Επιστολή στην Καθημερινή για το πολυτονικό και τους νέους

{ἐστάλη στὶς 16.10. μετὰ ἀπὸ ἀφιέρωμα τῆς “Καθημερινῆς” στὸ πολυτονικό. Δὲν κρίθηκε ἄξια δημοσίευσης.}


κύριε
Διευθυντά,

Στὴν
“Κ” τῆς 15/10, στὸ ἀφιέρωμα γιὰ τὸ πολυτονικό, ὁ κ. Βατόπουλος διερωτᾶται: “Ὑπάρχουν νέοι ποὺ δὲν διδάχθηκαν τὸ πολυτονικὸ καὶ νὰ τὸ
ὑποστηρίζουν;”
Ναί, ὑπάρχουν, καὶ μάλιστα οὐκ ὀλίγοι, μὲ συνέπεια ποὺ
ἐκπλήσσει (δηλαδὴ παντοῦ, ἀκόμα καὶ στὰ διαδικτυακὰ “τσάτ”). Ἡ
ἐπιλογή τους αὐτὴ σὲ καμία περίπτωση δὲν προκύπτει ἀπὸ κοινὲς πολιτικὲς ἢ
θρησκευτικὲς συνισταμένες, καὶ ἐξυπακούεται πὼς ἀναφερόμαστε σὲ χρήση τῆς
φρέσκιας δημοτικῆς γλώσσας.
Ἐπιτρέψτε μας νὰ προτείνουμε
τὴν ἀκόλουθη ἱεράρχηση τῶν αἰτιῶν, μετὰ ἀπὸ σχετικὲς συζητήσεις:

(α) Θεωροῦν πὼς μὲ τὸ πολυτονικὸ διασώζεται καίρια καὶ
σημαντικὴ πληροφορία στὴν λέξη καὶ κυρίως στὴν πρόταση, πληροφορία ὄχι κατ’
ἀνάγκην φωνητική.

(β) Ἀντιμάχονται τὴν ἄρση περίπου δισχιλιετοῦς συνέχειας
τῆς ὀπτικῆς (βιωματικῆς) ἀποτύπωσης τῆς γλώσσας. (Δὲν θεωροῦν τὴν Βουλὴ ἁρμόδια
γιὰ μιὰ τέτοια ἀπόφαση, καὶ δὴ μὲ τροπολογία καὶ 30 βουλευτές, ὅπως συνέβη.)

(γ) Ἀποστρέφονται τὴν τραγικὰ λανθασμένη de facto
διχοτόμηση τῆς γλώσσας σὲ “ἀρχαῖα” καὶ “νέα”, δηλαδὴ σὲ
ὅ,τι τυπώθηκε πρὶν τὸ 1982 καὶ μετὰ τὸ 1982 ἀντίστοιχα (γιὰ τοὺς μαθητὲς τῶν
λυκείων μας, ὁ Ἐλύτης γράφει “στὰ ἀρχαῖα”, ἐπειδὴ τυπώνεται σὲ
πολυτονικό. Ρωτῆστε τους). Ἢ τὴν θεώρηση τῆς πολυτονισμένης δημοτικῆς γλώσσας
ὡς “καθαρεύουσας”, θεώρηση κρατικὰ ὑποβοηθούμενης ἡμιμάθειας.

(δ) Διαπιστώνουν πὼς τὸ πολυτονικὸ εἶναι πιὸ λειτουργικό,
“λογικὸ” τονικὸ σύστημα, μὲ ἐσωτερικὴ συνέπεια ποὺ στὴν μονοτονία
ἀντικαθίσταται μὲ δύσκαμπτες τονικὲς συμβάσεις (“ὁ δάσκαλός του”- ὁ
δεύτερος τόνος ἐμφανίζεται ἀπὸ τὸ πουθενὰ κ.ἄ.).

(ε) Κρίνουν πὼς ἂν σὲ γλωσσικὰ ζητήματα προκρίνουμε τὸ
κριτήριο τῆς χρησιμότητας/εὐκολίας, καλύτερα νὰ κάνουμε τὴ δουλειὰ σωστά: νὰ
υἱοθετήσουμε ἐπισήμως φωνητικὴ γραφή, γκρῆκλις/λατινικὸ ἀλφάβητο ἢ ἀκόμα
καλύτερα τὰ διεθνῆ ἀγγλικά. Δυστυχῶς, τὰ ἑλληνικὰ εἶναι δύσκολα καὶ ἀφοροῦν μιὰ
πολὺ μικρὴ ἀγορά. Πρὸς τί τόση ταλαιπωρία;

(ς) Πέραν τούτων, τὸ προτιμοῦν καὶ αἰσθητικά.

Τέλος, πολὺ ἁπλά, συχνὰ ἔχουν πειστεῖ ἀπὸ τὶς σχετικὲς
ἀπόψεις τοῦ Ἐλύτη, τοῦ Σαββόπουλου, τοῦ Γιανναρᾶ, τοῦ Καστοριάδη, τοῦ Ράμφου,
τοῦ Παπάζογλου (παρεμπιπτόντως, ἅπαντες δημοτικιστές), τῆς Ντὲ Ρομιγὶ καὶ
ἄλλων. Ἐνῷ δὲν τυγχάνουν ἀκριβῶς θαυμαστὲς τοῦ Ἐλ. Βερυβάκη, ὑπουργοῦ Παιδείας
τότε, ἢ τῶν ἐμμονῶν τοῦ κ. Κριαρᾶ, ποὺ ἀμφισβητεῖ τὴν ὕπαρξη νέων ἀνθρώπων ποὺ
πολυτονίζουν- δηλαδή, τὴν ὕπαρξή μας. Οὔτε πείθονται ἀπὸ τὴν ζωτικὴ
προτεραιότητα τῆς ἥσσονος προσπάθειας.

Πολὺ σωστὰ ἐπισημάνθηκε στὰ ἄρθρα πὼς οἱ οἰκονομικοὶ
λόγοι τῆς ἐπιβολῆς τῆς μονοτονίας ἔχουν πλέον ἐκλείψει. Τὰ πολυτονικὰ ἑλληνικὰ
εἶναι ἤδη ἐγκατεστημένα σὲ ὅλες τὶς τελευταῖες ἐκδοχὲς τῶν
Windows τὴν
τελευταία δεκαετία (
Greek polytonic),
χρειάζονται ἁπλῶς ἐνεργοποίηση καὶ ἀξιοποιοῦν εἰδικὴ διάταξη τοῦ πληκτρολογίου.
Πλέον, ὅλες οἱ συνηθισμένες γραμματοσειρὲς (π.χ.
Times New Roman ἀπὸ Vista κι ἑξῆς)
ἔχουν σχεδιαστεῖ καὶ γιὰ τονισμένα ἑλληνικά.

 

Σωτήρης Μητραλέξης (23, φοιτητής, Βερολίνο
Γερμανίας),
 

Δημήτρης Ζάχος (26, φοιτητής, Ἀθήνα), 

Γιάννης
Ντάγκας
 (23, φοιτητής, Ἀθήνα), 

Ἀπόλλων Μπαζάντε-Κωστόπουλος (33,
φοιτητής, Ἀθήνα),
 

Στέλιος Θεοδωράκης (20, φοιτητής, Ἀθήνα)


(736) αναγνώσεις

3 comments

  1. Πολύ καλή ἡ ἐπιστολή. Τὸ δημοσίευσε ἡ «Καθημερινή» ; Πότε ;
    Κουτσομπολικῶς, ὁ Νῖκος Βατόπουλος ἦταν συμμαθητής μου στὸ Δημοτικὸ τῆς «Ἑλληνικῆς Παιδείας» στὴν Κυψέλη τὰ ἔτη 1966-1972. Συνεπῶς, ἔχει διδαχθεῖ τὸ πολυτονικό καὶ πολύ καλὰ μάλιστα. Ἦταν ἄριστος μαθητής σὲ ἕνα ἄριστο σχολεῖο.

  2. Ἐχθὲς ἐστάλη, ἔχουμ’ ἀκόμα μέχρι τὴν ἐνδεχόμενη δημοσίευση.

  3. Νὰ ξεκαθαρίσουμε κάτι, μιὰ γιὰ πάντα.

    Οὐδέποτε ὑπήρξαν ¨οἰκονομικοί ἤ τεχνολογικοί λόγοι¨ γιὰ τὴν εἰσαγωγή τοῦ μονοτονικοῦ. Εἶναι καθαρὰ στημένα μυθεύματα.

    Πολυτονικὸ εἴχαν ὅλες οἱ λινοτυπικές μηχανές καὶ αὐτὸ ἤξεραν ὅλοι οἱ τυπογράφοι. Πολυτονικὸ εἴχαν ὅλες οἱ γραφομηχανὲς (ἁπλὲς ἀλλά καὶ πεταλούδας, μὲ μπαλάκι κλπ). Πολυτονικὸ εἴχαν καὶ οἱ τότε φωτοστοιχειοθετικές μηχανὲς.

    Τό ἴδιο ἴσχυε καὶ γιὰ μικρότερες πληθυσμιακά, γλῶσσες, μέ μὴ roman γραφὴ, ὅπως ἑβραϊκή, κλπ.

    Καί ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ οἱ τότε πρῶτοι προσωπικοὶ ΗΥ (Apple II) διέθεταν γιὰ ὅλο τόν κόσμο, πρόγραμμα ἐπεξεργασίας κειμένων μὲ τήν γραφή κάθε χώρας (στὴν Ἑλλάδα, πολυτονικά, τὰ μόνα ἄλλωστε ποὺ ὑπῆρχαν).

    Ἡ ἀπόφαση ἦταν προειλημμένη καὶ ἁπλά τήν ἔντυσαν μὲ προφάσεις (ἐν ἁμαρτίαις) ἀκριβῶς ὅπως κάνουν καὶ σήμερα γιὰ κάθε τὶ πού ἔχει σχέση μὲ τήν γλῶσσα, τήν Παιδεία κλπ. Ὁ πολύς κόσμος βέβαια δὲν μποροῦσε νὰ καταλάβει.
    Φιλικά
    Γιῶργος Κακαρελίδης
    (πού ἔτυχε νὰ ζήσω ἐκεῖνα τὰ γεγονότα.)
    ΥΓ. Γι`νὰ μὴν ξεχνιὀμαστε, πακτωλὸς χρημἀτων διατέθηκε τότε στούς ἐκδότες γιὰ νὰ ξαντυπωθοῦν ¨εκατομμύρια βιβλία σὲ μονοτονικὸ καὶ να αγοραστοῦν άπὸ τὸ κράτος γιὰ βιβλιοθῆκες, σχολεῖα κλπ. Το μεγάλο φαγοπότι. ῎ΓΚ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *