Το «καύχημα του γένους των Γραικών»

Στις εποχές κρίσης και δοκιμασίας, όπως είναι η σημερινή, οφείλουμε να αποτρέπουμε την κυριαρχία και τη διάδοση της απαισιοδοξίας και της ζοφερής αντίληψης για τα πράγματα και για το μέλλον μας ως λαού. Όσο και όπως μπορούμε, οφείλουμε να προστατεύσουμε τον λαό μας από την απογοήτευση και την παραίτηση. Σήμερα, ο τύπος και οι έμποροι της ειδησεογραφίας εξαπολύουν κάθε μέρα τρόμο, πανικό και δαίμονες. Δαίμονες, που μας θυμίζουν αυτούς που οι ασκητές ονομάζουν μυρμηγκολέοντες. Δαίμονες δηλαδή, που είναι αδύναμοι σαν μυρμήγκια μπροστά στο φρόνημα και την πίστη, αλλά ισχυροί σαν λεοντάρια όταν το φρόνημα και η πίστη απουσιάζουν. Θέλουν να μας πείσουν ότι δεν έχουμε κανένα μέλλον. Όλοι βάλθηκαν να βεβαιώνουν ότι είμαστε αποτυχημένος λαός, άξιοι για τα χειρότερα. Η απογοήτευση και η απελπισία γεννούν τέρατα. Διανοούμενοί μας επιχειρηματολογούν για το τέλος του Ελληνισμού (!). Η εθνική μας ταυτότητα, σφυρηλατημένη μέσα στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες μας, τίθεται σε αμφισβήτηση. Η ιστορική μας συνέχεια βρίσκεται υπό συζήτηση. Η στυγνή, πρωτόγονη  και τυραννική Οθωμανική Αυτοκρατορία παίρνει άφεση αμαρτιών. Ακόμη και η υποταγή και υπαγωγή μας στην εκκολαπτόμενη νεοοθωμανική τάξη εμφανίζονται ως μια κάποια λύση.

 

Ωστόσο, σήμερα ίσως δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για κάποιες ευκαιρίες και για δράσεις παρόμοιες με αυτές που, με τόση επιτυχία, έχουμε σε ιστορικούς καιρούς επιχειρήσει. Μέσα από τα χαλάσματα και τις καταρρεύσεις ανέρχεται και πάλι το Ελληνικόν, και αυτό δεν έχει γίνει μόνο μία φορά. Γι’ αυτό πρέπει να γνωρίζουμε.

 

Ας επιστρέψουμε, λοιπόν, στη λίγο γνωστή εποχή μετά την τουρκική κατάκτηση και την προσπάθεια για ανασύνταξη των ελληνικών πληθυσμών. Εμφανίζονται τότε στις ελληνικές κοινότητες συνθήκες που οδηγούν στην ανάπτυξη του ελληνικού εμπορίου, της μεταποίησης και της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας. Τον 18ο αιώνα μάλιστα οι ρωμαίικες κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ανέρχονται, ακμάζουν και δημιουργούν την πραγματικότητα που ονομάζουμε «καθ’ ημάς Ανατολή». Η παρασιτική Οθωμανική Αυτοκρατορία, της οποίας κύρια μέριμνα ήταν η απομύζηση των υπηκόων της, αναγκάζεται να τους παραχωρήσει κάποιες ελευθερίες. Αναδύεται ένας κόσμος στον οποίο οι Ρωμηοί, παρά την πολιτική υποταγή τους, διαθέτουν πλέον οικονομική και κοινωνική δύναμη δυσανάλογη προς τους αριθμούς τους, ώστε να αναδεικνύονται πολιτιστικά και οικονομικά κυρίαρχοι. Πρόκειται για ένα επίτευγμα πολιτισμικής τάξης:  οι Έλληνες της καθ’  ημάς Ανατολής επιτυγχάνουν μορφές  αστικού εκσυγχρονισμού χωρίς να χάσουν τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά. Αυτά, που συνεχίζουν να στηρίζονται στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, τον κοινοτισμό, την παιδεία, τον ευεργετισμό, το εμπόριο και την οικονομία.

 

Η ένταξη των υποταγμένων Ελλήνων στον τότε αναδυόμενο κόσμο, η προσαρμογή τους στην αστικοποιούμενη Ευρώπη του Διαφωτισμού και η συνδιαλλαγή τους με ίσους όρους με τη Δύση αποτελούν ακριβώς αυτά που είναι τα αιτήματα του παρόντος. Πρόκειται για επιτεύγματα που σήμερα οφείλουμε να κατανοήσουμε. Τί είναι αυτό που επιτρέπει στους επαρχιώτες Έλληνες εμπόρους των ελληνικών παροικιών, αυτούς που γεννιούνται με προϋποθέσεις αρνητικές και που στερούνται γλωσσομάθειας και σύγχρονης με την εποχή τους μόρφωσης, να επιτύχουν, να πλουτίσουν ραγδαία και να διαπρέψουν μέσα στις προηγμένες κοινωνίες της εποχής τους; Πώς γίνεται οι πάμπλουτοι έμποροι και μαικήνες της ελληνικής διασποράς να κρατούν μέσα στις επιτυχίες άσβεστο το πάθος για την πατρίδα; Πώς είναι δυνατόν οι φτωχοί αδελφοί Ζωσιμάδες από τα Γιάννενα, χωρίς μόρφωση, γνωριμίες και παρελθόν, να εμφανίζονται παντοδύναμοι στη Μόσχα, απ’ όπου  κατευθύνουν το γιγαντιαίο αναμορφωτικό, φιλανθρωπικό και εκπαιδευτικό τους έργο, ώστε η αυτοκράτειρα των Ρώσων Μαρία να τους προσφωνήσει ως «καύχημα του γένους των Γραικών»; Τί οδηγεί τους Ζωσιμάδες και πώς κατορθώνουν να γίνουν, -οι ίδιοι έμποροι χωρίς μόρφωση-, εκδότες των Ελλήνων κλασσικών;  Ποιές είναι οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες ο ταπεινός έμπορος από τη Βλάστη Κοζάνης Στέργιος Δούμπας κατορθώνει μέσα σε λίγα χρόνια, χωρίς μόρφωση, καταγωγή και πλούτο, να κυριαρχεί στην καλή κοινωνία της αυτοκρατορικής Βιέννης; Πώς υπερβαίνει τα κοινωνικά, εθιμικά και πολιτισμικά εμπόδια ο γιος του Νικόλαος Δούμπας, ώστε να φθάσει να είναι μαικήνας της μουσικής ζωής της Βιέννης, στενός φίλος του Ριχάρδου Βάγκνερ και φίλος και σύμβουλος του αυτοκράτορα Φραγκίσκου-Ιωσήφ; Πώς γίνεται αυτός ο Νικόλαος Δούμπας, γιος ενός αυτοδημιούργητου ξένου εμπόρου να φθάσει να δωρίσει, στην πρωτεύουσα της μουσικής, τη Βιέννη, τη λαμπρή αίθουσα συναυλιών για την οποία η πόλη της Βιέννης είναι ακόμη σήμερα περήφανη;

 

Σίγουρα αυτά τα ασυνήθιστα και φαινομενικά ακατόρθωτα επιτεύγματα οφείλουμε να τα γνωρίζουμε και να τα εντάσσουμε στα σύγχρονα πλαίσια. Η προσπάθεια για εθνική δημιουργία βασίζεται σε ανάλογη προσπάθεια για εθνική αυτογνωσία.

.

(584) αναγνώσεις

7 comments

  1. Η ανικανότητα της αστικής τάξης να νικήσει τους φεουδαλιστές ύστερα από την ίδρυση του
    ελληνικού κράτους (1832) ήταν η βασικότερη αιτία που ο λαός δεν μπόρεσε να αποβάλει τα
    ανατολίτικα χαρακτηριστικά της επανάπαυσης,της μοιρολατρείας και της οκνηρίας.
    Σήμερα που η μεταπραττική δομή του κράτους έχει φθάσει την κοινωνία στο μηδέν είναι
    ανάγκη να αλλάξει τελείως ο χαρακτήρας της εκπαίδευσης ώστε οι νέοι να αποκτήσουν αστικές
    δομές που θα τους επιτρέψει να έχουν ενεργητικότητα,αυτοπεποίθηση και τόλμη και όρεξη
    για δημιουργία στη παραγωγή,την τεχνολογία και τον πολιτισμό.
    Νεκτάριος Κατσιλιώτης
    Ιστορικός-Εκδότης

  2. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ. ΕΣΤΙΑ ΑΥΤΗΣ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΟ ΟΧΙ ΒΕΒΑΙΑ Ο ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟΣ. ΕΣΤΙΑ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΟ Η ΣΥΝΕΙΔΗΤΙΠΟΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΟΤΙ Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ ΟΧΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΕΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. ΤΟΝ ΦΕΡΕΙ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ.
    ΑΥΤΗ Η ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΕΞΟΒΕΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΕΞΟΣΤΡΑΚΙΣΜΟ ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΟΥΣ, ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΚΑΜΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΩΝ ΤΟΥ.
    ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΝΕΚΡΗ Η ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΙ ΠΑΛΑΜΑΔΕΣ, ΣΕΦΕΡΗΔΕΣ, ΕΛΥΤΗ. ΟΠΟΙΟΣ (ΟΠΟΙΑ) ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΤΕΤΟΙΟ ΠΡΑΓΜΑ Η ΕΙΝΑΙ Η ΙΔΙΑ ΝΕΚΡΗ Η ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΘΑΨΕΙ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ.
    ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΠΗΓΗ ΤΡΟΠΩΝ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ.
    ΘΡΗΣΚΕΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ.
    ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΟΙΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ.
    ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ: ΟΠΟΙΟΣ ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΣΤΑ ΚΟΙΝΑ ΝΑ ΜΗΝ ΩΦΕΙΛΕΙ ΠΟΥΘΕΝΑ, ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΤΟ ΛΑΟ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΤΟΥ. ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥ ΘΑ ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΚΑΙ ΘΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΕΙΤΑΙ. ΟΥΤΕ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ, ΟΥΤΕ ΥΠΟΥΡΓΩΝ. ΔΕΝ ΘΑ ΕΧΟΥΜΕ ΠΕΝΤΑΚΟΣΙΟΥΣ ΧΑΛΙΦΗΔΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΑΛΙΦΗ. ΤΟ ΙΔΙΟ ΟΛΟΙ ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΕΩΣ ΤΩΝ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΩΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ.

  3. φίλτατε και αξιότιμε κε. Μαυρίδη,

    δυστηχώς η προσωπική διάκριση δεν ήτανε ποτέ εκείνο το οποίο μας έλειπε. Είναι η ευεργετική επιρροή της εθνικής μας αυτοσυνειδησίας, η οποία μας εφοδιάζει με αυτοπεποίθηση και αίσθημα ανωτερότητας (όχι κρετινιστικού ρατσισμού ο οποίος οδηγεί σε αποικιοκρατική συμπεριφορά αλλά προθυμία συνδρομής στο υπακρτό πολιτιστικό πλαίσιο), όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε ξένους. Το πρόβλημά μας είναι, ότι δεν μπορούμε να κάμουμε χωριό, όταν βρισκόμαστε αναμεταξύ μας. Αυτή είναι η τραγωδία του Έλληνα, με την διαφορά ότι οι πρόγονοί μας ήτανε ικανοί και μαλωμένοι, ενώ εμείς είμαστε μόνο μαλωμένοι μεταξύ μας.

  4. Αγαπητέ Δημήτρη ,
    γράφεις [ ..συνεχίζουν να στηρίζονται στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, τον κοινοτισμό, την παιδεία, τον ευεργετισμό, το εμπόριο και την οικονομία…].

    Μα η έλλειψη ακριβώς τών ανωτέρω, ( δηλαδή η φιλοπατρία ) και η παντελής απουσία τους από τα σχολεία οδηγεί ακριβώς (εφαρμογή μαλακής ισχύοις που λέγει και ο Ηφαιστος) στο λογικό συμπέρασμα ότι υπ’ αυτές τις συνθήκες ο Ελληνισμός δεν υφίσταται στην επίσημη τουλάχιστον Ελλάδα πλέον.

    Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι κλαίμε την μοίρα μας , αλλά ότι συνεχίζουμε την αντίστασή μας, με συντονισμό δράσης όμως. Ενα τέτοιο σχέδιο μπορεί να περιλαμβάνει το συνεχές εξωπέταγμα αρχικά στην συνείδηση και μετά με ψήφο , των ΔΣ των ΔΟΕ, ΟΛΜΕ, την συντεταγμένη υπερψήφιση των ομοφρνούντων κομμάτων, ειδοποιήσεις για συνεχές [talkback] σε ιστολόγια και μπλογκσ στο Ιντερνετ κλπ.
    Ας καθήσουμε όλοι μαζί να βρούμε το πρακτέο.
    Φιλικά
    Γιώργος Κακαρελίδης

  5. Πράγματι κ. Κατσιλιώτη,το νέο Ελληνικό κράτος ιδρύθηκε στις παρυφές του τότε ελληνικού χώρου.Οι ακμάζοντες αστικοί πληθυσμοί των κέντρων του Ελληνισμού,που φιλοδοξούσαν να συνδιοικήσουν ή να αναλάβουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία,θα προσφυγοποιηθούν. Ριζικά διάφορη θα ήταν σήμερα η ελληνική πραγματικότητα αν το κράτος μας είχε ιδρυθεί με οργανική συνάφεια προς την ιστορική και πραγματική μας πρωτεύουσα.

    Δημήτρης Μαυρίδης

  6. Όταν,όμως κ. imago το άτομο στοχεύει σ,ε αυτό που το υπερβαίνει, η προσωπική διάκριση υπηρετεί την συλλογικότητα.

    Δημήτρης Μαυρίδης

  7. Και βέβαια,αγαπητέ Γιώργο Κακαρελίδη ο Ελληνισμός φαίνεται να μην υφίσταται στην επίσημη Ελλάδα.Όπως δεν υφίσταται στα ΜΜΕ μας και ιδίως στην οργουελλιανή ελληνική τηλεόραση.Η αλλοτρίωση έχει μετατρέψει τους ¨Ελληνες σε ξένους ανυποψίαστους ,που φοβάμαι ότι στο μέλλον θα μοιάζουν με μετανάστες.
    Αντισταθείτε λοιπόν,όσο,όπου και όπως μπορείτε.

    Δημήτρης Μαυρίδης

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *