    είχα σκοπό να διαβάσω ολόκληρο το κείμενο το οποίο παραθέσατε, αλλά αναλογιζόμενος τα γεγονότα τα οποία προηγήθηκαν και ακολούθησαν την άλωση, έμεινα σε αυτή την φράση και θέλω να σας ρωτήσω:

    Είστε σίγουρος ότι ιστορία διαψεύδει μόνο τους άλλους και όχι και εσάς τον ίδιο;

  2. Αγαπητέ Κώστα, επεκτείνοντας την διαχρονία του άρθρο σου, οι ‘καλοπροαίετοι χριστιανοί και οι πολέμιοι της εκκλησίας’ είναι οι μεν βαθειά ανιστόρητοι, οι δε δεν αποτελούν μέρος του εκκλησιάσματος του Γένους των Ελλήνων.
    Και αυτό διότι από την Κρητω-Μυκηναϊκή εποχή το Εθνος τής Ελλάδος , μοναδικά καταχωρημένο ως Γένος, εδράζεται σε πολιτισμό δηλαδή σε Μεταφυσική.
    Συνεπώς οι προσπάθεις των, αντίστοιχες με τις των ηγετών της πάλαι ποτέ ΕΣΣΡ, να απορρίψουν την Μεταφυσική και δη την Ορθοδοξία θα έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.

  3. “Συνεπώς οι προσπάθεις των, αντίστοιχες με τις των ηγετών της πάλαι ποτέ ΕΣΣΡ, να απορρίψουν την Μεταφυσική και δη την Ορθοδοξία θα έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.”

    Δηλαδή σύμφωνα με εσάς, ή είσαι Ορθόδοξος ή δεν είσαι Έλληνας;

  4. Σε κάθε περίπτωση τα μεσαιωνικά χρόνια είναι άλλα απο τα σημερινά.
    Αλλά ξεχάσατε να μας αναφέρατε για τον αφορισμό της Ελληνικής επανάστασης του 1821 απο το πατρειαρχείο.

  5. Με την επιβαλλόμενη μείωση μισθών και συντάξεων με στόχο την μείωση των εισαγωγών η ελλαδική κοινωνία έχει δύο επιλογές:

    1ον να διατηρήσει την καταναλωτική της αντίληψη και νοοτροπία και να αισθανθεί συνεπώς την μείωση της εξατομικευμένης ευημερίας.

    2ον να αντικαταστήσει την καταναλωτική της αντίληψη και νοοτροπία, απαλήφοντας με αυτό τον τρόπο τις αρνητικές επιπτώσεις της μείωσης της καταναλωτικής της ευχέρειας στην ευημερία η οποία δεν θα στηρίζεται πια σε νομισματικά μετρήσιμα μεγέθη.

    Πριν όμως κατηγορηθώ και ο ίδιος, ότι περνάω απευθείας στα (ευκταία) αποτελέσματα πριν ασχοληθώ καταρχήν με τις προθέσεις οι οποίες υπάρχουνε ή όχι, να συμπληρώσω με τον εξής συλλογισμό:

    Οι προθέσεις έχουνε κάποια σημασία, όταν οι πολίτες έχουνε την ευχέρεια επιλογών. Σε λίγο δεν θα την έχουνε, συνεπώς οι προθέσεις θα κατευθύνονται απευθείας από την ανάγκη. Αντιμετωπίζοντας λοιπόν άμεσα τις ανάγκες οι οποίες θα αναδυθούνε μέσα από την επικείμενη κρίση χρηματικής ρευστότητας ελέγχεις και την εξέλιξη των προθέσεων.

    Η ανάγκη δεν μπορεί να είναι άλλη, από την δημιουργία ενός κενού στον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Ένα κενό μέσα στον χρόνο, το οποιο θα επέλθει λόγω της έλλειψης χρημάτων προς κατανάλωση. Ο χρόνος ο οποίος έως τώρα διατίθονταν στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση μιας υπέρμετρης κατανάλωσης και στην ουσία απομόνωνε τον άνθρωπο από τον κοινωνικό του περίγυρο, αποτελεί την βάση για μια κοινωνική, διαπροσωπική δραστηριότητα. Οι προτάσεις για να συμπληρωθεί το κενό στον χρόνο, σε μια κοινωνία η οποία αποτελείται από ένα ιστορικό Έθνος, όπως το ελληνικό, είναι φυσικό να υπάρχουνε, όπως είναι επίσης φυσικό να είναι πολλές και εν μέρει αλλοπρόσαλες, αλληλοαναιρούμενες, ανταγωνιστικές.
    Η επιλογή όμως δεν θα γίνει στην βάση της συλλογιστικής ελευθερίας, για τους λόγους για τους οποίους απέφυγα να ασχοληθώ πιο πάνω με τις προθέσεις, αλλά της επίγνωσης. Η επιλογή θα γίνει με πρωτόγονο τρόπο, με την μέθοδο της μεταποίησης της ανάγκης σε αιτία συνύπαρξης.
    Εάν οι υπάρχουσες προτάσεις (Ορθοδοξία – Ενορία, Δήμος – Κοινότητα κτλ.) δεν κατορθώσουνε να καλύψουνε αυτό το κενό στον χρόνο μας, στην πράξη πια και όχι μέσω της ανεπίγνωστης νομικής και εκπαιδευτικής κατοχύρωσης όπως γινότανε μέχρι σήμερα με τα γνωστά αποτελέσματα, θα έχουνε την ίδια τύχη με τις προτεσταντικές ρητορείες περί αυθαίρετα διατυπωμένων “κεκτημένων” και “ανθρωπίνων δικαιωμάτων” ως ευκταία αποτελέσματα, τα οποία χάνουνε οποιαδήποτε σχέση με την ζώσα πραγματικότητα, όταν οι πραγματικές προθέσεις καταπιέζονται είτε με νόμους, είτε με ιδεολογίες, είτε τέλος με Μ.Κ.Ο.!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *