Η αποχώρηση από τα εγκόσμια του Γλαύκου Κληρίδη και οι έσχατες λογικές ενός κράτους

DSC00084Παναγιώτης Ήφαιστος www.ifestosedu.gr

 

Το αμείλικτο βιολογικό τέλος όλων και οι ιστοριογραφικές φαρσοκωμωδίες

 

Για τις προσωπικότητες οι οποίες διαδραμάτισαν σημαίνοντα ιστορικό ρόλο η κριτική πρέπει να γίνεται την σωστή στιγμή και με τον σωστό τρόπο. Αυτή την στιγμή η αποχώρηση από τα εγκόσμια του Γλαύκου Κληρίδη επιτάσσει μερικά μόνο και πολύ προσεκτικά λόγια. Κυρίως, όχι για να μιλήσουμε για τον ίδιο αλλά για να υπογραμμίσουμε κάποια αυτονόητα πράγματα, τα οποία, όμως, δυστυχώς, δεν είναι για όλους αυτονόητα.

Κατ’ αρχάς, «ο θάνατος» των ανθρωπίνων όντων υπογραμμίζει εύστοχα ο Παναγιώτης Κονδύλης, «δεν είναι κάτι που θα συμβεί μια φορά στο μέλλον, αλλά αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής, και δεν συνίσταται απλώς στο βιολογικό τέλος, αλλά και στον αμείλικτα πεπερασμένο και σχετικό χαρακτήρα όλων των ανθρωπίνων εγχειρημάτων».

Μολαταύτα, μερικοί συμπεριφέρονται για την ασθένεια ή τον θάνατο των άλλων με σιχαμερό τρόπο και με απύθμενη μικροπρέπεια. Τέτοιες συμπεριφορές παρατήρησα ακόμη και στον ακαδημαϊκό χώρο, εκεί όπου το πνεύμα πρέπει να είναι, υποτίθεται, ανώτερο, και η σκέψη πιο υψηλή. Υποτίθεται!

Σε κάθε περίπτωση, αναγούλα προκαλεί η χαρά μπροστά στην ανθρώπινη κακουχία ή μπροστά στον θάνατο οποιουδήποτε ανθρώπου. Οι πολιτισμένοι άνθρωποι, εξάλλου, ακόμη και κατά την διάρκεια ενός πολέμου προσφέρουν περίθαλψη στους απέναντι και τους επιτρέπουν να θάψουν με τιμή τους νεκρούς τους.

Τον Γλαύκο Κληρίδη, όπως και τις υπόλοιπες ιστορικές προσωπικότητες όπως ο Μακάριος, ο Γρίβας, ο Παπαδόπουλος και πολλοί άλλοι, ή των αντίστοιχων του Ελλαδικού κράτους, δεν μπορεί κανείς ιστορικά μιλώντας να τους δικάσει για να τους καταδικάσει ή αθωώσει. Η πλάστιγγα με τους δύο δίσκους της ιστορικής τους παρουσίας βαραίνει προς την μια ή άλλη κατεύθυνση.  Όπου και να γείρει, όμως, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, πάντα κάτι θα έχει και στην άλλο δίσκο.

Δεν δικάζουμε λοιπόν με ιστορικά άλματα και ιστοριογραφικές φαρσοκωμωδίες αλλά αποτιμούμε κριτικάγια να μαθαίνουμε από τα παθήματα. Για να κατανοήσουμε την θέση και τον ρόλο του πολίτη και τα θέσφατα και τα έσχατα μιας κοινωνίας και ενός κράτους στα οποία όλοι οι πολίτες απαιτείται να είναι προσκολλημένοι. Κυρίως για να καταλάβουμε όσο καλύτερα μπορούμε την σημασία της κρατικής ισχύος στην σύγχρονη διεθνή πολιτική και την ανελέητη ορθότητα της Θουκυδίδειας Υποδειγματικής ανάλυσης.

Ούτε επίσης ωφελούν ωραιοποιήσεις ή ύβρεις. Τα πολιτικά πρόσωπα όταν αναλαμβάνουν θέση ευθύνης είναι εξ ορισμού αμφιλεγόμενα. Ας φροντίζουμε να έχουμε δημοκρατία μέσα στην οποία θα επιδιδόμαστε στο άθλημα ανάδειξης των άριστων στο τιμόνι του κράτους. Ιδιαίτερα στις κρίσιμες στιγμές που διανύουμε, τα κροκοδείλια δάκρυα, οι εξάρσεις θαυμασμού και οι κατάρες περισσεύουν και σε τίποτα δεν χρησιμεύουν.

 

Οι πολίτες πάσχουν όταν η Πολιτική πάσχει  και η Πολιτεία παρακμάζει

 

Αυτά περίπου σκέφτηκα όταν άκουσα για τον θάνατο του Γλαύκου Κληρίδη. Την στιγμή της αποχώρησής του από τα εγκόσμια. Υπενθυμίζεται ότι ο Γλαύκος Κληρίδης ήταν ένα από τα τελευταία εν ζωή ηγετικά στελέχη τόσο της μεταπολεμικής Κυπριακής και Ελλαδικής πολιτικής ιστορίας. Με σεβασμό στον νεκρό μπορούμε να καταγράψουμε κάποια ουσιώδη και στοιχειώδη που αφορούν λιγότερο τον Γλαύκο Κληρίδη και περισσότερο κάθε Πολιτεία, την Πολιτική στο εσωτερικό ενός κράτους, τα θέσφατα και τις έσχατες λογικές μιας κοινωνίας και την ευθύνη των πολιτών.

Κατ’ αρχάς, η κριτική στα ιστορικά πρόσωπα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή και με σεβασμό στην λογική και στους πάγιους κώδικες δεοντολογίας και διαπροσωπικού πολιτισμού. Από επιστημονική άποψη, πάντως, όσο και να το ψάξουμε ποτέ δεν γνωρίζουμε αρκετά για μια εποχή ή ακόμη και για μια ιστορική στιγμή. Διόλου τυχαία οι καλοί διεθνολόγοι δεν στηρίζονται σε στιγμές και δεν ψάχνουν ψύλλους στ’ άχυρα ή σε αρχεία (αυτά μόνο εκλεκτικά και in context). Στέκονται στα διϋποκειμενικά καταμαρτυρούμενα ιστορικά γεγονότα.

Αναρίθμητοι και εν πολλοίς άγνωστοι παράγοντες σμιλεύουν και συνθέτουν κάθε ιστορική στιγμή και κάθε εποχή. Το άτομο, ηγέτης ή όχι, είναι μια σταγόνα στον ωκεανό. Σημασία δεν έχουν οι προθέσεις του ατόμου (του «ηγέτη», όπως λέγεται στην βιβλιογραφία) αλλά το κατά πόσο ο εκάστοτε ηγήτωρ και η κοινωνία η οποία των έθεσε ή τον ανέχεται επικεφαλής αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις όπως το κράτος αενάως κινείται και στροβιλίζεται μέσα στην δίνη της ενδοκρατικής και διεθνούς πολιτικής.

Το ζητούμενο είναι η πολιτική του κράτους να εδράζεται πάνω σε επαρκή κρατική ισχύ, κάτι που δεν είναι εύκολο να αναλύσουμε εδώ (βλ. http://www.ifestosedu.gr/StatePower/0%20IfestosFinalΠεριληψηβιβλιογραφία%20Pdf.pdfόπου και ένα τελευταίο δοκίμιο). Για να αναφέρω ένα παράδειγμα που μελέτησα επαρκώς, ο Ντε Γκολ το 1958 δεν θα σήκωνε όρθια την Γαλλία εάν δεν υπήρχαν οι συντελεστικές και υποστηρικτικές κοινωνικοπολιτικές προϋποθέσεις. Συντελεστικές προϋποθέσεις των οποίων η συγκρότηση είναι ένα διαρκές πολιτικό άθλημα των μελών μιας κοινωνίας της οποίας μιας κρίσιμη μάζα πολιτών θα πρέπει να σκέφτεται και να λειτουργεί ορθολογιστικά. Δεν νοείται βιώσιμο κράτος χωρίς μια τέτοια κρίσιμη μάζα να στηρίζει την έσχατη λογική της εθνικής ανεξαρτησίας.

Όταν η Πολιτική ασθενεί, πάσχει η Πολιτεία. Και όταν η Πολιτεία πάσχει υποφέρουν όλοι ανεξαιρέτως οι πολίτες. Αυτό είναι κατιτί που υπογράμμισε με απαράμιλλη ορθότητα ο Περικλής στις δημηγορίες του. Συχνά εν τούτοις πολλοί ξεχνούν αυτή την αδήριτη νομοτέλεια. Καλά θα κάνουν όλοι να διαβάζουν Θουκυδίδη, ιδιαίτερα τις δημηγορίες του Περικλή και τον διάλογο των Μήλιων και Αθηναίων πρέσβεων.

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι η «ελευθερία». «Όσοι είναι ελεύθεροι το χρωστούν στην δύναμή τους», διαβάζουμε και πάλιν στον Υποδειγματικό Θουκυδίδη. Ενίοτε ακόμη και κατά τα άλλα αξιοσέβαστα άτομα, εν τούτοις με ασυγχώρητο τρόπο ξεχνούν ότι για να είναι και οι ίδιοι ελεύθεροι πρέπει η πατρίδα τους να είναι ισχυρή και ανεξάρτητη. Στην διεθνή πολιτική χωρίς ανεξαρτησία και χωρίς ισχύ δεν υπάρχεις ή είσαι υπόδουλος.

Ως προς την ελευθερία, όμως, σταματώ εδώ γιατί σε τέτοιες στιγμές δεν θέλω να υπεισέλθω σε κριτική όσον αφορά τον ρόλο του Γλαύκου Κληρίδη στην υπόθεση του θανατηφόρου σχεδίου Αναν. Στο τέλος ίσως υπονοήσω κάτι, με την λεπτότητα όμως που επιβάλλουν οι περιστάσεις.

Το σχέδιο Αναν, πάντως, αναντίρρητα καταργούσε για πάντα την ελευθερία της κυπριακής κοινωνίας. Μπορεί να ειπωθεί ως γενική παρατήρηση ότι για όλους τους εμπλεκόμενους αυτό που κρίνεται δεν είναι τόσο το πώς φτάσαμε στο σχέδιο Αναν –αξίζει να το ψάχνουμε όμως με προσοχή και χωρίς άλματα– αλλά το κατά πόσον όταν έγινε κατανοητό πως θα είχαμε απολέσει την ελευθερία μας ο καθείς είπε ΝΑΙ ή ΟΧΙ.

Μπορούμε έτσι να κάνουμε μια κρίσιμη διάκριση μεταξύ από την μια πλευρά της δύσκολης ανάλυσης των ιστορικών γεγονότων ή της κριτικής των ιστορικών προσώπων για τον ρόλο τους όταν συμπλέκονται απροσμέτρητοι δρώντες και από την άλλη πλευρά της «εύκολης» αποτίμησης των γεγονότων όταν το δίλημμα είναι ελευθερία ή θάνατος και κατάργηση του κράτους ή εθνική ανεξαρτησία. Στην παρούσα συγκυρία αυτή η διάκριση ενέχει μεγάλη σημασία. Όπως ήδη έγινε φανερό μετά τις τελευταίες προεδρικές εκλογές μάλλον οι Κύπριοι θα κληθούν να πουν το μεγάλο ΟΧΙ ή να υποδουλωθούν.

 

Γιατί άραγε πυκνώνουν τα «ιστορικά δικαστήρια»

 

Εάν σταθούμε τώρα στην «ιστορία» ως πηγή πληροφοριών για κατιτί, η ιστορική κριτική είναι πολύ σοβαρό ζήτημα για να γίνεται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης. Είναι απρεπές και προπετές εάν η ιστορική κριτική γίνεται για να εξυπηρετηθούν ιδεολογικοπολιτικά ή κομματικές σκοπιμότητεςπολύ περισσότερο όταν πασίδηλα σκοπός είναι η εκτόνωση συνδρόμων ενοχών εξόφθαλμων πολιτικών εγκλημάτων. Ιδιαίτερα εκείνων των δραστών που λίγο ή πολύ βαρύνονται με συμμετοχές σε καταστροφικά εγχειρήματα όπως οι εμφύλιοι και τα πραξικοπήματα.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα ιλαροτραγικά γεγονότα της δεκαετίας του 1960 στα οποία εκόντες-άκοντες και συνειδητά ή ανεπίγνωστα ενεπλάκησαν πολλοί. Επίσης, το πραξικόπημα στην Ελλάδα, η ανταρσία κατά της ΚΔ αρχές της δεκαετίας του 1970 και το πραξικόπημα του 1974 που αποτέλεσε την αρχή του τέλους. Εύλογα κανείς διερωτάται γιατί μερικοί ένοχοι τέτοιων πολιτικών εγκλημάτων αντί να μείνουν σπίτι τους για να κάνουν αυτοκριτική επιδίδονται σε αστείες ιστορικές δίκες προθέσεων και συγγραφή ιστορικών φαρσοκωμωδιών. Προπετώς και αναιδώς εκτελούν τεράστια άλματα συλλογισμών και εμφανίζονται ως ιστορικοί δικαστές για να δικαιολογήσουν τα ολοφάνερα φρικτά λάθη του παρόντος, για παράδειγμα την υιοθέτηση και επιβολή επί των κυπρίων ενός νέου σχεδίου Αναν ή την ακύρωση της εθνικής ανεξαρτησίας με τα μνημόνια στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

Γι’ αυτό, ο θάνατος μιας κατά τα άλλα μετριοπαθούς και πολιτισμένης προσωπικότητας όπως ο Γλαύκος Κληρίδης, την στιγμή μάλιστα που η Κύπρος κρέμεται από μια λεπτή κλωστή στο χείλος της αβύσσου, είναι η κατάλληλη στιγμή όχι για να ασκηθεί κριτική στον ίδιο αλλά για να υπογραμμιστούν μερικές ακόμη πολιτικές παρακρούσεις και να τεθούν κάποια ερωτήματα.

Γιατί, για παράδειγμα, τελευταία πυκνώνουν τα «ιστορικά δικαστήρια» για τον Μακάριο, τον Γρίβα και άλλα στελέχη της πολιτικής ηγεσίας όπως ο Τάσσος Παπαδόπουλος; Ιστορικά δικαστήρια, μάλιστα, τα οποία είναι για γέλια και για κλάματα. Είναι τυχαίο; Αποκλείεται να είναι τυχαίο.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, για παράδειγμα, αντί να αφεθούν οι πολίτες να ψηφίσουν ορθολογιστικάστην βάση προγραμματικών θέσεων των υποψηφίων, οργίασαν οι αλματώδεις αυθαιρεσίες. Το αποτέλεσμα ήταν να επιλεγεί κάποιος ο οποίος υποστήριξε με φανατισμό το θανατηφόρο σχέδιο Αναν χωρίς ποτέ να ζητήσει δημόσια συγνώμη. Ιστορικοί ανεκδοτολόγοι ενοχοποιούσαν τον Τάσσο Παπαδόπουλο ο οποίος μοναχικά πάλεψε και μαζί με τους πολίτες έσωσε την Κύπρο. Την ίδια περίοδο, επίσης, με ακόμη πιο μεγάλα άλματα οργίασε ο πόλεμος κατά του … Μακαρίου και καταδικάζονταν οι … προθέσεις του Μακαρίου και χαρακτηρίζονταν ως λάθος οι ορθότατες αποφάσεις του κατά των σχεδίων του 1964-65, την πρώτη δηλαδή φάση εφαρμογής ολοφάνερων σχεδίων θανάτωσης και κατακερματισμού της ΚΔ.

 

Το στροβίλισμα των κρατών μέσα στην δίνη της διεθνούς πολιτικής

 

Ιστορικές δίκες προσώπων και προθέσεων δεν μπορούν να γίνονται και πάντα βλάπτουν. Εάν κάτι ακόμη αρμόζει την στιγμή του θανάτου ενός πολιτικού προσώπου όπως ο Γλαύκος Κληρίδης, είναι να υπογραμμιστεί ότι οι κίνδυνοι που διατρέχουν σήμερα Ελλάδα και Κύπρος συνδυάζονται με αναβίωση συνδρόμων εμφυλίου. Ο κίνδυνος κρατικής και κοινωνικής αποδυνάμωσής μας λόγω αναβίωσης εμφύλιων συνδρόμων είναι μεγαλύτερος από τους κινδύνους λόγω σχεδίων των εχθρών της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων και πολέμων, τα κράτη στροβιλίζονται μέσα σε πολλές δίνες της διεθνούς πολιτικής οι οποίες κινούνται δυναμικά. Μέσα σε κάθε δίνη όπως στροβιλίζεται εισρέουν απροσμέτρητοι, αστάθμητοι και κυρίως άγνωστοι παράγοντες που σχετίζονται με την ετερογονία των σκοπών των κρατικών και άλλων δρώντων. Αναρίθμητες ορατές και αόρατες σμίλες διαμορφώνουν τις στάσεις, αποφάσεις και ενέργειες των δρώντων οι οποίες εναλλάσσουν φίλους εχθρούς, αποφάσεις, στάσεις και συμπεριφορές, όπως τα πουκάμισά τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο όσον αφορά τις μεγάλες δυνάμεις οι οποίες ανά πάσα στιγμή διαθέτουν πληθώρα εναλλακτικών στρατηγικών και τακτικών σχεδίων που εφαρμόζονται ανάλογα με το πώς εξελίσσονται τα πράγματα.

Όπως κάθε αναλυτής της στρατηγικής θεωρίας γνωρίζει, οι στρατηγικές προσεγγίσεις  και μεθοδεύσεις όλων των ηγεμονικών δυνάμεων ανά  πάσα στιγμή εντάσσονται σε μια μορφικά πανομοιότυπη τυπολογία. Το κύριο κριτήριο είναι η κατανομή ισχύος και των συμφερόντων, των δικών τους και των άλλων.

Για να αναφερθούμε στο αριστουργηματικό έργο του John Mearsheimer Η τραγωδία της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων, αυτό που διαρκώς έχουμε είναι παίγνια εξισορροπήσεων, εκβιασμών, απειλών χρήσης βίας ή χρήση βίας, εναλλαγή συμμαχιών, φίλων και εχθρών, μπλόφες, πρόκληση διενέξεων ή και πολέμων για κατατριβή τρίτων κρατών, ροκανισμούς εξασθένισης φίλων και εχθρών για «να ρυθμιστεί η κατανομή ισχύος», δολοφονίες κρίσιμων παραγόντων, μαλακή ισχύ (soft power) που κατατρώει τα σωθικά των κοινωνιών που αποτελούν στόχους, πολιτικοοικονομικές μεθοδεύσεις κάθε είδους και αποδυνάμωση του φρονήματος άλλων κοινωνιών και της πίστης των πολιτών στην εθνική ανεξαρτησία, στις εθνικές κοσμοθεωρίες και στους κρατικούς σκοπούς.

Επίσης, μεταξύ πολλών άλλων που θα μπορούσαν να αναφερθούν, στρατηγικές και τακτικές προσεγγίσεις οι οποίες παραχωρούν προσωρινά ισχύ σε αυριανούς εχθρούς για να ρυθμιστεί η κατανομή ισχύος, πιο άμεσα μέτρα όπως η κατάκτηση και ο προσωρινός κατασταλτικός έλεγχος πόρων και στρατηγικών «τοποθεσιών» μέχρι να δημιουργηθούν και παγιωθούν πολιτικοοικονομικές δομές έμμεσου ελέγχου και προσπορισμού των πόρων κρατών και περιφερειών. Τα μικρά κράτη, βασικά, βρίσκονται διαρκώς πάνω στην κλίνη του Προκρούστη των στρατηγικών παιγνίων.

 

Ο «ιστορικός ηγέτης» ο οποίος κάποια στιγμή τυγχάνει να ενώνει τα νήματα της εθνικής στρατηγικής μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο ικανός αλλά αυτό που θα περιορίσει τις πιθανότητες λαθών δεν είναι το ηγετικό του ύψος αλλά οι ποιοτικές βαθμίδες της πολιτικής συγκρότησης και των πολιτικών αποφάσεων οι οποίες εν τέλει αφορούν όλους τους πολίτες μιας πολιτείας από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο. Η «ιστορική δίκη» ενός ηγέτη είναι ανέφικτη παρά μόνο ως φαρσοκωμωδία. Κάποιες μόνο περιπτώσεις μπορούν να σταθμιστούν και εκτιμηθούν όταν όπως προαναφέραμε, στάσεις ενός οποιουδήποτε ατόμου δεν υπάρχουν διλήμματα καθότι η απόφαση είναι ελευθερία ή θάνατος, ναι ή ΟΧΙ.

«Ευκολότερα» κρίνονται επίσης στάσεις και συμπεριφορές αναφορικά με αδιαμφισβήτητα πλέον και καταμαρτυρημένα αληθή μακροϊστορικά γεγονότα. Για παράδειγμα, πόσοι έβλεπαν και πόσοι βλέπουν σήμερα το γεγονός ότι το κυπριακό κράτος που επέβαλαν Άγγλοι και η έξωθεν εξαρτημένη Αθήνα το 1959-60, έγινε αμέσως μετά την ανεξαρτησία στόχος ενός μεγάλου φάσματος στρατηγικών δρώντων οι οποίοι έκτοτε θέλουν να το θανατώσουν ή να υποδουλώσουν παντοτινά την κοινωνία του όπως επιχειρήθηκε με το σχέδιο Αναν.

Όπως μακροϊστορικά καταμαρτυρείται, μετά το 1960 πολλοί πασχίζουν με νύχια και με δόντια να κατεδαφίσουν την ΚΔ, να την διαμελίσουν και να την διανέμουν και καταληστεύσουν ως χώρο, ως χώρα, ως στρατηγικό σημείο και ως κοινωνία. Είτε στέκεσαι σωστά πολιτικά επειδή βλέπεις αυτή την καταμαρτυρούμενη αλήθεια είτε είσαι θεόστραβος. Πόσοι λοιπόν κατάλαβαν αυτή την αλήθεια μετά το 1960 μέχρι σήμερα. Πολύ περισσότερο, πόσοι το κατανοούν σήμερα; Ο Μακάριος, για παράδειγμα, το είχε έγκαιρα συνειδητοποιήσει και αν κάτι μπορεί να καταλογιστεί αρνητικά όσον αφορά τις πολιτικές του αποφάσεις από το 1960 μέχρι το 1974 είναι ότι δεν επέδειξε την αναγκαία αποφασιστικότητα αντιμετώπισης της εξαρτημένης Αθήνας πριν και μετά το 1967. Με τον Γρίβα κάτι αντίστοιχο ισχύει, όμως, λόγω ιδιοσυγκρασίας ταλαντεύτηκε περισσότερο. Εν τούτοις, το κατάλαβε όταν όπως φαίνεται αρνήθηκε, τελικά, να συμπράξει σε ένα καλοστημένο εγκληματικό πραξικόπημα κατά της εκλεγμένης ηγεσίας το 1964-65 το οποίο τελικά και δεν εκτελέστηκε.

            Πέραν τέτοιων ζητημάτων όπου το δίλημμα είναι ξεκάθαρο και τα δεδομένα πασίγνωστα, κάθε προσπάθεια να κριθούν απροσμέτρητα πολύπλοκα και άγνωστα ιστορικά γεγονότα ή να γίνουν ιστορικές καταγγελίες εισαγγελικού χαρακτήρα για τις μύχιες επιθυμίες της μιας ή άλλης πολιτικής προσωπικότητας είναι κατιτί που αποτελεί ύποπτη τσαρλατανιά και ιστοριογραφική φαρσοκωμωδία. Σίγουρα, τέτοιες φαρσοκωμωδίες σε κομβικές μεταβάσεις με τον ένα ή άλλο τρόπο και συνειδητά ή ανεπίγνωστα συνεπικουρούν την λογική ξένων στρατηγικών και τακτικών σχεδίων ελέγχου, πρόκλησης αλλαγών και προσπορισμού οφελών εκ μέρους του ενός ή άλλου ηγεμονικού δρώντα.

 

Πότε πάσχει η Πολιτική και οι έσχατες λογικές μιας Πολιτείας

 

Ιδιαίτερα όσον αφορά ένα μικρό κράτος όπως ρέει η ιστορία και όπως συγκροτούνται αλλαγές στην διεθνή πολιτική που διανέμουν συμφέροντα και ισχύ, αυτό που μετράει, εξ αντικειμένου, είναι η κρατική ισχύς.

Πέραν των αμιγώς υλικών μέσων, η κρατική ισχύς, αφορά πρωτίστως την κοινωνική συνοχή γύρω από έσχατα εθνικά συμφέροντα (το συμφέρον επιβίωσης είναι το υπέρτατο), την κρατική οργάνωση που διασφαλίζει λειτουργική αποτελεσματικότητα, τις σωστές συμμαχίες που διασφαλίζουν εξωτερική εξισορρόπηση και την «θεωρία του κράτους» που παράγεται τόσο από το πολιτικό προσωπικό όσο και από τους κρατικούς λειτουργούς και την ίδια την κοινωνία. Συνολικά και πέραν των αμιγώς υλικών συντελεστών ισχύος, η κρατική ισχύς απαιτεί σωστές εκτιμήσεις ούτως ώστε να θεμελιώνονται ορθολογιστικές πολιτικές και διπλωματικές αποφάσεις και πολιτικές εθνικής ασφάλειας.

Η οργάνωση του κράτους, της κοινωνίας και της κρατικής ισχύος δεν είναι κατιτί στιγμιαίο. Είναι ο ανά  πάσα στιγμή συμψηφισμός πολύμορφων και ποικιλόμορφων τάσεων των οποίων ο κοινός παρανομαστής είναι το συμφέρον εθνικής επιβίωσης. Οι εξωτερικές εισροές αλληλοδιασταυρώνονται, αλληλοενισχύονται ή αλληλοαναιρούνται χαοτικά. Αυτό που είναι το πλέον προσδιοριστικό είναι η Πολιτική εντός ενός κράτους και ο τρόπος που αντιμετωπίζει τους κινδύνους λόγω ανακατανομών ισχύος στο διεθνές σύστημα. Πόσο καλή στρατηγική διαθέτει!

Η Πολιτική εδώ νοείται με την ευρύτερη δυνατή έννοια ούτως ώστε να συμπεριλαμβάνει όλα τα Πολιτειακά δρώμενα, τις βαθμίδες δημοκρατίας και τις πολιτικές διαδράσεις που προσδιορίζουν τους σκοπούς και τα μέσα, την πολιτική υπόσταση των πολιτών και την ανά πάσα στιγμή διακυβέρνηση. Μια υγιής Πολιτική απαιτείται να έχει πάντοτε τον έλεγχο των πραγμάτων, να οδηγεί στην λήψη βέλτιστων και ορθολογιστικών αποφάσεων και να εδραιώνει στον συλλογικό νου τις έσχατες λογικές, δηλαδή την συλλογική επιβίωσή μας που περνά μέσα από την επιβίωση του κράτους.

Αμφιρρέπεια, αντιφατικότητα, διαιρέσεις επί θεσφάτων και εσχάτων χαρακτηρίζουν κράτη τα οποία είναι υποψήφια για θανάτωση. Το λειτουργικό ισοζύγιο αν και είναι σχεδόν ανεξάρτητο από τις πράξεις ατόμων επηρεάζεται αρνητικά και  θετικά από το κατά πόσον η ημέτερη Πολιτική πάσχει ή δεν πάσχει. Με προνοητικότητα ο Περικλής και πάλιν αποφαίνεται:ΜΑΛΛΟΝ ΓΑΡ ΠΕΦΟΒΗΜΑΙ ΤΑΣ ΟΙΚΕΙΑΣ ΗΜΩΝ ΑΜΑΡΤΙΑΣ Ή ΤΑΣ ΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙΩΝ ΔΙΑΝΟΙΑΣ (Περισσότερο φοβούμαι τα ιδικά μας σφάλματα παρά τα σχέδια των εχθρών μας), Θουκυδίδου Α144.

 

Όπως επιβάλλεται, λοιπόν, στάθηκα νηφάλια και με τον δέοντα σεβασμό μπροστά στον θάνατο ενός από τα τελευταία ιστορικά πολιτικά πρόσωπα της Κύπρου και του Ελληνισμού, του Γλαύκου Κληρίδη. Όπως έγινε αντιληπτό, τιμώντας τον νεκρό με τον τρόπο μας δεν ασκήσαμε κριτική για συγκεκριμένα πράγματα. Θελήσαμε μόνο να υπογραμμίσουμε τρία βασικά ζητήματα τα οποία και συνοψίζουμε.

Πρώτον, η ιστορική αλήθεια ποτέ δεν είναι δεδομένη ή ακόμη και εφικτή. Οι ιστορικές δίκες είναι στην καλύτερη περίπτωση φαρσοκωμωδία και στη χειρότερη ύποπτη καλλιέργεια εμφύλιων συνδρόμων. Οι ιστορικές στιγμές και ιστορικές εποχές είναι εξ ορισμού χαοτικές και η ιστορική αποτίμηση απαιτεί να λαμβάνει πληθώρα μακροϊστορικών ζητημάτων, λιγότερο στο επίπεδο των ατόμων, περισσότερο στο επίπεδο της κρατικής Πολιτικής και κυρίως στο επίπεδο της διεθνούς πολιτικής.

Δεύτερον, η κρατική Πολιτική είναι σε κάθε περίπτωση προσδιοριστικής σημασίας καθότι ανεξαρτήτως προσώπων παράγει ορθολογισμό ή ανορθολογισμό, αναιρεί ή δυναμώνει την κρατική ισχύ και ενώνει τα νήματα των συντελεστών ισχύος ή τα κόβει πλήττοντας τον αγώνα επιβίωσης. Ανεβοκατεβάζει καλύτερα ή χειρότερα συστήματα διακυβέρνησης που δύνανται να κινούνται με πολιτικό και διπλωματικό ορθολογισμό ή το αντίστροφο.

Τρίτον, αν κάτι είναι πιο σίγουρο και πιο κοντά στην αλήθεια είναι στάσεις, συμπεριφορές και αποφάσεις που αφορούν την έσχατη λογική της εθνικής επιβίωσης και της εθνικής ύπαρξης. Και πάλιν όμως, τονίζω, χρειάζεται προσοχή. Κανείς θα πρέπει να είναι επιεικής, καθότι όλα τα ανθρώπινα όντα είναι ευμετάβλητα και αστάθμητα, διαφορετικών ικανοτήτων και δυνατοτήτων, ισχυρές προσωπικότητες ή ασθενείς ψυχές που κάμπτονται ή και εκβιάζονται ή παρασύρονται υπό το κράτος πίεσης και προπαγάνδας σε λιγότερο ή περισσότερο λανθασμένες αποφάσεις.

Υπάρχουν ακόμη και συχνά παρατηρούμενες περιπτώσεις, λέω καταληκτικά, διακριτικά και με νόημα, όταν ένας «καθιερωμένος ηγέτης» βρισκόμενος προς τα τέλη του βιολογικού του τέλους είναι επιρρεπής σε λάθη ακόμη και επί εσχάτων λογικών. Ιδιαίτερα σε μια μεγάλη ηλικία και εάν οι σωματικές ασθένειες μειώνουν το σθένος και την πνευματική ευρωστία, τα πολιτικά αντανακλαστικά αποδυναμώνοντα. Τα πράγματα είναι μοιραία εάν τυγχάνει να περιβάλλεται από σπιθαμιαίου αναστήματος άτομα που δεν ξέρουν τι ρέει μέσα στο αίμα τους. Γνωστά και επαναλαμβανόμενα αυτά τα φαινόμενα στην ιστορία των ανθρώπων.

Τέλος, θα ήταν παράλειψη εάν δεν μνημονευτεί ότι ο Γλαύκος Κληρίδης παρά τις αρχικές αμφιταλαντεύσεις του, όταν ανάλαβε πρόεδρος τη δεκαετία του 1990 όταν ήταν ακόμη ανθηρός και παραγωγικός, τάχιστα προχώρησε στην υποβολή αίτησης ένταξης στην ΕΕ και στον ανάπτυξη του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας- Κύπρου. Το γεγονός ότι δεν αποτέλεσαν εφαλτήριο για λύση του κυπριακού και σταθεροποίηση των σχέσεων στην περιφέρειά μας είναι ένα μεγάλο ζήτημα το οποίο αφορά το σύνολο του πολιτικού κόσμου της Ελλάδας και της Κύπρου και του οποίου η ανάλυση δεν είναι του παρόντος.

 

Καλό ταξίδι στον Γλαύκο Κληρίδη.

 

Π. Ήφαιστος –  P. Ifestos

www.ifestosedu.gr – info@ifestosedu.gr

(4935) αναγνώσεις

281 comments

  1. Οι βομβαρδισμοί στην Τηλλυρία έδειξαν τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων στην Κύπρο. Η Τουρκία χρησιμοποιώντας ως στρατηγική μειονότητα τους Τουρκοκυπρίους, πρόβαλλε την εικόνα των αδύναμων και απροστάτευτων “poor Turks” όμως είχε τη θέληση, όταν χρειάστηκε, να επέμβει και να αποδείξει ποιος είναι ο κυρίαρχος στρατιωτικά στην περιοχή. Υπό τις συνθήκες αυτές η επιδίωξη ένωσης από την πλευρά της Κύπρου είτε από την ταλαντευόμενη και απρόθυμη να εμπλακεί αποτρεπτικά ελληνική κυβέρνηση με στρατιωτικούς παλληκαράδες στην ελληνική δύναμη όπως οι Ντερτιλής, Ντάβος, Αραπάκης κ.α. πρωταγωνιστές των επεισοδίων και μετέπειτα στελέχη της χούντας κι έναν «Διγενή» να “κρύβεται στο σπίτι του” θα οδηγούσε ενδεχομένως στο να να μιλάμε σήμερα για τον μαύρο Αύγουστο του 1964, αντί για το μαύρο Ιούλιο του 1974.

  2. Παρέθεσα ἀτόφιο τὸ κείμενο τοῦ Δρουσιώτη κυρίως διότι δέν μποροῦσα νὰ δώσω μόνον σύνδεσμο πρὸς αὐτό. Ἐνδιαφέρον ἔχει διότι, πρῶτον, ἐγράφη χωρὶς νὰ ἔχει γνώση ὁ συγγραφεύς του τῶν ἐγγράφων τοῦ «Κουράγιο Πηνελόπη» καί, δεύτερον, ἀκριβῶς διότι περιέχει λογικὰ κενά, τὰ ὁποῖα, μὲ τὴν βοήθεια τοῦ κατόπιν ἐκδοθέντος βιβλίου, ἑρμηνεύονται μὲ πειστικὸ τρόπο. Ἀσφαλῶς ἐκεῖνος ποὺ εἶχε τὴν μεγαλυτέρα πολιτικὴ ἰσχὺ στὴν Ἑλληνικὴ πλευρὰ ἔχει καὶ τὴν μεγαλυτέρα εὐθύνη γιὰ τὴν κατάληξη τῶν γεγονότων τοῦ 1963-1964.
    Ἐπίσης, ὁ Δρουσιώτης φαίνεται νὰ ἀποδίδει μεγάλη σημασία στὸ ὅτι στὴν Κύπρο ἡ κυβέρνηση Παπανδρέου ἔστειλε πολλοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι, μετέπειτα, πρωταγωνίστησαν στὸ πραξικόπημα τῆς 21ης Ἀπριλίου 1967. Ἀθελήτως, δηλαδή, ἀναγνωρίζει ὅτι οἱ συγκεκριμένοι ἦταν, πράγματι, οἱ καταλληλότεροι γιὰ νὰ ἀπομακρύνουν καὶ τὸν Μακάριο καὶ γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς Τούρκους, ἐὰν ἐπιχειροῦσαν νὰ εἰσβάλουν. Ὑπάρχει καὶ ἱστορικό προηγούμενο, καθὼς οἱ πρωταγωνιστὲς τοῦ κινήματος στοῦ Γουδῆ τὸ 1909 ἦταν Μακεδονομάχοι καὶ εἶχαν πεῖρα ἀνορθοδόξων μεθόδων.
    Ἐπίσης, δὲν μπορεῖ νὰ διέφυγε τῆς προσοχῆς τῶν ὑπηρετησάντων στὴν Κύπρο τότε τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐν μέσῳ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες σὲ Ἑλλάδα καὶ Κύπρο εἶχαν περισσότερο τὸν νοῦ τους στὸ πῶς θὰ κερδίσουν πολιτικὸ πλεονέκτημα. Κατανοεῖ κανεὶς πῶς θὰ αἰσθάνθηκαν ὅταν εἶδαν ὅτι κέρδισε τὴν παρτίδα ἡ συμπόρευση Μακαρίου – Ἀνδρέα Παπανδρέου ἀντὶ γιὰ τοὺς Γεώργιο Παπανδρέου καὶ Πέτρο Γαρουφαλιᾶ. Ἡ μυστικότης στὶς διαπραγματεύσεις, ἀντὶ νὰ προωθεῖ τὴν έθνικὴ ἀσφάλεια, ἐπιβράβευε τὸν καλύτερο ψεύτη. Συνεπῶς, ἡ μόνη ἄμυνα τῶν πολιτῶν εἶναι ἡ καλύτερη καὶ πληρέστερη πληροφόρηση καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ κύριο δίδαγμα άπὸ τὴν ὅλη ἱστορία.

  3. Ελευθέριος

    Εξετάζοντας το κυπριακό πρόβλημα οι ρίζες του βαθαίνουν και πάμε ολοένα προς τα πίσω. Στο μέτρο της δικής μου εμβέλειας – άλλοι ίσως έχουν μεγαλύτερη – ανάγεται στην Συμφωνία της Γιάλτας και τον διαμοιρασμό του κόσμου σε σφαίρες επιρροής. Έτσι θα ήταν αδιανόητο για τους Άγγλους να αποδεχθούν λύση του κυπριακού όπως και του ελληνικού προβλήματος αμέσως μετά την απελευθέρωση έξω από την κηδεμονία τους. Ηθοποιοί πρόθυμοι να υπηρετήσουν τον σκηνοθετημένο ρόλο πάντοτε βρίσκονται διαθέσιμοι: Γεώργιος Γρίβας, αντισυνταγματάρχης πεζικού, ιδρυτής και αρχηγός στην περίοδο της γερμανικής κατοχής της φιλοναζιστικής οργάνωσης Χ με εθνικιστικό, αντικομμουνιστικό και φιλοβασιλικό προσανατολισμό, Γεώργιος Παπανδρέου – αχυράνθρωπος του Τσώρτσιλ και διεκπεραιωτής εργολάβος σε ρόλο εγκάθετου πρωθυπουργού του εμφυλίου πολέμου…

  4. “Γεώργιος Γρίβας, αντισυνταγματάρχης πεζικού, ιδρυτής και αρχηγός στην περίοδο της γερμανικής κατοχής της φιλοναζιστικής οργάνωσης Χ”

    Ε εντάξει, μας έκανες ρόιδια πλέον.

    Ελευθέριε τις ιστορικές ημερομηνίες τις μετράς σε “Προ Χριστού” και “Μετά Χριστόν” ή όπως ο συχωρεμένος “σύντροφος” Κορδάτος σε προ και μετά “της αρχής μετρήσεως του χρόνου”;

    Εαν δεν ήταν 2-3 “Γρίβες” αγαπητοί θα ‘χαμε κολλήσει όλοι ψείρες και θα γλυκοκοιτάζαμε ανήλικα σαν το συντρόφι σας τον Άρη.

    Φτάνει πια. Λίγη ντροπή και λίγο σεβασμός στη μνήμη πατριωτών δεν κάνει κακό.

  5. Τὸ νὰ τσιμπᾶμε στὶς γενικόλογες ἀερολογίες πού γράφει ὅποιος δὲν ἔχει ἀποδεδειγμένως οὔτε τὴν διάθεση, οὔτε τὴν ἱκανότητα, οὔτε τὶς γνώσεις νὰ συζητήσει ἐντὸς θέματος σημαίνει ὅτι κάνουμε τὸ παιγνίδι του.

  6. @ Beriev

    Είναι βέβαια αδιανόητο σε όποιον έχει μάθει ιστορία από τον “Μικρό Ηρωα”, να διανοηθεί ότι ο άνθρωπος των Αγγλων του ’44-’45, υπήρξε και άνθρωπος των Γερμανών το ’43-’44.

    “Αυτόν τον καιρό (άνοιξη 1943) κάνουν την εμφάνισή τους και οι ‘μπουραντάδες’ αστυνομικοί με τις χαρακτηριστικές κάσκες των SS, οι ‘μαντουβαλαίοι’ στον Πειραιά, τα κοινωνικά αποβράσματα της Ειδικής Ασφάλειας, οι ‘Χίτες’ του Γρίβα, οι εδεσίτες του Παπαγεωργίου και μια σειρά άλλοι εθνοπροδότες με επικεφαλής ‘εθνοσωτήρες της ‘Στρατιωτικής ιεραρχίας’ σαν τους Βεντήρη, Σπηλιωτόπουλο, Ζερβέα, Αντωνόπουλο, Σταθόπουλο, όλοι στην υπηρεσία του Ράλλη και μέσον αυτού των Γερμανών και ταυτόχρονα των Αγγλων.”
    Θανάσης Χατζής “Η νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε”, (εκδόσεις “Παπαζήση”, Αθήνα 1977-1979, τ. Α’, σελ. 433)

    “Στους δρόμους κάτω από το ναό του Θησείου, οι ένοπλοι της “Χ” αντάλλασσαν πυρά με τα περίπολα του ΕΛΑΣ κι έπαιρναν μέρος σε σημαίνουσες επιχειρήσεις πλάι στα Τάγματα Ασφαλείας. ‘Σήμερα είναι με τους Γερμανούς, αύριο, όταν ξανάρθει ο ευλογημένος ο βασιλιάς, μ’ αυτούς που θα τον φέρουν πίσω’.
    Mark Mazower: “Στην Ελλάδα του Χίτλερ”, (εκδόσεις “Αλεξάνδρεια”, Αθήνα 1994, σελ. 378).

    “Καθώς μεγάλωνε ο έλεγχος των κομμουνιστών πάνω στον ΕΛΑΣ, η “Χ” γινόταν όλο και περισσότερο μια καθαρά αντί-κομμουνιστική οργάνωση. Λέγεται ότι συνεργάστηκε με τους Γερμανούς, δίνοντάς τους πληροφορίες για τα πιθανά μέρη που βρίσκονται οι κομμουνιστές ηγέτες, και την ίδια στιγμή δεχόταν κάποια όπλα από τις γερμανικές αρχές, με τα οποία διεξήγε κατά καιρούς οδομαχίες κατά των Ελασιτών. Οσο μειωνόταν ο έλεγχος των Γερμανών πάνω στην Αθήνα, αυξάνονταν οι σποραδικές συγκρούσεις μεταξύ ΕΛΑΣ και “Χ”, κι αυτό ήταν σε βάρος της “Χ”.
    Lincoln Mac Veagh πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αθήνα
    (Yiorgos Chouliaras, Dan Georgakas, “Documents: Dispatches of Lincoln Mac Veagh”, στο Journal of the Hellenic Diaspora, Vol. XII/No 1, Spring 1985).

    “Είναι φυσικό ο καλύτερος ανταρτοπόλεμος να οργανώνεται και να διεξάγεται από τον καλύτερο αντάρτη. Κι αυτό τον τίτλο, του καλύτερου αντάρτη, τον κατέχει αναμφισβήτητα ο Γεώργιος Γρίβας. Τον κέρδισε στο Θησείο τον Δεκέμβριο του 1944, όπου επικεφαλής 150 μόνο επιλέκτων αντιμετώπισε επιτυχώς επί ημέρας τις επιθέσεις πολλαπλασίων κομμουνιστών, υποχρεώνοντάς τους να αφήσουν στο πεδίο της μάχης πάνω από 200 νεκρούς.”
    “Ο άγνωστος πόλεμος της Χ” (εκδόσεις “Μάχη”, 1988).

    Μια οργάνωση, για την οποία πολλά έχουν λεχθεί από την εποχή της Κατοχής, με την επωνυμία “Χ”. Αυτή η οργάνωση, που έγινε αργότερα γνωστή σαν όργανο “αμέσου δράσεως” της μοναρχικής Δεξιάς, κάτω από την ηγεσία του συνταγματάρχη Γρίβα, έχει ισχυρισθεί ότι ήταν αντιστασιακό κίνημα κατά την Κατοχή. Αν ο ισχυρισμός αυτός αλήθευε, θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν η μοναδική οργάνωση της Δεξιάς που δρούσε στην Αθήνα. Στην πραγματικότητα, όμως, το όνομά της ήταν άγνωστο, ακόμα και λίγο πριν φύγουν οι Γερμανοί. Αλλά και τότε, πάλι, το όνομα αυτό δεν σήμαινε τίποτα, που να είχε σχέση με Αντίσταση. Μόνο στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια απόκτησε μια ορισμένη σημασία: την απαίσια σημασία μιας Κου Κλουξ Κλαν. Κι αυτή επομένως η οργάνωση δεν έχει θέση σ’ αυτή την παρουσίαση (των αντιστασιακών οργανώσεων).
    Κρις Γούντχαουζ “Το μήλο της έριδος”, (εκδόσεις “Εξάντας”, Αθήνα 1976)

    «Αν ζήσει κανένας σας να θυμάται τα λόγια αυτά. Οι Εγγλέζοι θα σας σφάξουν όλους σαν αρνιά, εγώ στα χέρια τους δε θα πέσω, γιατί τα βουνά με ξέρουν. Με την πέτρα προσκέφαλο, την ψείρα συντροφιά, την κάπα σκέπασμα δε θα με ιδούνε ζωντανό στα χέρια τους. Αυτό θέλω να το θυμάστε αν κανένας σας ζήσει.»
    Άρης Βελουχιώτης απευθυνόμενος σε καπετάνιους του ΕΛΑΣ σε σύσκεψη που συγκάλεσε ο ίδιος στις 17 Νοέμβρη του ’44 στη Λαμία με σκοπό την κάθοδο του ΕΛΑΣ στην Αθήνα για εκπαραθύρωση των Άγγλων, ενέργεια που ματαίωσε οριστικά η παρέμβαση Βαφειάδη με την αναφορά του ότι για την ενέργεια αυτή έπρεπε να ενημερωθεί η ηγεσία του ΚΚΕ.

    Κάτσε τώρα εσύ να φαγουρεύεσαι με τις ψείρες!

  7. Αναφέρεις για πηγές τους:

    1) Θανάση Χατζή δηλαδή τον γενικό γραμματέα του ΕΑΜ που μόνος του παραδεχόταν την σχέση του ΚΚΕ με τον ΕΛΑΣ…

    2) Τον Μαζάουερ τον αγαπημένο του …Ιού της Ελευθεροτυπίας. Διάβασε π.χ. τι λέει ο Μέρτζος και ο Ταχόπουλος για αυτόν ή διάβασε μόνος σου το “Θεσσαλονίκη, η πόλη των φαντασμάτων” (αν και σε έχω ικανό να θεωρείς ότι είναι σωστά αυτά που γράφει).

    3) Όσον αφορά για τα λεγόμενα του Mac Veagh δεν υπάρχει τίποτα το μεμπτόν.

    Οι Γερμανοί το 1944 είχαν αρχίσει να χάνουν τον πόλεμο. Ήταν φανερό ότι θα τον έχαναν. Μέλημα του Γρίβα ήταν να μην πέσει η χώρα στα χέρια των κομμουνιστών. Αυτό ήταν το κύριο μέλημα εκείνη την περίοδο και όχι η “αντίσταση” επί ενός τελειωμένου αντιπάλου.

    Όσο για την “αντίσταση” και τη σημασία της στην έκβαση του πολέμου τράβα να διαβάσεις το τι έλεγαν οι ίδιοι οι Άγγλοι (π.χ. για τον Γοργοπόταμο) και οι Γερμανοί στα αρχεία τους. Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση που δεν έχει σχέση με το συγκεκριμένο post.

    4) Για τον Γούντχαουζ που αναφέρεις γιατί δεν μας λες ότι έλεγε επίσης ότι στόχος του ΕΛΑΣ ήταν και η κατάληψη της εξουσίας και η εγκαθίδρυση κομμουνιστικού καθεστώτος;

    5) Τον Άρη Βελουχιώτη… no further comments…

    Αγαπητέ έχεις τις ιστορικές σου αγκυλώσεις, δικαίωμά σου, αλλά μην προσπαθείς “ετσιθελικά” να μας τις “φορέσεις” και να τις πασάρεις μέσα από σχόλια σε post άλλου θέματος.

  8. Ὑπάρχει μαρτυρία ὅτι ἐπὶ Κατοχῆς ὁ Μακάριος συνεργαζόταν μὲ τὸν Γρίβα στὴν ὀργάνωση Χ. Ἀσφαλῶς δέ, εἶναι ἀποδεδειγμένο ὅτι ὁ Μακάριος ἦταν πάντοτε πολιτικῶς κοντὰ στὸν βασιλικὸ οἶκο τῆς Ἑλλάδος. Συνεπῶς, ὅσον ἀφορᾶ τὰ γεγονότα τοῦ 1963-1964 στὴν Κύπρο, οἱ ἀριστεροὶ δὲν ἔχουν κάποια προφανῆ προτίμηση γιὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον. Μάλιστα, ἡ Κυπριακὴ ἀριστερά ὑποστήριξε σθεναρῶς τὶς ἐπιχειρήσεις Μανσούρας-Κοκκίνων καί, συνεπῶς, φέρει μερίδιο τῆς εὐθύνης γιὰ τὸ ἀποτέλεσμα. Μικρὸ μερίδιο, πάντως, ἀφοῦ δὲν εἶχε ὅλες τὶς πληροφορίες
    Εἶναι, ἐπίσης, ἀπολύτως τεκμηριωμένο ὅτι ὁ ΕΛΑΣ συνεργάσθηκε μὲ τὶς Ἰταλικὲς ἀρχὲς κατοχῆς καὶ μὲ τὸν Γερμανικὸ στρατὸ γιὰ νὰ ἐκμηδενίσει τὶς ὀργανώσεις ποὺ τὸν ἀντιπολιτεύονταν, τόσο στὴν Πελοπόννησο, ὅσο καὶ στὴν Ἤπειρο, στὴν Ἀθήνα, στὴν Στερεὰ Ἐλλάδα, στὴν Θεσσαλία καὶ στὴν Μακεδονία.
    Ἡ καταφορὰ τοῦ Γρίβα κατὰ τῶν Ἄγγλων ἐξηγεῖται ἀπὸ τὴν στάση τους στὴν διάρκεια τῆς Κατοχῆς, ἀφοῦ στὴν ἀρχὴ ἐξόπλιζαν ἐπιλεκτικῶς τὸν ΕΛΑΣ καὶ μόνον ὅταν αὐτός, μὲ τὰ ὅπλα ποὺ πῆρε μὲ τὴν παράδοση σ’ αὐτὸν τῶν ὅπλων τῆς Ἰταλικῆς μεραρχίας Θεσσαλίας, ξέφυγε ἀπὸ τὸν ἔλεγχό τους, σκέφθηκαν νὰ ἐνισχύσουν καὶ τὶς ἐθνικὲς ὀργανώσεις.
    Ἀκριβῶς τέτοια ἐποχὴ πρὶν 70 χρόνια, μὲ προσωπικὴ παρέμβαση τοῦ Τσῶρτσιλ, ἐκκαθαρίσθηκαν οἱ Βρεταννικὲς μυστικὲς ὑπηρεσίες τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἀπὸ συμπαθοῦντες τοῦ ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, οἱ ὁποῖοι ἦταν πολυάριθμοι. Δὲν ἀποκλείεται μάλιστα, τὸ κίνημα στὶς Ἑλληνικὲς ἔνοπλες δυνάμεις στὴν Μέση Ἀνατολὴ λίγο ἀργότερα νὰ ἦταν ἀντίδραση τῶν ἀριστερῶν στὴν ἀπομόνωσή τους ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους, οἱ ὁποῖοι, μέχρι τότε, τοὺς ὑποστήριζαν μὲ πολλοὺς τρόπους.

  9. “ἀπολύτως τεκμηριωμένο ὅτι ὁ ΕΛΑΣ συνεργάσθηκε μὲ τὶς Ἰταλικὲς ἀρχὲς κατοχῆς καὶ μὲ τὸν Γερμανικὸ στρατὸ”

    Αγαπητέ κ. Γεωργάνα εαν έχετε κάποιες πηγές για το παραπάνω θα ήταν ενδιαφέρουσες (δεν το αμφισβητώ απλώς δεν είχε πέσει στην αντίληψή μου).

  10. Λευτέρη ωραίο το ντοκυμαντερ του σύντροφου Λαμπρινού και καλή ανάγνωση το καινούργιο βιβλίο του Πανούση.

    Άντε και καλά τρολαρίσματα αλλού σύντροφε, καλή χρονιά!

  11. Ἐνδιαφέρουσα μαρτυρία γιὰ τὴν Κατοχὴ εἶναι τὸ «Χρονικὸ τῆς Σκλαβιᾶς» τοῦ Χρήστου Ζαλοκώστα καὶ ἡ εἰσαγωγὴ στὸ «Φωτιὰ καὶ Τσεκούρι» τοῦ Εὐαγγέλου Ἀβέρωφ-Τοσίτσα. Φυσικά, πιὸ πρόσφατα ἔχουν ἐκδοθεῖ πολύ περισσότερα βιβλία γιά τὴν περίοδο ἐκείνη, ἀλλὰ εἶναι ἀξιοσημείωτο ὂτι οἱ ἐκτιμήσεις τῶν παλαιοτέρων φαίνεται νὰ ἔχουν ἀποδειχθεῖ στὴν οὐσία τους ἀκριβεῖς. Ἐπίσης, ἡ ἀριστερὰ ἰστοριογραφία, μπορεῖ νὰ ἀποσιωπᾶ πολλά γεγονότα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἀρνεῖται κιόλας. Ἐνδεικτική τῆς καθ’ ὅλου ἀμηχανίας της εἶναι ἡ ἄρνηση τοῦ ΚΚΕ νὰ δώσει πρόσβαση στὸ ἀρχεῖο τους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης στοὺς ἱστορικοὺς μελετητές.

  12. Αγαπητοί Beriev και Γεωργάνα,
    Κακή μεν η εκτροπή της συζήτησης (λόγω της παρέμβασης του “συντρόφου”), αλλά από την άλλη αποκαλύπτει γιατί ο Μακάριος στον ανθενωτικό του αγώνα στηριζόταν κι ακόμα στηρίζεται από τους “κομμουνιστές”. Όπως πιθανόν να έγραψα κι εδώ η μοναδική κυπριακή εφημερίδα που τίμησε την επέτειο γέννησης του Μακαρίου με πρωτοσέλιδους τίτλους στις 13 παρελθόντος Αυγούστου, ήταν η “κομμουνιστική” Χαραυγή! Καμιά από τις άλλες. Θα πρέπει παρενθεσιακώς να σημειώσω ότι τα εισαγωγικά στη λέξη “κομμουνισμός” και στα παράγωγά της αντιστοιχούν με τα εισαγωγικά που οφείλονται στους “χριστιανούς” ιεροεξεταστές και εμπρηστές βιβλίων του μεσαίωνα. Κι εκείνοι ήταν τόσο “χριστιανοί” όσο οι σημερινοί είναι “κομμουνιστές”. Απλώς τσαρλατάνοι, παγιδευτές των λαών, κυνηγοί της εξουσίας είναι – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι τσαρλατάνοι άλλοι κυνηγοί της εξουσίας.
    Στην παρούσα εκτροχιασμένη συζήτηση, μετά την υποχώρηση και την αποχώρηση των πανεπιστημιακών καθηγητών, υποστηρικτών της “πολιτικής” Μακαρίου, ο μόνος που προσέτρεξε να συνεχίσει τον μακαριακό… “αγώνα” ήταν ένας “κομμουνιστής”, όπως σιγά-σιγά αποκαλύφθηκε!
    Γιατί άραγε τόσο μεγάλο πάθος εκ μέρους των “κομμουνιστών” υπέρ ενός Αρχιεπισκόπου;
    Είναι απλό: Επειδή ο αγώνας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου – έστω κι αν δεν το καταλάβαινε ο ίδιος όπως ήταν περιστοιχισμένος από άνδρες τους οποίους ο ίδιος περιφρονούσε και από γυναίκες χαμηλής αντίληψης που ήταν ερωτευμένες μαζί του χωρίς να βρίσκουν ανταπόκριση – ήταν αντεθνικός.
    Η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα θα σήμαινε την ενδυνάμωση του ελληνικού έθνους, δηλαδή την αύξηση των δυνατοτήτων επιβίωσής του μέσα στον νεοτερικό κόσμο. (Δέστε και το σημερινό απόσπασμα που παραθέτει ο admin. από τον Στήβεν Ράνσιμαν για το μίσος της Δύσης κατά της πρωτεύουσας του Ελληνισμού για να θυμηθούμε όλοι σε ποιο εχθρικό κόσμο ζει ο ελληνισμός, ιδιαίτερα από εμφανίσεως των “θαυμαστών” του Λατίνων-Ρωμαίων).
    Πολεμώντας την Ένωση ο Μακάριος πολεμούσε την επιβίωση του έθνους και κατά συνέπεια γινόταν αρεστός κι έπειτα έγινε και ήρωας (και είναι ακόμα) των “κομμουνιστών”, που ιδιαίτερα τότε (αλλά και σήμερα από κεκτημένη ταχύτητα) απέβλεπαν στην κατάργηση των εθνών και στη σοβιετοποίηση – ρωσική διακυβέρνηση – της υφηλίου. Μέσα σε αυτό τους το παραλήρημα βρέθηκαν τελικά στην ίδια παράταξη με την αμερικάνικη παγκοσμιοποίηση – ως “προοδευτικόφρονες” προπαγανδιστές της κατάργησης των εθνών και της εδραίωσης του… κοσμοπολιτισμού!
    Ο Χάϊντς Α. Ρίχτερ στον δεύτερο (χιλίων+σελίδων) τόμο του της “Ιστορίας της Κύπρου (1950-1959)”, Εστία 2011, καταδεικνύει σαφέστατα ότι οι λόγοι για τους οποίους οι “κομμουνιστές” της Κύπρου εμφανίζονταν κατά καιρούς ως “ενωτικοί” ήταν α) η πίεση πάνω στην Ελλάδα ώστε να πληγεί η αγγλοελληνική φιλία προς όφελος της Σοβιετικής Ένωσης, β) ο προσπορισμός ψήφων εφόσον το ενωτικό ήταν λαϊκό αίτημα.
    Η μόνη στιγμή που οι “κομμουνιστές” έθεσαν την Ένωση μέσα στους στόχους τους ήταν μια σύντομη περίοδος όταν (λανθασμένα και πάλι) πρόβλεψαν ότι θα ρουφούσε και την Ελλάδα το ολοκληρωτικό σοβιετικό παραπέτασμα. Εξ ου και το μίσος τους για τον αντι-κομμουνιστή Διγενή, τον οποίο όταν αναχωρούσε από την Κύπρο το 1959 ως νικητής κατά του βρετανικού αυτοκρατορικού στρατού, οι Άγγλοι έστειλαν (όπως αναφέρει ο Άγγλος Ρόμπερτ Χόλλαντ στο βιβλίο του “Η Βρετανία και ο κυπριακός αγώνας”, Ποταμός 2001) στο αεροδρόμιο Λευκωσίας μονόχειρα αξιωματικό για να μη μπορέσει να αποδώσει τιμή χαιρετώντας στρατιωτικά τον Διγενή.
    Η πλάκα τελικά, αν υπάρχει και “πλάκα” στην τραγωδία είναι ότι οι σημερινοί “κομμουνιστές” καταφεύγουν σε… Αμερικανούς (Κλιντ Ίστγουντ, Ίλαϊ Γουάλλας κ.α.) για να μπορέσουν ν’ αναπνεύσουν μέσα στο αδιέξοδο που έχουν αυτοεγκλωβιστεί.

  13. Στα 1945 δύο ήσαν οι νικητές στην Ελλάδα. Η Άκρα Δεξιά και η γραφεοκρατική ηγετική ομάδα του ΚΚΕ. Οι πρώτοι μετά τη συνεργασία με τους Γερμανούς κατακτητές και στη συνέχεια τους Άγγλους, εξώθησαν με την τρομοκρατία στον εμφύλιο και την πλήρη υποταγή της χώρας στους νέους επικυρίαρχους (ΗΠΑ) με αποκορύφωμα την Απριλιανή δικτατορία και την προδοσία και διχοτόμηση της Κύπρου, οι δεύτεροι μέσω των συμφωνιών Λιβάνου, Καζέρτας, Βάρκιζας στην προδοσία του έπους της Αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών σύσσωμου του ελληνικού λαού πλην των γερμανοτσολιάδων, ταγματαλητών.

    Η ηρωϊκή, εμβληματική μορφή του δημιουργού και αρχηγού του Αγώνα για λευτεριά, ανεξαρτησία, κοινωνική προκοπή, πρωτοκαπετάνιου του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη δεν μπορεί να αμαυρωθεί από προδότες κι από τσαρλατάνους παλιούς και νέους.

    http://www.youtube.com/watch?v=f5BHTJzN7b4

  14. Αγαπητέ κ. Ροδίτη, ξαναδιαβάζοντας τα σχόλια του και με πιθανότητα 99%, ο σχολιαστής “Ελευθέριος” είναι troll. Εγώ δεν ξανασχολούμαι μαζί του και σας συστήνω το ίδιο.

  15. Αφού οι Τούρκοι “μπορούσαν να χάσουν το λεωφορείο” το ’64 κατά Ροϊδίτη επιβιβάστηκαν στο τρόλλεϋ του (κουκουλοφόρου κατά Ροϊδίτη) Beriev τo ’74 – το πραξικόπημα των επιγόνων της μετακατοχικής στρατιωτικής και πολιτικής ανωμαλίας στην Ελλάδα – και ο λόγος που δεν επιβιβάστηκαν και σε αεροπλάνο το ’74 ήταν η 1η μοίρα καταδρομών των τριακοσίων της Κρήτης με διοικητές τους Γιώργο Παπαμελετίου και Βασίλη Κουντουρά.

    Ο “troll”
    Ελευθέριος Ελευθεριάδης

  16. Κύριε Beriev,
    Δεν είναι απλώς troll! Κοιτάξτε τι λέει πάρα κάτω, “κατά Ροδίτη”, λέει, το έγγραφο που υπογράφει ο πρώην Υπ.Εξ. των ΗΠΑ Ντην Άτσεσον στις 23/8/64 και του οποίου τα πλήρη στοιχεία έδωσα πιο πάνω, το αποκαλεί “κατά Ροδίτη”. Και δέστε και τι λέει στη συνέχεια. Άρες μάρες κουκουνάρες. Ο άνθρωπος χρειάζεται περίθαλψη. Το θέμα είναι ανθρωπιστικό κι έχετε δίκιο, ας τον αφήσουμε στην ησυχία του, ίσως αναρρώσει.

  17. O υπέρμαχος της ένωσης με την Ελλάδα Ροϊδίτης, απευθυνόμενος στον κατά δική του ομολογία “ανώνυμο κουκουλοφόρο” Βeriev αποκαλώντας τον αυτή τη φορά κύριο, θεωρεί τη μόνη αποστολή που έγινε από την Ελλάδα στην Κύπρο τον Ιούλιο του ’74, – τους 300 ήρωες της Α’ Μοίρας καταδρομών Κρήτης που χάρι στις μάχες που έδωσαν απέτρεψαν την παράδοση του αεροδρομίου της Λευκωσίας στους Τούρκους και απέκοψαν την προέλασή τους στο να καταλάβουν ολόκληρη τη Λευκωσία – “άρες μάρες κουκουνάρες”
    Πράγματι χρειάζομαι γιατρό να με βοηθήσει να ξεχάσω εφεξής “πατριώτες” τύπου Ροϊδίτη, Beriev, Γεωργάνα και ΣΙΑ

    Mια διόρθωση στο αμέσως προηγούμενο σχόλιό μου: Υποδιοικητής της μοίρας ήταν ο ταγματάρχης Βασίλης Μανουράς και όχι Κουντουράς

  18. Ήμουν παρών αναρμοδίως αποκαλούμενε “Ελευθέριε” εκεί που έπεσαν οι καταδρομείς με το Νοράτλας, μεσάνυχτα της 21ης Ιουλίου 1974, υπό τις διαταγές του εξ Θεσσαλονίκης ταγματάρχη Πυροβολικού Σεβασλίδη, και δεν είσαι σε θέση να μου κάνεις κανένα μάθημα σε κανένα πεδίο. Άντε να ξαπλώσεις και βάλε και κανένα ουέστερν με τον Κλιντ ‘Ιστγουντ να ξεδώσεις.

  19. “Ήμουν παρών αναρμοδίως αποκαλούμενε “Ελευθέριε” εκεί που έπεσαν οι καταδρομείς με το Νοράτλας, μεσάνυχτα της 21ης Ιουλίου 1974, υπό τις διαταγές του εξ Θεσσαλονίκης ταγματάρχη Πυροβολικού Σεβασλίδη”

    Υπό ποίαν ιδιότητα ήσουν εκεί αναρμόδιε Ροϊδίτη; Μήπως ήσουν και εξ’ αυτών μεταξύ των δικών μας, που βαρούσαν με τα αντιαεροπορικά και κατέρριψαν ανατινάσσοντας το ένα από τα 15 Noratlas που ξεκίνησαν από το αεροδρόμιο των Χανίων Μάλεμε με τους 27΄καταδρομείς και τα 4 μέλη του πληρώματος νεκρούς; Μπά δεν το νομίζω. Μάλλον Ελάϊ Γουάλας ως “Uggly” αφοπλισμένος επί τω κομπλεξικότερον!

    http://www.youtube.com/watch?v=Py1OKj9Kv2Q

  20. Οἱ ἐπιχειρήσεις Μανσούρας-Κοκκίνων τὸ 1963-1964 εἶναι, νομίζω, ἡ πρώτη περίπτωση στὴν ὁποία ἡ Κυπριακὴ άριστερά συνέπλευσε μὲ τὴν μέχρι τότε σφόδρα άντικομμουνιστικὴ κυβέρνηση τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Φυσικά, ἡ γραμμὴ μὲ τὴν ὁποία συνέπλευσε ἀπεδείχθη ἐσφαλμένη. Οἱ Τοῦρκοι κατάφεραν, μὲ μετρημένες προκλήσεις, νὰ πανικοβάλουν πρῶτα τὸν Ἐλληνικὸ λαὸ τῆς Κύπρου καί, κατόπιν, τὴν ἡγεσία, ἡ ὁποία, ἐπὶ πλέον, ἦταν διχασμένη. Ἡ ἀριστερά πάντως, ἐπέτυχε νὰ σπάσει τὴν ἀπομόνωση μέσα στὴν ὁποία τὴν ἤθελε, τότε, τὸ σύνολο τῆς πολιτικῆς καὶ στρατιωτικῆς ἡγεσίας Ἐλλάδος καὶ Κύπρου. Ὅπως γνωρίζουμε σήμερα, ἡ σύμπλευση ἀριστερᾶς καὶ τῶν ριζοσπαστῶν μικροαστῶν (κατὰ Θεόδωρον Πάγκαλον τὸν Νεώτερον) ἀπεδείχθη ἡ βάσις τῆς πολιτικῆς ἡγεμονίας τῶν δευτέρων γιὰ τὰ ἑπόμενα πενῆντα χρόνια στὴν Ἐλλάδα καί στὴν Κύπρο. Ὅμως, ἡ δεξιά, ἀντιδρῶντας σπασμωδικῶς, άτάκτως καὶ βιαίως στὴν προοπτικὴ άπωλείας τῆς ἐπικυριαρχίας της, ἔκανε τὰ πράγματα πολύ χειρότερα. Μὲ τὴν ἔννοια αὐτή, τό δίδαγμα γιά σήμερα εἶναι ὅτι εἶναι προτιμώτερο νὰ άνεχόμεθα τὴν πολιτικὴ πού ἐγκρίνει ἡ ἐκάστοτε πλειοψηφία, ὅσο λανθασμένη καὶ νὰ φαίνεται αὐτή. Ἂν μποροῦμε νὰ τὴν ἀλλάξουμε μέσα στὸ πλαίσιο τοῦ ἐλευθέρου διαλόγου, τότε τὴν άλλάζουμε. Ἂν ὄχι, ὑφιστάμεθα τὶς συνέπειες τῆς ἀνοησίας τῆς πλειοψηφίας. Ἂς μὴν τὶς κάνουμε χειρότερες !

  21. Πριν πάω να ξαπλώσω παρέα με κανα “ουέστερν” κατά προτροπήν του πολυπράγμονα σκηνοθέτη, ερευνητή, ιστοριοδίφη, λογοτέχνη, πολιτικο-γεωστρατηγικού αναλυτή και συμβούλου, παρ’ ολίγον και αναρμόδιου λοκατζή Άντη Ροδίτη, να ρωτήσω ο άσχετος δυό πραγματάκια:

    Η Κύπρος σήμερα παραμένει de facto διχοτομημένη με τουρκική στρατιωτική κατοχή του 38% του νησιού. Ποιά είναι η λύση που προτείνει ο πολιτικός κόσμος της Κύπρου, o σημερινός της Πρόεδρος και τα πολιτικά κόμματα, οι επαΐοντες πολιτικοί αναλυτές; Απασχολεί τον πολιτικό κόσμο της Κύπρου και τους γύρωθεν αναλυτές, σχολιαστές, συμβούλους η απελευθέρωση;

    Τι λύση υιοθετεί η πλειοψηφία του Κυπριακού λαού και πώς εκφράζεται;

    Καληνύχτα σας
    Ελ. Ελ.

  22. Έγραψα το πιο κάτω χρονογράφημα για την εφημερίδα “Σημερινή”, που το δημοσίευσε στις 21 Ιουλίου 1981. Σήμερα, μαζί με όσα προηγήθηκαν και όσα ακολούθσαν, περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες”, Εστία 2006.
    Το βιβλίο έτυχε της γνωστής αριστερής, ολοκληρωτικής/φασιστικής μεταχείρισης, αρμονικά συνεργαζομένης με τις επίσημες κυπριακές ανθενωτικές, “ανεξαρτησιακές” αρχές.
    Το χρονογράφημα:

    20 Ιουλίου 1974

    Το πρωί της 20ης Ιουλίου 1974, μετά από πολλές άκαρπες προσπάθειες να βρώ τη μονάδα πυροβολικού στην οποία έπρεπε να παρουσιαστώ, βρήκα τελικά μαζί με πεντέξι άλλους που είχαν το ίδιο πρόβλημα, μια πυροβολαρχία στο δάσος της Αθαλάσσας. Ο ταγματάρχης που τη διοικούσε – αργότερα έμαθα πως ήταν από τη Θεσσαλονίκη – μας ανέθεσε αμέσως καθήκοντα. Η πυροβολαρχία έβαλλε ασταμάτητα.
    Γύρω στις εννιά πήραμε διαταγή να προωθηθούμε στην περιοχή του σταδίου που ανεγειρόταν ακόμα τότε, στη Μακεδονίτισσα. Ήταν μια ευχάριστη διαταγή που έδειχνε πως υπήρχε διοίκηση που έδινε διαταγές και γιατί δημιουργούσε κίνηση προς την κατεύθυνση των Τούρκων.
    Ακριβώς κάτω από το κέντρο της Μακεδονίτισσας τάξαμε τα πυροβόλα δίπλα σε μερικές ασθενικές, αλλά βολικές ελιές που έδιναν κάποια κάλυψη, ενώ το Κέντρο Διευθύνσεως Πυρός εγκαταστάθηκε καμιά πενηνταριά μέτρα πιό πίσω, στην ανωφέρεια των χωραφιών κάτω από δυό φοινικόδενδρα. Βάλαμε ένα αντιαεροπορικό στα δεξιά της πυροβολαρχίας, ένα πίσω μας κι ένα αριστερά.
    Σε λίγο αρχίσαμε να βάλλουμε ακατάπαυστα. Σταματούσαμε μόνο όταν εμφανίζονταν τούρκικα αεροπλάνα που πετούσαν πιο συχνά στ’ αριστερά μας, πάνω από το αεροδρόμιο και το βομβάρδιζαν. Ακινητοποιούμασταν για να μή μας εντοπίσουν κι αφήναμε τ’ αντιαεροπορικά να δράσουν. Αυτά, εκτός από το γεγονός ότι παρουσίαζαν συνέχεια βλάβες, δέν κτύπησαν, ούτε δυσκόλεψαν ποτέ κανένα αεροπλάνο. Θα μπορούσαν να φέρουν αποτέλεσμα άν ήσαν αρκετά για να δημιουργήσουν φράγμα πυρός κι όχι σημαδεύοντας τ’ αεροπλάνα. Βλάβες παρουσίαζαν συνεχώς και τα πυροβόλα. Σε καμιά περίπτωση δέν λειτουργούσαν όλα μαζί.
    Μέχρι την Κυριακή το βράδυ δέν σταματήσαμε ούτε λεπτό και πιστεύαμε πως μαζί με όλους τους άλλους εμποδίζαμε αποτελεσματικά την εισβολή. Εξάλλου οι παρατηρητές μας που βρίσκονταν στην περιοχή της ΕΛ.ΔΥ.Κ. ανάφεραν σε δυό τρείς περιπτώσεις, με τον ασύρματο, μεγάλες επιτυχίες. Σε μια περίπτωση μίλησαν ενθουσιασμένοι για μιαν αυτοκινητοπομπή που πετύχαμε και καταστρέψαμε. Στο μεταξύ όμως άρχισαν να φτάνουν κάποιες ανησυχητικές πληροφορίες για κατάληψη της Κερύνειας. Από τις εγκαταστάσεις του σταδίου παίρναμε τηλέφωνο αριθμούς στην Κερύνεια. Τα τηλέφωνα κτυπούσαν αλλά δέν απαντούσε κανείς. Ύστερα σταμάτησαν να κτυπούν.
    Σε μια στιγμή ένα αεροπλάνο πλησίασε πολύ την περιοχή μας κι άφησε να πέσει μια βόμβα που κατρακύλησε μεγάλη και γυαλιστερή με άνισες κινήσεις, πρέπει να είχε το μέγεθος βαρελιού, πεντακόσια μέτρα περίπου μπροστά μας. Η έκρηξη ήταν εκκωφαντική και γέμισε την περιοχή καπνό δεξιά και αριστερά, μέχρι εκεί που έφταναν τα μάτια μας. Στη μέση πετάχτηκε μια τεράστια στήλη καπνού που κατέληξε σε μανιτάρι.
    Το βράδυ της Κυριακής, γύρω στις έντεκα, σταματήσαμε να βάλλουμε. Αποτόλμησα καθιστός και ακουμπισμένος σε κάποια παράγκα των εργατών του υπό ανέγερση σταδίου, λίγο ύπνο. Γύρω στα μεσάνυχτα ακούσαμε βόμβο μεταγωγικών αεροπλάνων και πανδαιμόνιο αντιαεροπορικών βολών. Από δεξιά μας, από τη μεριά της Λευκωσίας με κατεύθυνση αριστερά, προς το αεροδρόμιο, κινούνταν αργά και χαμηλά δυο τρία μεγάλα αεροπλάνα. Η πρώτη μου σκέψη ήταν πώς ήσαν τούρκικα και σκόπευαν να ρίξουν αλεξιπτωτιστές πίσω από τις γραμμές μας. Δέν είχα κανένα όπλο. Κάτω από την κοιλιά του πρώτου αεροπλάνου πετάγονταν προς τα πίσω μεγάλες φλόγες. Έπρεπε να προλάβουμε να κτυπήσουμε και τα άλλα. Έτρεξα στ’ αντιαεροπορικά. Οι δεκαεφτάχρονοι στρατιώτες που τα επάνδρωναν, κουρασμένοι καθώς ήσαν, κοιμούνταν. Με φωνές προσπάθησα να βάλω τ’ αντιαεροπορικά σε δράση. Εκείνη τη στιγμή το πρώτο αεροπλάνο είχε κτυπήσει το έδαφος, είχε εκραγεί και οι τεράστιες φλόγες που υψώνονταν στον ουρανό φώτιζαν τα άλλα που περνούσαν από πάνω. Αποτελούσαν θαυμάσιο στόχο. Μετρούσα τώρα καμιά δεκαριά. Καθώς γυρίζαμε τ’ αντιαεροπορικά πάνω τους, έτοιμοι πια να βάλουμε, ακούσαμε φωνές: “Να μή βάλει κανείς είναι ελληνικά”. Ελληνικά; Ήρθε επιτέλους ελληνική βοήθεια; Ήρθε, και Έλληνες στρατιώτες είχαν ήδη σκοτωθεί από Έλληνες. Η λύπη και η πίκρα μας έπνιξαν.
    Το πρωί της Δευτέρας αρχίσαμε πάλι να βάλλουμε. Ξέραμε όμως, σίγουρα πια, πως κάτι δέν πήγαινε καλά. Κανένα τηλέφωνο στην Κερύνεια δέν κτυπούσε. Τα πυρά μας ήταν αραιότερα, ένα αντιαεροπορικό είχε εντελώς αχρηστευθεί, κι είχαμε μόνο τέσσερα πυροβόλα που λειτουργούσαν.
    Γύρω στο μεσημέρι ήρθε η διαταγή. Στις τέσσερις παύσατε πύρ. Εκεχειρία. Πράγματι στις τέσσερις σταματήσαμε εντελώς. Τότε ακριβώς εκδηλώθηκε η μεγαλύτερη τούρκικη αεροπορική επίθεση. Καμιά δεκαριά βομβαρδιστικά πετούσαν σε κυκλικό σχήμα, το ένα πίσω από το άλλο, πάνω από το αεροδρόμιο. Ένα ένα κατέβαιναν με τη σειρά, άφηναν τις βόμβες τους και πήγαιναν πίσω στη θέση τους. Μόνο εμείς τηρούσαμε την εκεχειρία. Εκείνοι συνέχιζαν ανενόχλητοι. Ούτε τ’ αντιαεροπορικά μας δέν έβαλλαν.
    Αργότερα ήλθε η διαταγή να επιστρέψουμε στον αρχικό χώρο διασποράς, στην Αθαλάσσα. “Παιδιά” είπε ο ταγματάρχης από τη Θεσσαλονίκη που τρείς μέρες δέν τον είχα δεί να φάει ή να κοιμηθεί παρά μόνο στεκόταν ακουμπισμένος στη φοινικιά κι έδινε διαταγές, “όπως καταλαβαίνετε κι εσείς κάποιο παιγνίδι παίζεται που εμείς τώρα δέν μπορούμε να το ξέρουμε. Δέν μπορούμε παρά να υπακούμε διαταγές”.
    Καθώς περνούσαμε μέσα από το Στρόβολο, σέρνοντας τα πυροβόλα μας, ο κόσμο ζητωκραύγαζε και χειροκροτούσε. Δέν ήξεραν ακόμα τίποτε. Άκουαν ραδιόφωνο.

  23. Ήσουν λοιπόν Άντη Ροδίτη, τις μαύρες εκείνες μέρες του Ιουλίου του 74 στα όπλα, υπό τις διαταγές του ελλαδίτη τ/χη Σεβασλίδη, διοικητή λόχου της ΕΛΔΥΚ και πολέμησες “μες στον σωρό κι εσύ τον Δάτι και τον Αρταφέρνη”. Εντάξει, αυτό και μόνο αρκεί να πάρω πίσω τυχόν υποτιμητικές και προσβλητικές εκφράσεις σε αυτή τη ροή (παροπλισμένος ugly κ.λ.π.), ζητώ συγνώμη γι’αυτές και δέξου ειλικρινά τα σέβη μου. Με παραπλάνησε εκείνο το “αναρμοδίως” το οποίο εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω.

    Πλάϊ στις δύο ερωτήσεις του προηγούμενου σχολίου μου, θέλω να προσθέσω μία τρίτη.

    Γιατί μέχρι σήμερα, 40 χρόνια μετά από την εισβολή του Αττίλα καμμιά Ελληνική και Κυπριακή κυβέρνηση δεν άνοιξε τον Φάκελλο της Κύπρου και τις δυνάμεις που πολέμησαν εναντίον των Τούρκων εισβολέων μεταξύ 20 Ιουλίου με 16 Αυγούστου του ’74, τους μαχητές της ΕΛΔΥΚ της Εθνικής Φρουράς και της Α’ μοίρας καταδρομών της επιχείρησης “Νίκη” δεν τους έχει επίσημα αναγνωρίσει, παρά τους άλλαξε ακόμη και τις ταυτότητες και τους θεωρεί πολεμιστές του 1940;

  24. Ναι, δέχομαι την παραδοχή σου. Θα ήθελα, όμως, να δεις το πιο σημαντικό από όλα, ότι αν δεν παρέβλεπα τις εκρήξεις σου, τις προσβολές σε βάρος μου, δεν θα φτάναμε σε συμφιλίωση κι ούτε θα άρχιζες ποτέ να βλέπεις τα πράγματα από άλλη γωνία.
    Διορθώνω ότι ο ταγματαρχης Σεβασλίδης ήταν αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού που υπηρετούσε στην Εθνική Φρουρά κι όχι στην ΕΛΔΥΚ. Ήταν διοικητής της μεμονωμένης Πυροβολαρχίας Πεδινού Πυροβολικού 184, αν θυμάμαι καλά, στην οποία υπηρέτησα εκείνες τις μέρες. Επίσης δεν είμαι σίγουρος αν τα αεροπλάνα ήταν Νοράτλας ή C-130. Πιθανότερο το δεύτερο.
    Ο Σεβασλίδης από ό,τι έμαθα αργότερα σκοτώθηκε από ατύχημα σε άσκηση στην Ελλάδα.
    Στην ερώτησή σου δεν έχω απάντηση. Σκέφτομαι μόνο ότι η Ελλάδα είναι μικρή, αδύνατη και εξαρτώμενη χώρα, όσες προσπάθειες έγιναν για ν’ αποκτήσει μια αυτοδύναμη αξιοπρέπεια πολεμήθηκαν μέσα από την Ελλάδα (στον όρο “Ελλάς” συμπεριλαμβάνω και την Κύπρο) και το χειρότερο από όλα είναι ότι την αληθινή της ταυτότητα ένας πολύ μικρός αριθμός Ελλήνων τη γνωρίζει καλά, ενώ παραμένει εξορισμένη και αποδιωγμένη, κρυμμένη κάτω από υπολείμματα κάποιων παραδοσιακών συνηθειών και τυπικοτήτων.
    Για τις συμπεριφορές αυτής της Ελλάδας είναι σχετικό και το πιο κάτω απόσπασμα από το “Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες” (το συντομεύω λίγο για να μην πάρει πάρα πολύ χώρο), που προηγείται του χρονογραφήματος “20 Ιουλίου 1974” μέσα στο βιβλίο:

    Η Ελλάδα θα ζει με την Κύπρο μαζί

    Τον Δεκέμβρη του 1969 επέστρεψα από τις σπουδές μου στην Αγγλία και το Γενάρη του 70 κατατάγηκα στην Εθνική Φρουρά. Τον Μάρτη βρέθηκα στη Σχολή Πυροβολικού στο Μεγάλο Πεύκο για εκπαίδευση. Εκεί έμαθα τόσα μαθηματικά όσα δέν έμαθα ποτέ στο Γυμνάσιο. Αυτό όμως που μου έκαμε εντύπωση ήταν ότι η Κύπρος αποτελούσε το κεντρικό σημείο αναφοράς. Ο ύμνος της Σχολής που χρειάστηκε πάνω από ένας μήνας σκληρής άσκησης και εκπαίδεσης για να μας επιτρέψουν οι παλιοί να τον τραγουδήσουμε, έλεγε ξεκάθαρα:

    “ Η Ελλάδα θα ζεί με την Κύπρο μαζί
    και θα δείχνει το δρόμο μπροστά.
    Παλιά σειρά δώσε φτερά
    στη μάχη αυτή που μας καλεί η μοίρα μας.
    Τους τούρκους διώχτους απ΄ τη γή
    λευτεριά εις την Κύπρο να ζεί.”

    Ποιός θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι ήταν κι αυτό μέρος της γενικότερης προετοιμασίας ώστε να διευκολυνθεί η παράδοση της Κύπρου στήν Τουρκία; Μόνο ένας τρελός τότε θα φανταζόταν τέτοιο πράγμα, ελάχιστοι σήμερα, υπολείμματα μιας ολόκληρης εποχής που καλλιέργησε – έντεχνα στα φανερά και με το ψίθυρο στα κρυφά – την απιστία και το μίσος για την Ελλάδα. Δικαιολογημένοι όσοι την μίσησαν και αδικαιολόγητοι όσοι τυφλά την αγάπησαν, ούτε οι μεν ούτε οι δε θα μπορούσαν να σώσουν την Κύπρο. Χωρίς να το συνειδητοποιούν οι ηγέτες μας σκέφτονταν πρώτα το δικό τους συμφέρον κι ακόμα χειρότερα είχαν όλοι πρότυπα και ινδάλματα ξένους που θαύμαζαν και υπάκουαν, άλλοι συχνότερα κι άλλοι σπανιότερα. Το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο· και το αστείο ήταν που οι μόνοι που κατηγορήθηκαν ότι “πληρώνονταν” ήταν οι τυφλοί εραστές της.
    Το Γενάρη του 71 υπέβαλα αίτηση πρόσληψης στο Τμήμα Τηλεοράσεως του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου. Μέχρι το Μάϊο που προσλήφθηκα περνούσα τον καιρό μου γεμίζοντας στήλες Προ-πό και γράφοντας διηγήματα. Ένα μιλούσε για τις πολυκατοικίες της Αμμοχώστου που αποστράφηκαν τους ανθρώπους (γιατί εγκατέλειψαν την Ένωση) και ξεκίνησαν να μπαίνουν στη θάλασσα να πνιγούν. Άλλο μιλούσε για τα βασανιστήρια στα οποία υπεβλήθη ένας γάτος (Έλλην) για να γίνει σκύλλος (Κύπριος). Ένα τρίτο περίγραφε πώς μια επαναστατική ομάδα (ΕΟΚΑ) που έσκαβε τουνέλι για να φτάσει κάτω από το ξένο Κυβερνείο και να το ανατινάξει επιτυγχάνοντας την απελευθέρωση του τόπου, συνάντησε στο δρόμο της (τυχαία άραγε;) ένα χρυσό άγαλμα με αποτέλεσμα ν΄ασχοληθεί με το μοίρασμα του και να εγκαταλείψει τον αγώνα. Το τελευταίο διήγημα ήταν γεμάτο μυστηριώδη πτώματα, συνωμοσίες, κατασκόπους, πόρνες, εκβιασμούς, όλα μέρη ενός εφιαλτικού σεναρίου στο οποίο ο συγγραφέας όχι μόνο δέν ξέρει ότι είναι ο πρωταγωνιστής, αλλά καταλήγει κιόλας σ΄ ένα εντγκαραλλανποεκό υπόγειο καταδικασμένος είτε σε θάνατο από πνιγμό είτε σε φάγωμα από αρουραίους ή και τα δυό μαζί.
    Το βιβλίο με τα τέσσερα διηγήματα, με το εξώφυλλο σχεδιασμένο από τον Άντη Ιωαννίδη και πρόλογο του Ανδρέα Χριστοφίδη, κυκλοφόρησε το Δεκέμβρη του 72 σε χίλια αντίτυπα. Ο Ανδρέας Χριστοφίδης ήταν ο καθηγητής μας των Ελληνικών στο Παγκύπριο Γυμνάσιο. Έμαθε όσους μπορούσαν να μάθουν από τότε (άλλοι ίσως να έμαθαν από μόνοι τους αργότερα κι άλλοι βέβαια ποτέ) ν΄αγαπούν την ποίηση. Μια μέρα που μας απάγγελλε το “Εν τω μηνί Αθύρ” κι ακούγαμε σαγηνεμένοι πετάχτηκε ο Αντρίκος, γόνος ακελικής οικογένειας, και είπε “αυτά είναι πελλάρες κ.Χριστοφίδη”. Ο Χριστοφίδης σταμάτησε τσαντισμένος και δέν συνέχισε παρ΄ όλα τα παρακάλια μας. Στο διάλειμμα οι εραστές της ποιήσεως επιτεθήκαμε με άγριες διαθέσεις στον Αντρίκο που ήταν γείτονας και χωριανός και γι΄αυτό γλίτωσε το ξύλο, ενώ οι υπόλοιποι πήγαν ήσυχα ήσυχα για σάντουιτς – κόκα κόλα. Όσοι βέβαια είχαν χρήματα. Μιλούμε για τη χρονιά 1962-63. Ήταν η εποχή που η Κύπρος μόλις έβγαινε από τη φτώχεια με κατεύθυνση την καθολική ευμάρεια και την τουρκοποίηση.
    Το 72 που κυκλοφόρησαν τα “4 Διηγήματα” στον πρόλογο που μου έγραψε ο Χριστοφίδης για το βιβλίο δέν είδε τίποτε από τα συγκεκριμένα που είχα εγώ υπόψη μου· όπως και δέν είδε τίποτε σ΄αυτά που έγραψε αργότερα για τον Παντελή Μηχανικό, στους στίχους για την ένωση. Έγραψε ανάμεσα σ΄άλλα: “Ανήσυχη και τολμηρή φαντασία βρίσκεται πίσω από τους σκοτεινούς διαλογισμούς του νέου συγγραφέα, μια φαντασία που δέν είναι δυνατό να βολευτεί μέσα σε “κατεστημένα” πλάισια ή να εμποδιστεί από τις συντεταγμένες της (εμφανούς) πραγματικότητος. Εξάλλου μια από τις μεγάλες ασθένειες της εποχής μας (ο κονφορμισμός), όχι μόνο δέν δεσμεύει τον Ροδίτη αλλά αποτελεί και κύριο στόχο του, άμεσο μεν στην ιστορία του γάτου έμμεσο δε στις υπόλοιπες αφηγήσεις”. Κι αφού με επαινούσε για την ικανότητα μου να μεταφέρω τα κυκλώματα των διαλογισμών μου “στον κύκλο της αφηγηματικής πεζογραφίας” και να μεταφράζω τα οράματα μου “σε στιβαρές, πυκνές και ρωμαλέες διηγήσεις”, κατέληγε στη διαπίστωση ότι όχι μόνον όλ΄αυτά “αποτελούν θετικό κέρδος για τη λογοτεχνική δημιουργία του τόπου”, αλλά και ότι, πέραν αυτού, “το είδος των θεμάτων καθώς και η όλη προσέγγιση του συγγραφέα” προσέδιδαν στο βιβλίο “ευρύτερες διαστάσεις”.
    Γι’ αυτές τις “ευρύτερες διαστάσεις”, μόλις τώρα, τριάντα σχεδόν χρόνια αργότερα, καταλαβαίνω πόσο πιό τίμιοι, συνετοί και δίκαιοι ήταν όλοι τους πρίν το πραξικόπημα και την εισβολή. Εκτός κι άν αυτό που τους έκαμνε να φαίνονται τέτοιοι ήταν η αβεβαιότητα για τις πεποιθήσεις τους και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Φύλαγαν τα ρούχα τους, μπάς κι έλθουν ανάποδα τα πράγματα. Στο κάτω κάτω ο δάσκαλος μου, στις προεδρικές εκλογές του 68, είχε απροκάλυπτα συνεργήσει (ως διευθυντής του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου) στον αυθαίρετο αποκλεισμό του ανθυποψηφίου του Μακαρίου από τα Μ.Μ.Ε. Αυτή τη συμπεριφορά που δέν ήταν παρά το απάνθισμα ενός γενικότερου και ιδιόμορφου τρόπου διακυβέρνησης του τόπου, κατάγγελλαν τα διηγήματα και τίποτε λιγότερο δέν μπορούσαν να σημαίνουν οι “ευρύτερες διαστάσεις”.
    Ότι μάλλον αυτό συνέβαινε φάνηκε καθαρότερα μετά την κυκλοφορία του δεύτερου μου βιβλίου, της “Νουβορδίας”, το 1975. Άνθρωποι οι οποίοι είχαν βγεί με ευνοϊκές κριτικές για τα “4 Διηγήματα”, κριτικές βέβαια που δέν τολμούσαν να διεισδύσουν στις αλληγορίες ή να προχωρήσουν σε απόπειρες εξιχνίασης των συμβολισμών, αλλά απλώς μιλούσαν για την “ωριμότητα της σκέψης”, τη “στιβαρότητα της γραφής” και το πολύ προχωρούσαν να πούν πως ο συγγραφέας “φαίνεται να επηρεάζεται άμεσα από καταστάσεις και γεγονότα της σύγχρονης ζωής του τόπου που δέν επιτρέπουν αισιοδοξία”, έρχονταν τώρα με τη “Νουβορδία”, όταν πια είχε ξεκαθαρίσει το πολιτικό σκηνικό και μπορούσαν χωρίς κανένα κίνδυνο να δείξουν τί ακριβώς σκέφτονταν, να ζητήσουν την κεφαλή μου επί πίνακι. Τώρα η λογοτεχνική αξία της γραφής μου ερχόταν δεύτερη με διαφορά. Τώρα είχε μεγάλη σημασία τί κρύβονταν πίσω από τους συμβολισμούς, τις αλληγορίες και τους αναγραμματισμούς των λέξεων. Και γι΄αυτά που μόλις τώρα τα “ανακάλυπταν”, που δυσκολεύονταν να τα δούν το 72 και τά ΄βλεπαν πεντακάθαρα το 75, έγραφαν πως “το βιβλίο αυτό είναι απ΄αρχής μέχρι τέλους ένας λίβελλος ενάντια στο λαό μας”, ότι πρόκειται για εκείνη την “ιδεολογία που εξέθρεψε το πραξικόπημα και επιζητεί την προβολή της μέσα στο χώρο της τέχνης” και άρα “υπάρχει θέμα κάθαρσης και τιμωρίας”.
    Μέχρι και πέντε χρόνια αργότερα, ένας νεόκοπος τότε κριτικός, άρτι αφιχθείς από τις σπουδές του στην Αθήνα και με γεμάτο το κεφάλι από τις θεωρίες που μονοπωλούσαν τότε το ενδιαφέρον των φοιτητών, περί των “μικροαστικών τάξεων ως ραχοκοκκαλιάς του φασισμού”, έκατσε και σκάρωσε ολόκληρο δισέλιδο πόνημα στην εφημερίδα “Σοσιαλιστική Έκφραση” της νεολαίας του Σοσιαλισικού Κόμματος για να συνδέσει το βιβλίο με μια φασιστική “νέα τάξη” (νουόβα όρντινε) στην Κύπρο η οποία εγκολπώθηκε το σύνθημα της Ένωσης και της αυτοδιάθεσης, επειδή ακριβώς η παραδοσιακή αριστερά…απουσίασε από τον απελευθερωτικό αγωνα του 55-59! Σαν τελική απόδειξη της ορθότητας της περί “φασισμού” θεωρίας και χαριστική βολή στον συγγραφέα της “Νουβορδίας” ο κριτικός έκλεινε με τη διαβεβαίωση ότι “το βιβλίο είναι ολότελα αντιερωτικό” και μ΄ένα απόσπασμα από άγνωστο σε μένα συγγραφέα που έλεγε: “Η δομή του σκλάβου είναι ένα μίγμα σεξουαλικής ανικανότητας, αδράνειας, επιθυμίας για ένα Φύρερ, φόβου της εξουσίας, φόβου της ζωής και μυστικισμού. Χαραχτηρίζεται από θεοφοβούμενη νομιμοφροσύνη και ταυτόχρονα στασιασμό”.
    Δέν μπορούσα να μήν απαντήσω σ΄αυτές τις βλακείες. Έστειλα ένα αντίγραφο στη “Σημερινή” που το δημοσίευσε με τίτλο “Η Γοητεία της εύκολης Νίκης” κι ένα στη “Σοσιαλιστική Έκφραση”. Η “Σημερινή” είχε ήδη σχολιάσει την κριτική και το ίδιο το βιβλίο και επιζητούσε ανοικτά την άποψη μου. Η “Σοσιαλιστική Έκφραση” δέν τη δημοσίευσε.

    Η ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΚΟΛΗΣ ΝΙΚΗΣ
    Υπάρχει και θα υπάρχει ακόμα για πολλή καιρό ο τρόπος με τον οποίο μπορεί κανείς να επιτύχει μιαν εύκολη νίκη. Εννοώ, σ΄αυτή την περίπτωση, στον τομέα της εκτόξευσης ή της αντεπίθεσης με επιχειρήματα.
    Η κατάσταση μας είναι τραγικά απελπιστική. Αυτό το ίδιο το σώμα της πατρίδας μας έχει διαμελιστεί. Άνθρωποι ξεριζωμένοι περπατούν καθημερινά ανάμεσα μας και δέν έχουμε κανένα τρόπο να αισθανθούμε το δράμα τους. Ακόμα και μεταξύ τους συμβαίνει το ίδιο. Για τον καθένα η αγωνία είναι ιδιαίτερη και τόση που όλοι κλείνονται στον εαυτό τους· κανένας δέν θέλει να παραδεχτεί πως ο άλλος είναι δυνατό να πάσχει στον ίδιο βαθμό. Ο καθένας μας θεωρεί την ευαισθησία του μοναδική. Όμως υπάρχουν και οι κοινές εμπειρίες: Η βοήθεια που δέν έρχεται από πουθενά, η καθημερινή απογοήτευση που μας ποτίζουν όσοι κάποτε εμπιστευτήκαμε. Η κρίση είναι διαρκής, για τον καθένα ξεχωριστά και για όλους μας. Τί οφελεί λοιπόν εμένα ή τους γύρω μου μια νίκη σε αγώνα ανταλλαγής επιχειρημάτων; Άν δέν κερδίσουμε όλοι μαζί τον αγώνα της επικοινωνίας, σε τί μπορεί να μου χρησιμεύσει μια πρόσκαιρη κατατρόπωση των επιχειρημάτων κάποιου άλλου; Σίγουρα θα ικανοποιήσω την ματαιοδοξία μου· όμως αυτό θα το πληρώσω το λιγότερο με την αποκοπή της επικοινωνίας μ΄ένα σκεπτόμενο άνθρωπο που αυτή και μόνο η ιδιότητα του, πιστεύω, τον κάμνει ομοϊδεάτη μου. Και πόσο παρατραβηγμένο θα ήταν άν έλεγα πως κάτι τέτοιο ενδυναμώνει καίρια την πιθανότητα να χάσω την πατρίδα μου; Ίσως καθόλου.
    Ομολογώ πως όταν διάβασα την κριτική του Σάββα Παύλου στη “Σοσιαλιστική Έκφραση” για το βιβλίο μου “Νουβορδία” η αντίδραση μου ήταν άμεση. Μέσα σε λίγες συνολικά ώρες έφτασα στις δέκα πυκνογραμμένες σελίδες. Προχωρούσα ικανοποιημένος γιατί πίστευα πως παράγραφο με παράγραφο, φράση με φράση, μα και γενικά, έδινα τη “σωστή” απάντηση, “έβαζα τα πράγματα στη θέση τους” και κατατρόπωνα τον αντίπαλο μου. Πλησίαζα πια προς το τέλος της “συντριπτικής” μου απάντησης όταν το βράδυ, τυχαία ή από κάποια ανεπαίσθητη εσωτερική λειτουργία, ξαναθυμήθηκα το Δοκίμιο για τη Φιλοσοφία του Βλάσιου Πασκάλ, τη “Νύχτα της Γεθσημανής” του Λέοντος Σέστοφ. Στο πέμπτο κεφάλαιο σταμάτησα σε φράσεις που δέν είχα σημειώσει σε προηγούμενα μου διαβάσματα, ίσως γιατί δέν είχα τότε ακόμα το αντίκρυσμα τους μέσα μου: “Κανείς εδώ κάτω δέν ενδιαφέρεται για την αλήθεια. Αυτό που γυρεύει κανείς δέν είναι η αλήθεια, μα κρίσεις άνετες που να μπορούν να χρησιμεύουν ή να ταιριάζουν σ’ ένα αριθμό ανθρώπων όσο γίνεται μεγαλύτερο” (ανθρώπων που μπορούν να μας χαρίσουν έτσι την επιδοκιμασία τους και να ικανοποιήσουν την ματαιοδοξία μας). Και παρακάτω: “Οι άνθρωποι δέν σκέφτονται παρά μονάχα για τους άλλους”.
    Τί έκαμνα, λοιπόν, εγώ στην απάντηση μου πρός τον Σάββα Παύλου, και τί έκαμνε αυτός στην κριτική του; Μήπως ενδιαφερθήκαμε πραγματικά για την αλήθεια ή μήπως η βασική μας φροντίδα ήταν γι΄ αυτές τις άνετες, λογικές κρίσεις που θα τύγχαιναν της επιδοκιμασίας όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων; Τουλάχιστο εγώ πίστευα πάντα πως χρησιμοποιούμε τη λογική μόνο για να δικαιολογούμε τα δικά μας αισθήματα, τις ριζωμένες Κύριος οίδε πού πεποιθήσεις και προτιμήσεις μας, όταν όλων αυτών η εγκυρότης αμφισβητείται από τους γύρω μας. Κι ενώ δέν την εφαρμόζουμε για ν΄ανακαλέσουμε τους εαυτούς μας σε τάξη, την προβάλλουμε συνέχεια σκεπτόμενοι για λογαριασμό των διπλανών μας, με σκοπό να τους ανακαλέσουμε στη δική μας τάξη. Τέτοια είναι η φύση της που μας επιτρέπει παραλήψεις και υπερτονισμούς και μας παρέχει κάθε δυνατότητα για ένα σωρό νίκες, νίκες που τελικά μας στοιχίζουν ό,τι πολυτιμότερο μπορούμε να φτάσουμε: την πραγματική μεταξύ μας επικοινωνία.
    Όμως εγώ, σ΄αυτή τουλάχιστον την περίπτωση (για το μέλλον ποιός μπορεί να είναι βέβαιος;) αισθάνομαι ότι το μπορώ και δέν θέλω μια τέτοια νίκη. Μπορεί στη λήψη αυτής της απόφασης κύριο λόγο νά ‘χει η τραγική θέση αυτού του τόπου και νά ‘ναι ο μόνος τρόπος να μετατρέψουμε σε κέρδος μια τόσο φοβερή συμφορά. Δέν πρόκειται λοιπόν ν΄αποδείξω στον Σάββα Παύλου πως πέφτει έξω, πως η ερμηνεία που δίνει στη ”Νουβορδία” έχει να κάμει μ΄ένα σωρό παραλείψεις, γιατί ο μόνος τρόπος για να το κάμω είναι πέφτοντας έξω και παραλείποντας ένα σωρό πράγματα. Θέλω μόνο να τον βεβαιώσω πως είμαι σίγουρος ότι έχουμε ένα τουλάχιστο κοινό σημείο που αντιβαρεί όλες τις διαφωνίες μας: Επιζητούμε την αλήθεια και μιαν άξια λόγου επιβίωση της πατρίδας μας.
    Και κάτι ακόμα: Η “Νουβορδία” γράφτηκε από θλίψη για το κατάντημα όλων μας και δέν είχα ποτέ μου αμφιβολία για τις ελλείψεις που παρουσιάζει άσχετα με το ποσοστό σημασίας που αποδίδει στην κάθε μια ο καθένας μας.
    12 Σεπτεμβρίου 1980

    Η “Σοσιαλιστική Έκφραση”, όπως είπα, δέν δημοσίευσε την απάντηση μου με τη δικαιολογία ότι δημοσιεύτηκε στη “Σημερινή”. Έλεγε όμως στους αναγνώστες της τί “περίπου” έλεγε ο Ροδίτης κι απαντούσε βάσει της δικής της ερμηνείας της επιστολής μου (ότι τάχα επιζητούσα τον τερματισμό της κριτικής και του διαλόγου) χωρίς να δίνει την ευκαρία στους αναγνώστες της να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. Για ν’ αποδείξουν δε ότι δέν φοβόνταν τον διάλογο τέλειωναν με τη φράση “οι στήλες της Σοσιαλιστικής Έκφρασης είναι ανοιχτές για οποιαδήποτε ουσιαστική απάντηση του Ροδίτη”. Έτσι δέν άργησαν να παραλάβουν και μια “ουσιαστική” μου απάντηση 12 δαχτυλογραφημένων σελίδων. Χρειάστηκε να περάσουν άλλοι επτά μήνες να τη δημοσιεύσουν, σε τρείς συνέχειες αρχίζοντας από τις 30.5.81. Η “Σοσιαλιστική Έκφραση” ήταν δεκαπενθήμερη.
    Μέσα σ΄αυτό το κλίμα και προτού καλά καλά αναπνεύσει τον αέρα του, ενδιαφέρθηκε σε κάποια στιγμή ο Γιώργος Σκούρτης να μετατρέψει την ιστορία του γάτου στα “4 Διηγήματα” σε θεατρικό. Του είπαν όμως ότι ήμουν ένας “φασίστας” κι απομακρύνθηκε ταχέως φτύνοντας απανωτά στον κόρφο του. Το ίδιο συνέβη και μ’ έναν εκδοτικό οίκο στην Αθήνα, τον “Κάλβο” άν θυμάμαι καλά, που ενδιαφέρθηκε να εκδόσει τα διηγήματα μου. Για τους καλοθελητές αυτούς που έδιναν τις κατάλληλες πληροφορίες στην κατάλληλη στιγμή, άκουσα από άλλους καλοθελητές. Εμένα δέν μού ‘πε ποτέ κανείς τίποτε. Σε μένα συνέβαιναν άλλα: με κάλεσαν σε μια εκπομπή του ραδιοφώνου όπου λογοτέχνες διάβαζαν αποσπάσματα από τα έργα τους. Ρώτησα άν μπορώ να διαβάσω ό,τι θέλω. Ναί, μου είπαν. Η εκπομπή ηχογραφήθηκε και τη μέρα της μετάδοσης έκοψαν το απόσπασμα από τη “Νουβορδία”. Σε μια άλλη εκπομπή με τίτλο ”Νεώτεροι Κύπριοι Πεζογράφοι” αφού με κατέταξαν τρίτο ανάμεσα στους νεώτερους, διάβασαν αποσπάσματα από το έργο του πρώτου, του δεύτερου και του…τέταρτου. Αυτή η ιστορία κράτησε χρόνια. Σε μια παρουσίαση που έκαμε ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης της Κυπριακής Λογοτεχνίας στο περιοδικό “Η Λέξη”, δέν καταδέχτηκε να με αναφέρει καν. Το ίδιο κι ένας υπάλληλος των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας της Κύπρου σε άλλο αθηναϊκό περιοδικό. Όταν ρώτησα τον Χαραλαμπίδη (είχα το θάρρος του, τον γνώριζα από κοντά), μου είπε ότι το έκαμε επειδή διαφωνεί με τις πολιτικές μου πεποιθήσεις. Τι πολιτικές πεποιθήσεις μπορεί να έχει ένας αντικονφορμιστής; Το μόνο που με αφορά είναι η ελευθερία και η μόνη “πολιτική” δήλωση που έκαμα ποτέ και δέν θα σταματήσω να την κάμνω όσο ζώ είναι ότι είμαι αμετακίνητα ενωτικός.

    (ακολουθεί το χρονογράφημα “20Ιουλίου 1974”)

  25. «Την Ελλάδα θέλομεν κι ας τρώγωμεν πέτρες»

    Το σύνθημα αυτό συνοψίζει λακωνικά όλη την τραγικότητα και τα πάθη της Κύπρου και του Ελληνισμού γενικότερα, “τον κ α η μ ό τ η ς Ρ ω μ ι ο σ ύ ν η ς” με τα λόγια του Σεφέρη, την πρόσληψη της ανθρώπινης ιστορίας και πιο ειδικά της ελληνικής ιστορίας με όρους τραγωδίας. Ναι, έτσι είναι, από την πλευρά του ποιητή∙ ενός κατ’ εξοχήν πολιτικού-ιστορικού ποιητή όπως και ο Καβάφης αναστρέφοντας στον δεύτερο τη σειρά των προσδιορισμών. Ο πολιτικός Σεφέρης εκφράζεται μέσα στην ποίησή του, δεν κάνει πολιτική, κάνει ποίηση εκφράζοντας πανανθρώπινους, πανελλήνιους καημούς και πόθους με τρόπο τραγικό.

    Αλλά ο Σεφέρης δεν είναι πολιτικός, είναι πρώτα ποιητής και ύστερα διπλωμάτης. Και τις τύχες των κρατών τις διαχειρίζονται από την εποχή ακόμη του Περικλή – αρχή της παρακμής – πολιτικοί, ιερείς, βασιλιάδες, στρατοκράτες και άρχοντες, η αφρόκρεμα της ελίτ. Από τον Περικλή ως τις μέρες μας υπάρχει για το ανθρώπινο είδος μια διαρκής υποβάθμιση.

  26. Υ.Γ.
    Ο θεμέλιος λίθος για την απαράδεκτη γεωπολιτική υποχώρηση του Ελληνισμού από τη ζωτική για τα συμφέροντά του περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, τέθηκε τον Δεκέμβριο του 1967, με την αποχώρηση της Μεραρχίας. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το χουντικό πραξικόπημα κατά της νόμιμης κυπριακής κυβέρνησης και στην συνέχεια την αποφυγή εμπλοκής των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων για αποτροπή της εισβολής υπό την ηγεσία της θλιβερής χούντας του Ιωαννίδη και της κυβέρνησης εθνικής ενότητας του Καραμανλή – με εξαίρεση την ηρωϊκή μαχητική αντίσταση των τοπικών δυνάμεων ΕΛΔΥΚ και Ε.Φ. και των 300 μαχητών της A’ μοίρας καταδρομών Κρήτης – οδήγησαν στην απόσπαση-κατοχή από τους Τούρκους του 40% της μαρτυρικής Νήσου με τις γνωστές τραγικές συνέπειες. 40 χρόνια μετά χωρίς καμμιά επίσημη διερεύνηση από το Ελληνικό ή Κυπριακό κράτος της Κυπριακής τραγωδίας, η υποχώρηση συνεχίζεται και δυστυχώς φαίνεται ότι θα ολοκληρωθεί μέσω ενός νέου σχεδίου για μια «βιώσιμη» λύση του Κυπριακού, ερήμην του ελλαδικού και κυπριακού ελληνισμού. Μακάρι να βγώ ψεύτης…

  27. Αν δεν έγραφες το “Υ.Γ.” θα είχαμε κλείσει αυτή τη συζήτηση ρεκόρ των 230 σχολίων.
    “Βιώσιμη” λύση του Κυπριακού δεν υπάρχει, ούτε μπορεί να υπάρξει, όπως δεν υπάρχει “λύση” στο γεγονός του θανάτου. Είναι απροσμέτρητη αδικία για να “λυθεί”. Όπου σκάψεις για να θέσεις θεμέλια “λύσης” βρίσκεις λίμνες δακρύων, που μόνο η Δικαιοσύνη ή η Δικαιοσύνη του Θεού μπορεί να τις μετατρέψει σε στέρεο μάρμαρο. Κι εμείς δεν έχουμε ούτε τη μια ούτε την άλλη. Μη ψάχνεις, λοιπόν, από αυτό το γεγονός να βγάλεις “πολιτικό” κέρδος ή προσωπική δικαίωση “πολιτικών” θέσεων. Η ανθρωπιά μας είναι λίγη, ίσως να ήταν πάντα λίγη κι απλώς δεν συλλαμβάνουμε την αργή, αντιστασιακή έστω, εξαφάνισή μας.
    Το λάθος δεν αρχίζει στο τάδε ή στο δείνα χρονικό σημείο με τη “παράνομη” ή “τη νόμιμη κυπριακή κυβέρνηση”, όπως λες. Ο Σοφοκλής, που πέθανε στην εξορία, κάτι μάς διδάσκει με την αθάνατη “Αντιγόνη” του. Οπότε μεταφέρω ένα κομμάτι από καμιά πενηνταριά σχόλια πιο πίσω (προς Κώστα Βασιλείου, φιλόλογο και ποιητή, επιστολή):
    “Όπως ξέρεις «ignorantia legis neminem excusat». Η άγνοια του νόμου δεν αποτελεί δικαιολογία. Κι εδώ «νόμος» είναι ο άγραφος νόμος, εκείνος τής Αντιγόνης, ο ίδιος που παραγνώρισε τούς πεσόντες στις μάχες και τους απαγχονισθέντες, τους εν ψυχρώ εκτελεσθέντες και τους εκπνεύσαντες στα βασανιστήρια νεκρούς τής Ένωσης κι επέλεξε να τους περιφρονήσει για τα «περισσότερα»… Κι εσύ και άλλοι πνευματικοί άνθρωποι και δάσκαλοι, που τον διαβάσατε καλά τον Σοφοκλή και απομνημονεύσατε, ίσως, κι ένα σωρό στίχους τής «Αντιγόνης», ένα πράμα μάλλον δεν καταλάβατε κι είναι αμφίβολο αν μπορέσατε να το διδάξετε στους μαθητές σας. Ότι είναι κομμάτι δύσκολο όταν το έργο δεν παίζεται στη σκηνή να ξεχωρίσεις τούς Κρέοντες από τις Αντιγόνες, τις Αντιγόνες από τους Κρέοντες· γιατί εκεί, στην καθημερινή ζωή, πέφτουν ένα σωρό ομίχλες και σκοτεινιές τού προσωπικού συμφέροντος, της ιδιοτέλειας, της προαγωγής, της εύνοιας τού βασιλιά και τόσα άλλα, που εμποδίζουν την όραση”.

  28. Άντη Ροδίτη,

    αυτό που λες απευθυνόμενος σε μένα: “Μη ψάχνεις, λοιπόν, από αυτό το γεγονός να βγάλεις πολιτικό κέρδος ή προσωπική δικαίωση πολιτικών θέσεων” το θεωρώ ευθεία προσωπική προσβολή και σε παρακαλώ να το ανακαλέσεις και να το απευθύνεις αλλού.
    Αν δεν το κάνεις δεν μπορεί να υπάρξει κανενός είδους συμφιλίωση μεταξύ μας.

  29. Χαίρομαι που αισθάνεσαι έτσι κι ευχαρίστως ανακαλώ. Χαίρομαι επίσης που αναγνωρίζεις ότι υπάρχει τέτοιο θέμα αφού ζητάς να το απευθύνω “αλλού”.

  30. Ασφαλώς και υπάρχει θέμα! Η μισή σχεδόν Κύπρος είναι κατεχόμενη. Για το πολιτικό κατεστημένο σε Ελλάδα και Κύπρο πέρα βρέχει…

    “Welcome, Sirs to Cyprus, Goats and monkeys!”

    “Hasta la victoria siempre. Patria o muerte.”

  31. Το θέμα δεν είναι απλώς η παρούσα, αποκομμένη από τα γενεσιουργά της αίτια κατοχή της μισής Κύπρου, ως μεμονωμένη “εθνική συμφορά”, αλλά οι διαδοχικές εθνικές συμφορές, που προκύπτουν από την έλλειψη πατριωτισμού, άλλως αποκλειστική προσήλωση στην επιδίωξη μικροκομματικών και προσωπικών συμφερόντων, τα οποία στη συνέχεια εκμεταλλεύονται τις εθνικές συμφορές προς ίδιον όφελος συνεχίζοντας, τυφλά, το έργο της καταστροφής του έθνους.

  32. Θα προσθέσω αποσυρόμενος, ότι καίρια λάθη οφείλονται επίσης στην άγνοια, στην αδράνεια, σε προκαταλήψεις, στους εγγενείς περιορισμούς της ανθρώπινης αντίληψης, στα «ατελή» στοιχεία της φύσης του ανθρώπου, που τον εμποδίζουν να σταθμίσει σφαιρικά τις καταστάσεις, με συνέπεια να οδηγείται σε κακούς χειρισμούς και εσφαλμένες τακτικές (στρατηγικές), και τελικά στην αποτυχία. Η αλήθεια των πραγμάτων και των προσώπων βρίσκεται μάλλον στην τομή των Λόγων και όχι στο χωράφι ενός και μόνον.

  33. Μα εδώ δεν μιλούμε γενικώς για τη “φύση του ανθρώπου” και τα “ατελή” της στοιχεία, αλλά για την τραγωδία και τη διαφαινόμενη αποτυχία του έθνους των Ελλήνων να επιβιώσει, που οφείλεται σε συγκεκριμένες, εντοπισμένες κι επαναλαμβανόμενες ιστορικά συμπεριφορές. Από “άγνοια”, από “αδράνεια”, από “προκαταλήψεις” και “περιορισμούς της ανθρώπινης αντίληψης” πάσχουν όλα τα γνωστά και υπαρκτά σήμερα έθνη. Κανένα από αυτά δεν έχασε δυο φορές εδάφη μεγέθους Μικράς Ασίας και εκατομμύρια πληθυσμούς, γι’ αυτούς απλώς και μόνο τους γενικούς, κοινούς για όλους τους ανθρώπους λόγους.
    Αυτά που λες αποσυρόμενος, θυμίζουν – λυπούμαι να παρατηρήσω – τη “θεωρία” Ήφαιστου (την οποία θα βρεις και στο εναρκτήριο άρθρο του αυτής της συζήτησης) ότι δεν μπορεί κανείς, τάχα, να βγάζει συμπεράσματα για τις πολιτικές αποφάσεις συγκεκριμένων ηγετών που κατέληξαν σε αρνητικές εξελίξεις στην ιστορία ενός έθνους, ενώ μια χαρά μπορεί να αφήνει συμπερασματικά υπονοούμενα σε βάρος συμπεριφορών άλλων ηγετών, κατά το δοκούν!
    Μόνο έτσι “η αλήθεια των πραγμάτων και των προσώπων βρίσκεται μάλλον στην τομή των Λόγων” η οποία, όμως, καταλήγει να είναι άρνηση να αντικρύσει κανείς την αλήθεια των εγγράφων, των μαρτυριών και των αποτελεσμάτων, κι επιλέγει βολικά να “ψάχνει” τάχα, κι αιωνίως βέβαια, την αλήθεια με πολλά και ανακατωμένα λόγια και χαοτικές παραπομπές, ώστε να τη μεταθέτει συνεχώς στο απώτερο μέλλον μέχρι να εκλείψει η αναγκαιότητα και η χρησιμότητά της! Κι αυτό, βέβαια, δεν είναι επιστήμη.

  34. Νομίζω ἡ γείτων Τουρκία, ὡς διάδοχον κράτος τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, μπορεῖ νὰ ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει χάσει πολλαπλάσια ἐδάφη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Τὸ κρίσιμο μέγεθος δὲν εἶναι τὸ ἔδαφος, ἀλλὰ ἡ πνευματικὴ δύναμις, ἤδη πολὺ μειωμένη ἀπὸ τὰ ὕψη τῆς Ἀρχαιότητος καὶ τῶν Μέσων Χρόνων, τὴν ὁποία τὸ νεώτερο Ἑλλαδικὸ κράτος κατεσπατάλησε, ἴσως καὶ ἀναποφεύκτως.

  35. Δεν είναι σαφές τι ακριβώς θέλετε να πείτε κ. Γεωργάνα. Ποια είναι τα πολλαπλάσια εδάφη που έχασε η Τουρκία από την Ελλάδα; Και πότε η Ελλάς εκχριστιάνισε μουσουλμανικούς πληθυσμούς εκατομμυρίων; Ακριβώς το αντίθετο, όμως, συνέβη. Δέστε και το “Εξισλαμισμός της Μικρασίας από τον 11ο μέχρι τον 15ο αιώνα” του Σπύρου Βρυώνη. Τα τουλάχιστο 5 εκατομμύρια Χριστιανών της Μικρασίας του Μεσαίωνα εξισλαμίσθησαν και δεν υπάρχει σύγκριση μεταξύ εδαφικών απελευθερώσεων του 1912-13 με τα εδάφη που κέρδισαν σε βάρος του Βυζαντίου οι Οθωμανοί.
    Από την άλλη, ασφαλώς δεν συγκρίνουμε “πνευματικές δυνάμεις”. Ήδη έκανε κάποιες σημαντικές επισημάνσεις ο Π. Κονδύλης στο πεδίο αυτό μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας στο καταληκτικό κεφάλαιο της “Θεωρίας του πολέμου”.
    Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα της παρούσας συζήτησης, που τείνει συνεχώς να εκτραπεί και να μην τερματίζεται. Το θέμα είναι η πνευματική παρακμή των Ελλήνων όπως εντοπίζεται στη συζήτηση περί των αιτίων της κυπριακής τραγωδίας.
    Μέσα σε αυτό πλαίσιο – όπως το καταλαβαίνω – θα μπορούσαν να γίνονται γενικότερες αναφορές στη νεότερη ελληνική παρακμή, που εμφανίζεται με την ίδρυση του νεότερου ελληνικού κράτους, το οποίο δεν εκδηλώνει σε κανένα τομέα μια αληθινά μοναδική και ξεχωριστή, κυρίαρχη πνευματική ταυτότητα. Το μόνο που κατορθώνει μια μικρή πνευματική ελίτ του είναι να εντοπίζει την αληθινά ελληνική ταυτότητα στη σκέψη και τη γραφή Ελλήνων πατέρων της Εκκλησίας και στο τυπικό κάποιων παραδόσεων και συμπεριφορών που επιβιώνουν μέχρι σήμερα ασφυκτικά περικυκλωμένες από ξενους τρόπους.

  36. Ἡ ἐκρηκτικὴ ἄνοδος τοῦ Μωαμεθανισμοῦ στὴν εὐρυτέρα Ἀνατολή, μέσα σὲ ἕναν μόνον αἰῶνα ἀπὸ τὴν ἐμφάνισή του, δὲν ἔχει σχέση, λέτε, μὲ τὴν φορολογικὴ πολιτικὴ τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως ; Γιατί ἡ Ἀνατολὴ ἔδινε γιὰ 400 χρόνια αἱρέσεις καὶ πάλι αἱρέσεις, μέχρι πού φάνηκε ἡ μία πού δὲν μπόρεσε νὰ τὴν ἐλέγξει ἡ πρωτεύουσα ; Μὰ διότι τοὺς εἶχαν πεθάνει στὴν φορολογία τοὺς σχετικῶς εὐπόρους ἐκείνους πληθυσμούς ! Δυστυχῶς αὐτὴ εἶναι ἡ πικρὰ ἀλήθεια. Καὶ οἱ στρατιωτικοὶ αὐτοκράτορες νόμιζαν ὅτι οἱ Μωαμεθανοὶ πολεμοῦσαν καλὰ διότι δὲν εἶχαν εικόνες στὰ τεμένη τους ! Οὔτε λόγος νὰ ἐλαφρύνουν τὴν φορολογία. Οἱ Ὀρθόδοξοι ἦταν ἀσφαλέστεροι ὡς ὑπουργοὶ τοῦ Χαλίφη (Ὸ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς καὶ ὁ πατέρας του).

  37. Θέλησα απλώς να πώ το αυτόδηλο: αποφάσεις και δράσεις ηγετικών προσώπων δεν οφείλονται μόνο στην εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων, αλλά υπόκεινται επίσης σε ανθρωπολογικούς παράγοντες, που έχουν να κάνουν με την ιδιοσυγκρασία, τον χαρακτήρα, την παιδεία, την οξυδέρκεια ή τη βλακεία, την αναλυτική και συνθετική ικανότητα, τη διορατικότητα, την αλαζονική έπαρση ή την ηθική ακεραιότητα, την ιδεολογία κ.λ.π. του εκάστοτε ηγέτη, κοντολογίς τους εγγενείς περιορισμούς, τα προτερήματα και ελαττώματα της ατελούς του φύσης, που βάζοντάς τα στη ζυγαριά μπορεί να καθορίζουν κρίσιμες στάσεις και συμπεριφορές προς την κατεύθυνση του πατριωτισμού ή της υποτέλειας.
    Με αυτό δεν θέλω να δικαιολογήσω λάθη εσκεμμένα ή ασύγγνωστα των ηγετών, αλλά αντιθέτως να τονίσω τη σημασία της «άλλης ματιάς», της «άλλης φωνής», του Άλλου εν γένει, για μια βαθύτερη, οξυδερκέστερη αντίληψη για την αλήθεια των πραγμάτων που θα μας επέτρεπε να αποκτήσουμε συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του εχθρού που στέκει απέναντι, αλλά κι αυτού που φωλιάζει εντός μας.

    Υπό το βλέμμα αυτό, όταν μιλάμε για την ιστορία ενός έθνους, δεν έχουμε να κάνουμε με επιστήμη αλλά την αφομοιωτική ικανότητα, το πάθος-μάθος του ελληνικού εν προκειμένω έθνους, που μέσα από λάθη, αποτυχίες, σκαμπανεβάσματα, μεταπτώσεις και συμφορές, του επέτρεψε μέσα στο χρόνο να ελίσσεται και να επιβιώνει. Όμως σκοπός μας δεν είναι η επιβίωση∙ ο ελληνισμός για να μην αφομοιωθεί ή εξαφανιστεί, έχει ανάγκη να δημιουργεί πάραυτα νέες πολιτισμικές αξίες και όχι να σύρεται στο άρμα των ισχυρών, στη δίνη των καταστροφικών τους παιχνιδιών επικυριαρχίας που οδηγούν στην μαύρη τρύπα του αφανισμού.

    Πρέπει επιτέλους κάποτε ν’αρχίσουμε να διδασκόμαστε από την μακράν και πικρή μας πείρα και να μην είμαστε του συρμού στον μεταμοντέρνο κόσμο μας.

  38. Ὁ μόνος πραγματικὸς πατριωτισμός ἦταν καὶ εἶναι αὐτὸς ποὺ εἶναι ὑποτελὴς στὶς Ἑλληνικὲς ἀξίες (ποὺ εἶναι καὶ Χριστιανικές καὶ πανανθρώπινες), στὴν ἐλευθερία, στὸ κάλλος, στὴν δικαιοσύνη καὶ στὴν λογική. Αὐτὸς εἶναι πάντοτε τοῦ συρμοῦ καὶ παραμερίζει τελικῶς τοὺς κατὰ καιροὺς Κάτωνες ποὺ πάντοτε ὑπάρχουν γιὰ νὰ θρηνοῦν καὶ γιὰ νὰ καταστροφολογοῦν.
    Θὰ μποροῦσε νὰ ὑποστηρίξει κανεὶς ὅτι ἦταν ὁ ψύχραιμος καὶ ὥριμος πατριωτισμὸς τοῦ Γλαύκου Κληρίδη

  39. Δεν είμαι βυζαντινολόγος, κάτι πολύ λίγα διάβασα και δεν έχω λόγο να διαφωνήσω με τον κ. Γεωργάνα για τις πολιτκές της Κων/πολης σε βάρος των αγροτικών πληθυσμών. Το “παλάτι” κατήργησε ολόκληρους στρατούς (από φόβο μην οι στρατηγοί της επαρχίας τούς γυρίσουν εναντίον της Πόλεως) και για να δημιουργήσει κι άλλους φορολογούμενους!
    Και πέρα από τις εμφυλιοπολεμικές διαμάχες ή κυνηγητό της εξουσίας (πραγματικός εμφύλιος πόλεμος το 1057), έχουμε το απίστευτο παράδειγμα – αρχή της τελικής πτώσης της Αυτοκρατορίας – του Ρωμανού Διογένη να εκστρατεύει στα ανατολικά πέρατα της Μικράς Ασίας εναντίον της τουρκικής διείσδυσης με στρατό οπλισμένο και με γεωργικά εργαλεία και να αντιμετωπίζει ελληνική προδοσία (προσπάθεια υφαρπαγής της αυτοκρατορικής του εξουσίας) στο ίδιο το πεδίο της μάχης με τους Τούρκους.
    Οι καταστροφικοί εμφύλιοι πόλεμοι δεν έλειψαν ποτέ από την ιστορία μας από την π.Χ. εποχή των πόλεων-κρατών με αποκορύφωμα τον Πελοποννησιακό και με τελευταία αυτοκαταστροφική κατάληξη το 1974 μ.Χ., όταν μέχρι και τη γλώσσα μας γυρέψαμε να καταργήσουμε με τη “μεταπολίτευση”!
    Το θέμα μας, στην ουσία, είναι ο εμφύλιος πόλεμος. Το πρόβλημά μας είναι ο “εμφύλιος πόλεμος”. Ο εμφύλιος είναι μεν ανθρώπινος και συνεχής, αλλά είναι και άκρως και ιδιαιτέρως ελληνικός! Τα πολεμικά μας “ιστορικά γεγονότα” αξίζει πρωτίστως, νομίζω, να εξετάζονται σαν μια επανερχόμενη, διαρκής εμφυλιοπολεμική “όρεξη” κι ύστερα σαν απλώς πολεμικά, μεμονωμένα γεγονότα.
    Οι Τούρκοι συγκριτικά με αυτές μας τις αυτοκαταστροφικές ορέξεις είναι ένα αστείο πρόβλημα, που εμείς μετατρέψαμε σε τεράστιο κίνδυνο αφανισμού μας με αυτή τη συμπεριφορά μας.
    Από εδώ θα ήθελα να συνεχίσω – αφού τα ανωτέρω θα τα έλεγα και επ’ ευκαιρία αυτών που γράφει ο Ελευθέριος Ελευθερίου – αρχίζοντας με την καταληκτική του φράση:
    “Πρέπει επιτέλους κάποτε ν’αρχίσουμε να διδασκόμαστε από την μακράν και πικρή μας πείρα κ.λπ.”.
    Η δική μου αντίληψη της ιστορίας και των συμπεριφορών μας δεν μου επιτρέπει να πιστεύω σε νουθεσίες, ότι δηλαδή κάποτε “θα μάθουμε” ή “θα πρέπει να μάθουμε” κ.λπ.
    Στο σημείο αυτό δηλώνω μαθητής του Θεόδωρου Ι. Ζιάκα ο οποίος έχει πλέον αποδείξει ότι ιδιαίτερα στις ελληνικές μας παραδόσεις υπάρχουν οι απαντήσεις που αναζητούμε τόσο εμείς ως Έλληνες όσο και όλο το ανθρώπινο είδος, το οποίο δεν σταματά ποτέ τους πολέμους – που κι αυτοί εμφύλιοι είναι.
    Μια προσωπική μου προσέγγιση στο θέμα – την οποία δεν διεκδικώ με καμιά βεβαιότητα – είναι ότι αν εμείς οι Έλληνες έχουμε μια ιδιαίτερη τάση προς τον εμφύλιο είναι επειδή ψάχνουμε με ένα ιδιαίτερο πάθος την ως εν ουρανώ και επί γης Ειρήνη. Αυτό το πάθος αγάπης και ειρήνης είναι που βρίσκεται στις ελληνικές μας, πατερικές παραδόσεις.
    Όσον αφορά τον Γλαύκο Κληρίδη (το όνομα με το οποίο άρχισε αυτή η μαραθώνια συζήτηση και αναφέρει καταληκτικά ο κ. Γεωργάνας) έχω να πω ότι αν και ήταν άνθρωπος που σε αντίθεση με τους άλλους πολιτικούς μας ηγέτες επέδειξε ανεξάντλητα αποθέματα ειρηνικής, αγαπητικής και συμφιλιωτικής διάθεσης δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αντλούσε από τις ελληνικές παραδόσεις ή μελέτη της πατερικής σκέψης, αλλά μάλλον από ιδιοσυγκρασία, ανώτερη ευφυία και θαυμασμό για τις μεθόδους του μεγάλου Ινδού ηγέτη Μαχάτμα Γκάντι.
    Περαιτέρω, θα εισηγούμουν στο Αντίβαρο να αναρτήσει το κεφάλαιο ΣΥΖΗΤΗΣΗ από το τελευταίο βιβλίο του Θ.Ι.Ζ. “Πατριδεγωφάγος”, που έτσι κι αλλιώς ξεκίνησε σαν μια διαδικτυακή συζήτηση.

  40. Ἱστορικῶς, ἡ καλυτέρα μέθοδος γιὰ νὰ νὰ μήν ἔχουμε ἐμφυλίους πολέμους ἦταν ἡ ξένη κυριαρχία. Μὲχρι καὶ ξένους διαιτητές εἶχαμε φέρει κάποια περίοδο γιὰ νὰ διευθύνουν ἀγῶνες ποδοσφαίρου στὴν Ἑλλάδα ! Δυστυχῶς τὰ λάθη καὶ τὰ πάθη μας διδάσκουν ὅτι μυαλὸ δὲν βάζουμε. Δὲν ἀποκλείεται δέ, ἡ ἀνωριμότητα αὐτὴ νὰ εἶναι τὸ αναπόφευκτο τίμημα τῆς ὅποιας δημιουργικότητός μας. Εἶναι πασίγνωστη ἡ σύγκριση τοῦ Ὄρσον Οὐέλλες τῆς Ἰταλίας τῶν Βοργία, γεμάτης πολέμους, τρομοκρατία, δολοφονίες και αἱματοχυσίες ἐπὶ τριάντα χρόνια, ἡ ὁποία γέννησε τὸν Μιχαὴλ Ἄγγελο, τὸν Λεονάρντο ντὰ Βίντσι καὶ τὴν Ἀναγέννηση, μὲ τὴν Ἐλβετία τῆς φιλαδελφείας, τῶν πεντακοσίων χρόνων δημοκρατίας καὶ εἰρήνης, πού ἔδωσε στὸν παγκόσμιο πολιτισμὸ τὸ ρολόϊ – κοῦκο (ἀλλὰ κὰι τὸν Ἐρθθρὸ Σταυρό, προσθέτω ἐγώ) !
    Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐπιρροὴ τοῦ Γκάντι στὶς ἰδέες τοῦ Κληρίδη, πρέπει νὰ άναγνωρίσουμε ὅτι ὁ Γκάντι δὲν θὰ πήγαινε μακριά, ἂν ἔμενε στὶς ἰδέες τῆς Ἰνδικῆς του ἀνατροφῆς καὶ παιδείας. Ἡ ἕλξη πού ἀσκοῦν οἱ ἰδέες του καὶ σήμερα ἀκόμη ὀφείλεται στὴν ζύμωσή του μὲ τὶς ἰδέες (στὴν βάση τους Ἑλληνικὲς) τοῦ Δυτικοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν διαστροφική, συχνά, ἐφαρμογή τους στὴν πολιτικὴ πρακτικὴ τῆς ἐποχῆς του. Ἡ οἰκουμενικότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἡ κεντρικὴ ἰδέα τοῦ φιλοσοφικοῦ του συστήματος, δὲν εἶναι ἰδέα καθόλου Ἰνδική (παρίες, τάξεις κλπ), ἀλλὰ Ἑλληνική. Καί ἡ «Απολογία» τοῦ Πλάτωνος ἧταν ἕνα ἀπὸ τὰ πέντε βιβλία (κανένα Ἰνδικό) πού εἶχε πάντοτε μαζί του (ἦταν καὶ μεταφραστής της).

  41. Επιγραμματικά περί ηγετών και ελληνικού εμφυλίου:
    όποιος λιβανίζει τον Μαυροκορδάτο ή τον Κωλλέτη και μυκτηρίζει τον Ρήγα και τον Καραϊσκάκη, θαυμάζει τον Γ. Παπανδρέου ή τον Σιάντο και τον Ζαχαριάδη και βρίζει τον Βελουχιώτη, πίνει νερό στο όνομα του Καραμανλή και θεωρεί απάτριδες έναν Ηλιού ή έναν Λαμπράκη, επικαλείται τον Πλάτωνα και θάβει τον Πρωταγόρα ή τον Γοργία, και πάει λέγοντας, είναι είτε μωρός είτε απατεώνας.

  42. Στην αυτοκαταστροφική εμφυλιοπολεμική ταυτότητα του ανθρώπου έχει δώσει επαρκή, κατά την ταπεινή μου άποψη, ερμηνεία ο Ρενέ Ζιράρ.
    Οι τόσο περιοριστικοί, αφοριστικοί ορισμοί περί μωρών και απατεώνων δεν με βρίσκουν σύμφωνο.
    Τον Ζιράρ έχει σχολιάσει επαρκώς και συμπληρωματικώς, πάλι κατά την ταπεινή μου γνώμη, ο τόσο άδικα παραγνωρισμένος από τους Έλληνες, Θ.Ι. Ζιάκας.

  43. Μια χαρά όμως ορισμένοι, από όλη τη γκάμα των εμπλεκομένων και τη μακρόχρονη, ταραχώδη πορεία του κυπριακού, εστιάζουν άκρως περιοριστικά σε υποθετικά σενάρια μιας στιγμής και αφορίζουν τον Μακάριο ως “αποδιοπομπαίο τράγο” που λέει ο Ζιράρ ή “τραγόπαπα” που λέγαν οι χουντικοί συνωμότες!

  44. Λόγω μεγάλου φόρτου δεν επισκέφτηκα το Αντίβαρο τελευταία. Με έκπληξη βλέπω ότι κάτω από μια δική μου παρέμβαση τα σχόλια είναι κοντά 250. Δεν έχω καιρό, δυστυχώς ή ευτυχώς, να τα διαβάσω. Παραθέτω μόνο πιο κάτω προς τέρψη των επισκεπτών μιας τόσο εκτεταμένης συζήτησης το σημερινό άρθρο ενός από τους καλύτερους σύγχρονους γνώστες του Κυπριακού. Όπως και πολλοί άλλοι επιστημονικά, λογικά και ορθολογιστικά στεκόμενοι και σκεπτόμενοι αναλυτές δεν αναζητείται η διατύπωση κάποιας προφητείας του παρελθόντος, καταδίκης προθέσεων, κατευνασμού ενοχών και εκτόνωση μπερδεμένων συνδρόμων κτισμένων στην πολύπαθη διαδρομή των νεοελλήνων. Αυτό που μπορεί να αναζητήσει ένας αναλυτής που δεν είναι μυθιστοριογράφος είναι η διαχρονική κατάσταση των τριών επιπέδων ανάλυσης, η σύνθετη και δυναμική συμπλοκή τους και τα ελλείμματα στρατηγικής ενός σύγχρονου κράτους. Ακριβώς, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η Κύπρος είναι ένας από τους σημαντικότερους στόχους των γεωστρατηγικών αναμετρήσεων και ότι οι ηγεμονικές δυνάμεις σκοπό είχαν να καταλάβουν τον γεωπολιτικό της χώρο, τον έλεγχο των πόρων και τον διασκορπισμό των ανθρώπων της. Ο διασκορπισμός έχει την έννοια της πνευματικής υποδούλωσης και εξουθένωσης, της εξ αυτού απόφασης μερίδας της κοινωνίας να νοιαστεί μόνο για την βιολογική της επιβίωση, τον ξενιτεμό μιας άλλης μερίδας και της υιοθέτησης ποικιλότροπων μεθόδων αφελληνισμού της. «Τότε» και τώρα. Τώρα που κοντεύει η εκπλήρωση, λοιπόν, τα παραμιλητά, τα μπερδέματα και οι παρακρούσεις θα ενταθούν. Σοβαρή ιστορική έρευνα γίνεται και θα συνεχίσει να γίνεται. Τι να την κάνεις όμως όταν επέλθει η συμφορά. Μια μόνο τελευταία λέξη. Οι διαχρονικές τάσεις που περιγράφει ο Ευρυβιάδης, που εξετάστηκαν σοβαρά και από άλλους και για τις οποίες επέρχονται και άλλα επιστημονικά πορίσματα, ενώνουν σήμερα πολλά νήματα για να παιχτεί τελευταία πράξη του δράματος. Οι παίχτες στον πολιτικό και εξουσιαστικό χώρο και γύρω από αυτόν είναι καλά στημένοι, καλά εκπαιδευμένοι και όπως θα έλεγε ο Καβάφης «έτοιμοι από καιρό». Σε κάθε περίπτωση, είναι μεγάλες οι διαφορές μεταξύ Πολιτικής και κωμικοτραγικού θεάτρου, μεταξύ επιστημονικής ανάλυσης και ψυχολογικής εκτόνωσης με γνώμες και ασυναρτησίες και μεταξύ διαλόγου που εδράζεται σε λογικά επιχειρήματα και μονολόγου διανθισμένου με αυταρέσκειες και χειροκροτήματα φίλων, πολιτικών και άλλων συγγενών και κάθε γενικώς πονεμένου όταν ένα κράτος κατηφορίζει και η κοινωνία του είναι εγκλωβισμένη σε διλήμματα μεταξύ σκλαβωμένης βιολογικής επιβίωσης και “πολιτικών” “ηγετών” έτοιμων από καιρό να την παραδώσουν στον εχθρό χειροπόδαρα δεμένη. Οι εκλογικεύσεις για την τελευταία αυτή πράξη του δράματος δεν λείπουν.

    Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας

    January 11, 2014 Ελλάδα, ΕΥΡΩΠΗ, Κύπρος, ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ, Τουρκία
    http://mignatiou.com/2014/01/o-tourkos-ipourgos-exoterikon-tis-vretanias/

    Του ΜΑΡΙΟΥ ΕΥΡΥΒΙΑΔΗ
    Με αφορμή την επικείμενη επίσκεψη του Προέδρου Αναστασιάδη στο Λονδίνο, όπου στις 15 του μηνός προγραμματίζεται συνάντηση του με τον Βρετανό Πρωθυπουργό Κάμερον, θυμήθηκα και ευτυχώς εντόπισα γρήγορα την πηγή στο αρχείο μου, ένα άρθρο του συντηρητικού βουλευτή Randolf S. Churchill, υιού του γνωστού Churchill, που δημοσιεύθηκε στο συντηρητικό περιοδικό The Spectator ( July 13, 1956, σελ. 54). Το άρθρο έφερε τον χαρακτηριστικό τίτλο, “Our Turkish Foreign Secretary”.
    O Churchill έγραφε σαρκαστικά και σκωπτικά για την κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του (ήταν θέμα μηνών να ευνουχισθεί ο Βρετανικός λέων στο Σουέζ) που στο ζήτημα της Κύπρου και όχι μόνο, θεωρούσε ότι βρίσκονταν στο έλεος της Τουρκίας.
    “Ποιός ελέγχει τη Βρεττανική εξωτερική πολιτική; Κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί ότι ο Υπουργός Εξωτερικών ο κ. Selwyn Loyd έχει την οποιανδήποτε σχέση με αυτή. Και έχει βέβαια καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι το γεγονός αυτό, δεν έχει καμία σημασία αφού ο Πρωθυπουργός, ο Sir Anthony Eden, ελέγχει τα πράγματα στον τομέα αυτό. Ωστόσο όλοι βλέπουμε ότι η δευτερεύουσα αυτή ιδέα είναι μια φαντασίωση. Ο άνθρωπος που ελέγχει την Βρετανική εξωτερική πολιτική είναι ένας Τούρκος κύριος (gentleman) o [Πρωθυπουργός] Μεντερές”.
    Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις ο Churchill ήταν πολύ πιο ευθύς άλλα και αθυρόστομος. Ο γνωστότατος τότε δημοσιογράφος των Τhe New York Times και πολυγραφότατος συγγραφέας Arthur Leo Sulzberger, καταγράφει τον Churchill να αναφέρεται ως εξής: “Κανείς δεν διευθύνει το Βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών. Δεν είναι ο μαλάκας (“μαλάκας”, ήταν ο χαρακτηριστικός τρόπος με τον οποίο ο Churchill αλλά και ο ομοϊδεάτης του Julian Amery περιέγραφαν και αποκαλούσαν τον Πρωθυπουργό Eden). Δέν είναι ο Lloyd. Είναι εκείνος ο σκατάς, ο Μεντερές”.(“Nobody runs the Foreign Office here any more. It isn’t the jerk. It isn’t Lloyd. It’s that shit, Menderes”).
    Στα λόγια του Churchill και στα επίθετα που χρησιμοποιεί, εντοπίζεται η μέχρι σήμερα πολιτική κακοδαιμονία του κυπριακού. Σε πολιτικό επίπεδο αυτό μεταφράζεται, σηματοδοτεί και σημαίνει ένα και μόνο. Αυτό είναι η παραχώρηση από τότε στην Τουρκία από τους Βρετανούς, “δικαίωμα βέτο” πάνω στην Κύπρο. Από το 1955 μέχρι το 1959 οι Βρετανοί φρόντισαν ώστε το “δικαίωμα” αυτό να εξοπλισθεί με εκείνα τα απαραίτητα εργαλεία– βία, ρατσισμό και περισπούδαστους νομικισμούς, ώστε να λειτουργεί διαχρονικά και αποτελεσματικά.
    Τα απομνημονεύματα και των δύο πρωθυπουργών της περιόδου αυτής και μόνο του εξευτελισμένου επιδρομέα του Σουέζ Ήντεν και του διαδόχου του φλεγματικού Μακμίλλαν, επιβεβαιώνουν πανηγυρικά τη διαπίστωση αυτή, όπως επίσης και την απύθμενη εμπάθεια και των δυο κατά της συντριπτικής πλειοψηφίας του κυπριακού λαού. Όπως επίσης επιβεβαιώνεται και επιστημονικά από την εμβληματική μελέτη της περιόδου από τον Βρετανό ιστορικό Robert Holland (Η Βρετανία και ο Κυπριακός Αγώνας, Εκδόσεις Ποταμός, 1999).
    “Ουδέποτε”οι Βρετανοί (και αυτό ισχύει μέχρι σήμερα και για τούς “αφέντες” τους, τους Αμερικανούς) ενδιαφέρθηκαν να βρουν λύση για την Κύπρο. Ως καταξιωμένοι αποικιοκράτες και ιμπεριαλιστές εφάρμοσαν από την αρχή στην Κύπρο την δοκιμασμένη “στρατηγική της έντασης” (strategy of tension) που αποσκοπούσε και μόνο να παρουσιάσει στην διεθνή κοινή γνώμη ( βρετανική και αμερικανική, βασικά) την βρετανική θέση (και κατ´επέκταση την Τουρκική) ως “μετριοπαθή” και την ελληνική ως “εξτρεμιστική”. Το όλο βρετανικό εγχείρημα μέχρι το 1957 ήταν ένα καλά σχεδιασμένο εγχείρημα προπαγάνδας με κορυφαία στιγμή την εξορία του Μακάριου που οργανώθηκε έτσι ώστε να ακολουθήσει πόλωση και βία που βόλευε αφάνταστα τους διοργανωτές της όπως και τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας.
    Τα λεγόμενα και διαφημιζόμενα “σχέδια”λύσης της περιόδου ( Χάρντινγκ κλπ.) ενετάσσοντο σε αυτό το σκεπτικό και μόνο. Είναι το ίδιο σκεπτικό που διαπιστώνεται μέχρι τις μέρες μας με το “κυπριακό” να έχει μετεξελιχθεί σε (αμερικανική) “διαδικασία” (process) με σκοπό και στόχο είτε το κλείσιμο του στη βάση των προδιαγραφών της Άγκυρας είτε την μεταφορά “ευθύνης”σε εμάς τους αδιάλλακτους. Αυτό ήταν το σχέδιο Αννάν του 2004. Ήταν το “βέτο” της Τουρκίας στη πράξη και η περίτρανη “απόδειξη” της δικής μας “αδιαλλαξίας”. Γι’αυτό και δεν θα σταματήσουν ποτέ να πιπιλούν αυτή την καραμέλα με μπροστάρηδες πάντα τους δικούς μας ιδεοληπτικούς Ανανιστές.
    Η βαλίτσα πάει πολύ πίσω.
    Αυτό το “δικαίωμα βέτο” της Τουρκίας πάνω στη Κύπρο ενισχύθηκε δραματικά και θεαματικά την δεκαετία του 1960 όταν η Ουάσινγκτον, επηρεαζόμενη αρχικά από το Λονδίνο αλλά και για δικούς της λόγους που γρήγορα έγιναν αυτόνομοι και κυρίαρχοι, το υιοθέτησε με τον ίδιο φανατισμό όπως και το Λονδίνο. Η λογική του Churchill για τον Eden, έγινε και η λογική των Αμερικανών, αρχικά για τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ινονού και όσους από τότε τον διαδέχθηκαν μέχρι και τον σημερινό ισλαμιστή πρωθυπουργό Ερντογάν.
    Αυτή την πραγματικότητα της παραχώρησης βέτο της Τουρκίας επί της Κύπρου από τους αγγλοαμερικανούς δεν τη κατανόησαν ποτέ οι δικοί μας ταγοί σε Αθήνα και Λευκωσία. Την κατανόησε μόνο ο Μακάριος. Όταν το αντιλήφθηκε την δεκαετία του 1950 προσπάθησε να προκαταλάβει τις αγγλοτουρκικές μηχανορραφίες (το επερχόμενο διχοτομικό σχέδιο Μακμίλλαν του 1958 και τις σφαγές αθώων που προηγήθηκαν για την προετοιμασία του με την ενθάρρυνση των Βρετανών) με την πρόταση για την ανεξαρτησία. Και την δεκαετία του 1960 προσπαθώντας σχεδόν μόνος του, αλλά με εργαλείο την έστω και κολοβή κρατική κυριαρχία, να θωρακίσει την κυπριακή ανεξαρτησία έναντι της βουλιμίας της Άγκυρας και των πατρόνων της αλλά και δυστυχώς έναντι των λαγόκαρδων ενεργούμενων τους σε Ελλάδα και Κύπρο που τον κτυπούσαν συνεχώς πισώπλατα.
    Λίγα χρόνια μετά, το προδοτικό πραξικόπημα, που άνοιξε την κερκόπορτα για τον Αττίλα, ο κατεξοχήν ιδεολόγος της ενωτικής παράταξης στη Κύπρο, αρχιπραξικοπηματίας και δεξί χέρι του Γρίβα, Σπύρος Παπαγεωργίου, αναλογιζόμενος την καταστροφή, παραδέχθηκε δημόσια και σε βιβλίο του (Μακάριος, 1976 ) ότι “είχε δίκιο ο Μακάριος” όταν αγωνίζετο να θωρακίσει την ανεξαρτησία της Κύπρου έναντι των λογής λογής εχθρών της .
    Το “είχε δίκιο ο Μακάριος όταν μας έλεγε “ότι τα προβλήματα στα ελληνοτουρκικά δεν ήταν η Κύπρος άλλα η δομική επιθετικότητα της ´Αγκυρας, παραδέχθηκε και ένας ακόμη όχι τυχαίος επικριτής του, όταν τον Σεπτέμβρη του 2005 προλόγισε στο Ζάππειο βιβλίο για την Πόλη. Αναφέρομαι στον τ.πρέσβη Βύρωνα Θεοδωρόπουλο θεωρούμενο από πολλούς, ως βαθύ γνώστη της Τουρκίας και μέχρι τον θάνατο του ως τον “κήνσορα” της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. (Σχετικό είναι και το “mea culpa”του στο “Βήμα”, (“Διδάγματα από τον Σεπτέμβρη του 1955″, 13/9/2005 όπου όμως και αντίθετα με τη ομιλία του στο Ζάππειο αποφεύγει προσωπική αναφορά στον Μακάριο).
    Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω σε τί αποσκοπεί η επίσκεψη του Κύπριου Προέδρου στο Λονδίνο και ειδικά η συνάντηση του με τον κ. Κάμερον. Πέραν όμως των συμβατικών φιλοφρονήσεων και μιας ευκαιρίας να καταπολεμηθεί η βαθιά βρετανική κρατική προπαγάνδα κατά της Κύπρου και του λαού της, που αμφιβάλλω αν θα επιχειρηθεί από τον Πρόεδρο ή το επιτελείο του, η Κύπρος δεν πρέπει να αναμένει τίποτα από την Γηραιά Αλβιώνα. Αντίθετα, θα πρέπει ο κ. Αναστασιάδης να φυλάει τα ρούχα του και να φυλάγεται και από τους βρετανικούς κοριούς ακόμη και στην κρεβατοκάμαρα του. Και πρέπει στο επιτελείο του να συνειδητοποιήσουν ότι η βρετανική κακία είναι απύθμενη, ότι η τουρκολαγνεία της βρετανικής άρχουσας τάξης ζει και βασιλεύει, αλλά και -κυρίως- ότι μόνο στην Κύπρο οι Βρετανοί μπορούν να έχουν παραισθήσεις ότι το Σουέζ δεν συνέβηκε ποτέ. Και αυτό τους το εξασφαλίζει το διαχρονικό τουρκικό βέτο και ο “τούρκος – βρετανός υπουργός Εξωτερικών”, τελευταία εκδοχή του οποίου υπήρξε ο περιβόητος Jack Straw με άξιο κλώνο του στη Κύπρο τον Ύπατο Αρμοστή, τον εντιμότατο John Christopher William (Matthew) Kidd.
    Τον τελευταίο, τον είδαμε σε λεόντειο παράσταση πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου να απειλεί -ο αθεόφοβος- με νέα Τουρκική εισβολή εάν “ενοχληθεί” η Τουρκία όταν αλωνίζει στην κυπριακή ΑΟΖ. Και δεν βρέθηκε κανείς στο ίδρυμα αυτό να τον εξαποστείλει. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο εξίσου σημαντικό ζήτημα που έχει να κάνει με ένα λανθάνοντα καθωπρεπισμό που είναι η άλλη όψη της βρετανικής κληρονομιάς στη Κύπρο, αυτή του Yes-sirερισμού της κυπριακής νομενκλατούρας και αυτών που φιλοδοξούν να την συνεχίσουν.

    Read more: http://mignatiou.com/?p=19186#ixzz2qACC1GNc

  45. Ο “αποδιοπομπαίος τράγος” του Ζιράρ δεν σχετίζεται με τον “τραγόπαπα” που λέγαν οι χουντικοί συνωμότες, αγαπητέ Λευτέρη!
    Πάντως, πριν τη χούντα, ήταν ο Γεώργιος Παπανδρέου που δήλωνε στις 25 Αυγούστου 1964 (έγγραφο 405 secret, L.B.J. Library, N.S.F., Country File, Cyprus, Vol. 14, Box 122) ότι βρισκόταν «σε αγώνα μέχρι θανάτου με τον Μακάριο»! Ο Γεώργιος Παπανδρέου, λοιπόν, κι όχι απλώς η χούντα θεωρούσε εχθρό τον Μακάριο! Και όχι μόνο. Στις 20 του ιδίου μηνός (έγγραφο 362 secret, D.S., C.F., POL 27 CYP) ο Παπανδρέου χαρακτήριζε τον Μακάριο όχι βέβαια επιπόλαια και υβριστικά, αλά χούντα, “τραγόπαπα”, αλλά κάτι πολύ χειρότερο: «Διαβολικό ηγέτη του κυπριακού λαού»!
    Περισσότερα στοιχεία γι’ αυτά τα έγγραφα και άλλα σχετικά δες στο άρθρο “Αγώνας μέχρι θανάτου” στο περιοδικό “Άρδην”, τεύχος 94, Αυγούστου-Οκτωβρίου 2013.

  46. Δεν γίνεται να μην καλωσορίσουμε την επανάκαμψη του Παναγιώτη Ήφαιστου, τού το εναρκτήριο λάκτισμα δώσαντος αυτής της μαραθώνιας αντιπαράθεσης σχολίων, κι ούτε γίνεται ν’ αμφισβητήσουμε ότι δεν παρακολουθούσε εναγωνίως κι ανελλιπώς την εξέλιξη της αντιπαράθεσης, ό,τι κι αν λέει τώρα.
    Ας δούμε, λοιπόν, γιατί ακριβώς έκρινε τη στιγμή κατάλληλη να επανέλθη, για να μας πει τί!
    Και παρεμβαίνει όχι τόσο με δικό του λόγο ο κ. Ήφαιστος όσο με άρθρο του κου Μάριου Ευρυβιάδη! Πράγμα αρκετά περίεργο, γιατί αν ο κ. Ήφαιστος χρειάζεται τη συνδρομή και τη σύμπραξη τού κ. Ευρυβιάδη για ν’ αντεπεξέλθη στην παρούσα αντιπαράθεση, πώς και διστάζει ο τελευταίος να κατέβει ο ίδιος μόνος και αυτοπροσώπως στο πεδίο της αντιπαράθεσης και να μας αποστομώσει με ένα ή έστω με σειρά ακαριαίων επιχειρημάτων; Αυτό κι αν είναι ένα από τα “μυστήρια” της νεοελληνικής και ειδικότερα της νεοελληνικής πανεπιστημιακής συμπεριφοράς!
    Θα αφήσω ασχολίαστο τον πρόλογο Ήφαιστου στο άρθρο Ευρυβιάδη γιατί γεμάτος όπως είναι με αοριστολογίες, κάποιες ασυνταξίες ανάμικτες με αναφορές στον Καβάφη δεν επιτρέπει εξαγωγή νοημάτων προς σχολιασμό.
    Ας μπούμε, λοιπόν, ευθέως στο άρθρο Ευρυβιάδη που, παρεμπιπτόντως, δημοσιεύεται σήμερα και στον κυριακάτικο “Φιλελεύθερο”, όπως και στην ιστοσελίδα Ιγνατίου η οποία, όμως, δεν επιτρέπει (ως γνήσια… μακαριακιά) αντιφρονούντα σχόλια!
    Όμως κι εδώ μάς περιμένει παρόμοια απογοήτευση. Αναφέροντας ο κ. Ευρυβιάδης στο άρθρο του κάποιες λεπτομέρειες κι εντυπωσιακές, αντιπολιτευτικές βρισιές του υιού Τσώρτσιλ εναντίον τού τότε (1955-1957) βρετανού πρωθυπουργού Άντονυ Ήντεν, επαναλαμβάνει τα χιλιοειπωμένα ότι για τα δικά τους συμφέροντα οι Βρετανοί παραχώρησαν δικαιώματα στην Τουρκία πάνω στην Κύπρο, για να προσθέσει αμέσως την αποκλειστικά δική του άποψη ότι ο μόνος που το κατάλαβε ήταν ο… Μακάριος!! Κι όχι μόνο το… κατάλαβε μόνος ο Μακάριος (και κανείς άλλος) αλλά και αντέδρασε ακαριαία, ηρωικά και πατρωτικά (όπως κανείς άλλος) εισηγούμενος τη λύση της… “Ανεξαρτησίας” της Κύπρου, την οποία και υπέγραψε χωρίς καθυστέρηση!!
    Είναι πραγματικά να απορεί κανείς πως αυτοί οι επιστήμονες τού Παντείου ανακατεύουν ψέματα κι αλήθειες αναμένοντας ότι με τον καιρό θα ξεχαστεί ότι οι Αμερικανοί – που ανάλαβαν με αίτημα των Άγγλων να λύσουν το Κυπριακό το 1964 – κατέληξαν στην Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, χωρίς όρους, αλλά ο Μακάριος έχοντας τον νου του την ακύρωση της Ένωσης όχι μόνο τα έβαλε με τον πρωθυπουργό της Ελλάδος Γεώργιο Παπανδρέου που άδολα την επεδίωκε (δεστε και πιο πάνω σχόλιο προς Ελευθέριο), αλλά ανέχτηκε και μια ανθελληνική προπαγάνδα εκ μέρους των “κομμουνιστών” της Κύπρου και μερικών άλλων (αγγλόφιλων δεξιών) εναντίον της Ελλάδος και του Ελληνικού Στρατού με αποτέλεσμα να προετοιμάσει και να υποθάλψει το μίσος τους εναντίον του, που δέκα χρόναι αργότερα καρποφόρησε με το πραξικόπημα, που αποτέλεσε και τη δικαιολογία της Τουρκίας να εισβάλει.
    Τα έγγραφα που τα αποδεικνύουν αυτά είναι σε θέση οι κ.κ. Ήφαιστος και Ευρυβιάδης να τα διαψεύσουν με άλλα έγγραφα ή με μαρτυρίες ότι είναι πλαστά; Αυτό είναι το θέμα, κι αυτό είναι το ερώτημα. Τα υπόλοιπα, το ξανάπαμε, δεν είναι παρά στάχτη στα μάτια όλων όσοι μόλις τώρα γυρεύουν να καταλάβουν τι έγινε με το Κυπριακό.
    Στους κυρίους Ήφαιστο και Ευρυβιάδη παραθέτω, επίσης, το πιο κάτω απόσπασμα από άρθρο του Δρ Χάρη Φεραίου που δημοσιεύθηκε μόλις χθες, Σάββατο 11.1.2014, επίσης στον “Φιλελευθερο”:
    “…οι καιροί για τον Ελληνισμό (και όχι μόνο της Κύπρου) είναι χαλεποί. Και κατέστησαν χαλεποί αφότου οι Νεοέλληνες εις ουδέν άλλο πλέον ασχολούμαστε, παρά, «χωρίς περίσκεψη, χωρίς αιδώ», να ανεγείρομε «υψηλό» μπροστά-μας «μεσότοιχον φραγμού», τον οποίο αδυνατώντας να υπερβούμε, λαθροβιούμε απλώς υπό την σκέπη-του. Μεσότοιχο βεβαίως «εθναρχών» (Καραμανλής, Μακάριος) και «γεναρχών» (Ανδρέας).
    Λέει λοιπόν ο γράφων ότι ο Νέος Ελληνισμός θα έχει μέλλον, μόνο αν, στους χαλεπούς αυτούς καιρούς, μπορέσει ως λαός να συντρίψει αυτό τον «μεσότοιχον». Και θα μπορέσει να το κάνει, μόνο αν τολμήσει να θέσει υπό τη βάσανο της αμφισβήτησης, και «εθνάρχες» και «γενάρχες», όσους τον συγκροτούν. Και προσοχή: Όχι απλώς αμφισβήτηση από αντι-καραμανλικούς, αντι-ανδρεϊκούς ή αντι-μακαριακούς. Αναβίωση του λαού θα είναι, αν ο Καραμανλής τεθεί υπό την βάσανο της αμφισβήτησης από τους «καραμανλικούς», ο Ανδρέας από «ανδρεϊκούς», και ο Μακάριος από «μακαριακούς». Αυτό θα είναι λαϊκή κατάκτηση. Τα άλλα, περί Φρειδερίκης, CIA, Άγγλων κ.τ.ο., απλώς ματαιοτεχνίες είναι των λαθρόβιων. Εκείνου του «μεσότοιχου»…”

  47. Μια εικοσαετία πρίν, στις 17 Μαḯου του ’44, ο Γεώργιος Παπανδρέου ξεκινώντας τον εναρκτήριο λόγο του στο Συνέδριο του Λιβάνου, εξαπολύει έντονη επίθεση κατά της παριστάμενης ηγεσίας του εαμικού κινήματος λέγοντας μεταξύ άλλων “..καθήκον μας είναι να συναγείρωμεν το έθνος και να επικαλεσθώμεν την επικουρίαν και όλων των μεγάλων Συμμάχων μας εις τον διπλούν αγώνα κατά του εξωτερικού εισβολέως και κατά του ε σ ω τ ε ρ ι κ ο ύ ε χ θ ρ ο ύ…”
    και στις 22/9/1944, αυτός ο ίδιος τηλεγραφεί στον Τσώρτσιλ: «Μόνον η άμεσος παρουσία εντυπωσιακών βρετανικών δυνάμεων εις την Ελλάδα και ως τας τουρκικάς ακτάς θα ήτο δυνατό να μεταβάλει την κατάστασιν». H γριά αλεπού, ο Τσώρτσιλ του απέκρυψε ότι αυτό είχε ήδη αποφασιστεί.
    Ποιός ο λόγος επομένως να καταφύγουμε στον Ζιράρ για να ανακαλύψουμε την εμφυλιοπολεμική μας ταυτότητα; Μας έλειψαν τάχα οι μάστορες και οι κολαούζοι;

  48. Μια εικοσαετία πρίν, στις 17 Μαḯου του ’44, ο Γεώργιος Παπανδρέου ξεκινώντας τον εναρκτήριο λόγο του στο Συνέδριο του Λιβάνου, εξαπολύει έντονη επίθεση κατά της παριστάμενης ηγεσίας του εαμικού κινήματος λέγοντας μεταξύ άλλων “..καθήκον μας είναι να συναγείρωμεν το έθνος και να επικαλεσθώμεν την επικουρίαν και όλων των μεγάλων Συμμάχων μας εις τον διπλούν αγώνα κατά του εξωτερικού εισβολέως και κατά του ε σ ω τ ε ρ ι κ ο ύ ε χ θ ρ ο ύ…”
    και στις 22/9/1944, αυτός ο ίδιος τηλεγραφεί στον Τσώρτσιλ: «Μόνον η άμεσος παρουσία εντυπωσιακών βρετανικών δυνάμεων εις την Ελλάδα και ως τας τουρκικάς ακτάς θα ήτο δυνατό να μεταβάλει την κατάστασιν». H γριά αλεπού, ο Τσώρτσιλ, του απέκρυψε ότι αυτό είχε ήδη αποφασιστεί.
    Ποιός ο λόγος επομένως να καταφύγουμε στον Ζιράρ για να ανακαλύψουμε την εμφυλιοπολεμική μας ταυτότητα; Μας έλειψαν τάχα οι μάστορες και οι κολαούζοι;

  49. ΠΙὸ κοντὰ πέφτει χρονικῶς, 14 Ἀπριλίου 1944 μέσα στὸ Πάσχα, ἡ διάλυση τοῦ 5/42 ἀπὸ τὸν ΕΛΑΣ καὶ ἡ ἐξόντωση μετὰ ἀπὸ βασανιστήρια τοῦ Δημητρίου Ψαρροῦ καὶ ὅσων εἶχαν μείνει μαζί του. Κάπως ἔτσι κατάφερε ὁ Βελουχιώτης νὰ τὸν τρέμουν καὶ νὰ τὸν μισοὗν καὶ οἱ κομμουνιστὲς ἀκόμη, ὅσοι ἦταν σὲ θέση νὰ ξέρουν.

  50. Η αναφορά μου στην εμφυλιοπολεμική φύση του ανθρώπου, στον Ζιράρ και στον Ζιάκα, κάθε άλλο παρά στοχεύει σε νέο, εμφυλιοπολεμικό εκτροχιασμό της συζήτησης.
    Επανέρχομαι στον κ. Ευρυβιάδη και στο κυριακάτικο άρθρο του που δημοσίευσε χθες ο κ.Ήφαιστος εδώ. Ο κ. Ευρυβιάδης αναφέρθηκε και στον καθηγητή-ερευνητή του Κυπριακού Ρόμπερτ Χόλλαντ και στο βιβλίο του «Η Βρετανία και ο κυπριακός αγώνας», Ποταμός, 2001. Όμως ο Χόλλαντ, στις σελίδες 120-121 του βιβλίου του παραπέμπει και στο έγγραφο τού Φόρεϊν Όφφις FO371/117641, RG1081/595, όπου ο Μακάριος στις 27.6.1955 (μόλις τρεις μήνες μετά την έναρξη τού Αγώνα για την Ένωση) δηλώνει στον Αρχιδιάκονο τής Αγγλικανικής Εκκλησίας τής Κύπρου ότι είχε «πλήρη επίγνωση τού πόσο άγονο είχε καταστεί το σύνθημα ‘Ένωσις και μόνο Ένωσις’» και ήταν, κατά το έγγραφο, έτοιμος να συζητήσει υποχωρήσεις.
    Μπορεί ο κ. Ευρυβιάδης να το σχολιάσει αυτό; Μήπως ο Μακάριος είχε στο νου του την “ανεξαρτησία” πολύ πριν ξεκινήσει ο αγώνας της ΕΟΚΑ για την Ένωση; Θα τον δεχόταν κανείς για αρχηγό τού αγώνα αν γνωστοποιούσε στον λαό τις μύχιες σκέψεις και προθέσεις του; Και, γιατί άφηνε τον κόσμο να σκοτώνει και να σκοτώνεται για κάτι στο οποίο ο ίδιος δεν πίστευε; Αυτός, ένα ιερωμένος, που απέρριψε την Ένωση τον Αύγουστο του 64 επειδή υπήρχε πιθανότης… να χυθεί αίμα;
    Ο δε Κυβερνητικός Εκπρόσωπος του Μακαρίου, ιδρυτικό στέλεχος του “κομμουνιστικού” ΑΚΕΛ, Μιλτιάδης Χριστοδούλου, γράφει στο βιβλίο του «Κύπρος-Ελλάς», Τόμος Β΄, σ. 29:
    «Ο Ανδρέας Παπανδρέου στις 8 και 9 Μαΐου (1964) εκτελούσε διαδοχικές επισκέψεις στο βρετανικό Υπουργείο των Εξωτερικών και συναντούσε τον λόρδο Κάρρινγκτον και άλλους αρμοδίους τού υπουργείου και αφού εξέφραζε, εκ μέρους τού πατέρα του ανησυχίες για την κατάσταση στην Κύπρο, ανέφερε ότι η Ένωση πιθανόν να αποδεικνυόταν η καλύτερη λύση… Τη δεύτερη μέρα τής επίσκεψής του μετέφερε μήνυμα τού πατέρα του, που ανέφερε ότι, η Ελληνική Κυβέρνηση θα συνέχιζε να πιέζει για πλήρη ανεξαρτησία τής Κύπρου, αναγνώριζε, όμως, ότι αυτό θα παρέδιδε τη νήσο στην επιρροή των κομμουνιστών. Η καλύτερη λύση ήταν ασφαλώς η Ένωση… Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμιζε την ανάγκη ‘νατοποίησης’ τής Κύπρου… Οι απόψεις αυτές ήταν παρόμοιες με εκείνες, που ο Έλληνας πρωθυπουργός διετύπωσε προς τον Βρετανό πρέσβη στην Αθήνα και τον Αμερικανό Γερουσιαστή Φούλμπραϊτ, που επισκέφθηκε την Αθήνα στις αρχές Μαΐου. (Βλ. βρετανικό μυστικό έγγραφο FO 371/174751 XC23279, 11.5.1964)”
    Ο Γεώργιος Παπανδρέου αγωνιζόταν για την Ένωση κι ο Μακάριος για την “ανεξαρτησία”! Το παραδέχεται και ο ίδιος ο πολύς Ανδρέας για να γράφει: «Ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος… πάντα μιλούσε για ένωση – αλλά πάντα οι ενέργειές του απέβλεπαν στην ανεξαρτησία.»! (Ανδρέας Γ. Παπανδρέου «Η Δημοκρατία στο απόσπασμα». Λιβάνης 2006, σ. 223).
    Μπορούν να τα σχολιάσουν αυτά οι καθηγητές Ευρυβιάδης και Ήφαιστος, έστω και στον “Φιλελεύθερο” ή την ιστοσελίδα Ιγνατίου, όπου δεν θα μπορώ να απαντήσω αφού τόσο ο “Φ” όσο και ο Ιγνατίου λογοκρίνουν κείμενα που διαψεύδουν τις θέσεις τους (ως γνήσιοι μακαριακοί); Θα απαντήσω εδώ, στο Αντίβαρο, κι ας είναι μόνο ο Ήφαιστος με τον Ευρυβιάδη μαζί με τον Γεωργάνα και τον Ελευθέριο που διαβάζουν αυτά που γράφω.
    Κι επίσης να σχολιάσουν οι κύριοι καθηγητές – αν νιώθουν σίγουροι για το δίκιο τους – τον Αναστάση Πεπονή, που έμεινε με ανοικτό το στόμα όταν ο Μακάριος του είπε τον Οκτώβρη του 1964, ναι, θέλω την Ένωση, αλλά η Κύπρος να μην ανήκει στο ΝΑΤΟ!!
    Πού ν’ ανήκε, δηλαδή, η ενωμένη με την Ελλάδα, Κύπρος, στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας; Ή δεν είχε διαβάσει Θουκυδίδη ο Μακάριος να ξέρει τι πάει να πει “Μήλος”; Ασφαλώς και δεν είχε διαβάσει, ασφαλώς και δεν είχε ιδέα, αλλά οι σημερινοί καθηγητές μας, ξεσκολισμένοι του Θουκυδίδη και του Καβάφη, ποιους παριπαίζουν;

  51. Ζητῶ συγγνώμην γιὰ τὴν ἐκτροπὴ τῆς συζητήσεως. Δυστυχῶς πρέπει καὶ ἐμεῖς οἱ Ἐλλαδίτες νὰ ἀγωνιζόμεθα συνεχῶς κατὰ παραχαρακτῶν τῶν ἱστορικῶν γεγονότων.
    Δυστυχῶς ὁ Μακάριος δὲν φαίνεται νὰ ἤξερε οὔτε τὴν πρόσφατη ἱστορία τῆς Ἑλλάδος, ἐνῶ ὁ Παπανδρέου, ὡς ἐπίγονος καὶ μαθητὴς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἐπιζητοῦσε πάντοτε νὰ συνδέσει τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος μὲ αὐτὰ τῆς κυριάρχου δυνάμεως στὴν περιοχή. Νομίζω, ἅν μπορούσαμε νὰ ρωτήσουμε τὸν Μακάριο τὶ πίστευε τὸ 1955 ἢ τὸ 1964, θὰ μᾶς ἀπαντοῦσε : «ὅ,τι θέλει ὁ λαός» ἢ «δὲν θὰ δεσμευθοῦμε καὶ θὰ μᾶς κατευθύνουν οἱ περιστάσεις», νοουμένου πάντοτε ὅτι ἐκεῖνος θὰ ἦταν στὴν ἐξουσία ( στὴν ἐκκλησιαστικὴ μονίμως) γιὰ νὰ διερμηνεύσει τὸ θέλημα τοῦ λαοῦ καὶ νὰ κατευθυνθεῖ ἀπὸ τὶς περιστάσεις. Καλὸν εἶναι, ἐπίσης, νὰ θυμόμαστε ὅτι καὶ ἡ πολιτικὴ τοῦ Βενιζέλου (καὶ Παπανδρέου) ἀπεγοήτευσε πολλὲς φορὲς καὶ τοὺς δύο ( ὁ Βενιζέλος τὰ εἶπε ξερὰ στοὺς Γάλλους καὶ ἐξομολογήθηκε τὶς τύψεις του καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς) καί. ὅτι καὶ αὐτοὶ εἶχαν τὶς «μακαριακές» τους στιγμές. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν ἐπιφυλάξεων τῶν καθηγητῶν, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνομαι : Ναί, πράγματι, τὸ 1964 ὐπῆρξε ἕνα στενὸ παράθυρο εὐκαιρίας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ χωροῦσε, ἴσως, νὰ περάσει ἡ Ἕνωσις, ἀλλὰ μὴν τὸ κάνουμε κανόνα γιὰ τὸ σήμερα. Δέν λέω ὅτι συμφωνῶ μαζί τους, ἁπλῶς προσπαθῶ νὰ τοὺς καταλάβω.
    Κάτι γιὰ τὴν άπήχηση τῆς συζητήσεως : Τὰ ἔγγραφα τοῦ «Κουράγιο Πηνελόπη» ἐπιβεβαιώνουν κάτι πού ἧταν κοινὸ μυστικὸ στοὺς Ἑλλαδικοὺς πολιτικοὺς καὶ διπλωματικοὺς κύκλους, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ 1974 πού ἄρχισα κι ἐγώ, μὲ κοντὰ πανταλόνια ἀκόμη, νὰ προσέχω (καὶ εὐτυχῶς ἠ μνήμη τῶν χρόνων ἐκείνων μένει ἰσχυρή) τὶ λεγόταν γύρω μου. Κατανοητή, λοιπόν, καὶ γι’ αὐτὸν τὸν λόγο, ἡ ἐπιφυλακτικότητα τῶν καθηγητῶν γιὰ κάτι πού, στό περιβάλλον τους, ἦταν δεδικασμένο. Τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου, ἐφ’ ὅσον δὲν προσφέρεται γιὰ κομματικὴ ἐκμετάλλευση στὴν Ἐλλάδα, δέν ὑπάρχει περίπτωση νὰ συγκινήσει τὰ πλήθη. Ἀπὸ τὰ ἠχογραφημένα ἀπομνημονεύματα τοῦ Μίκη Θεοδωράκη, προκύπτει σαφῶς ὅτι οἱ κομμουνιστὲς στὴν Ἑλλάδα τὸ ἀνεκίνησαν πρῶτοι μὲ μεγαλειώδη συγκέντρωση στὸ Παναθηναϊκὸ Στάδιο τὸ 1946, τὴν ὁποία δεινῶς πολέμησε ἡ ἀστυνομία καὶ στὴν ὁποία ὁ Θεοδωράκης τραυματίσθηκε σοβαρά, γιὰ νὰ ἀποσείσουν τὴν ρετσινιὰ τοῦ ἐθνοπροδότη (5η ὁλομέλεια – Μακεδονία) καὶ νὰ φέρουν σὲ δύσκολη θέση τοὺς Ἄγγλους ὡς νεοαποικιοκράτες καὶ τὴν Ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὡς ξενόδουλη. Τὸ κακὸ εἶναι ὅτι ὁ Παπάγος τσίμπησε !

  52. Είναι τέτοιο το μίσος που θρέφουν για τον Άρη, οι νοσταλγοί του Μεταξά και σημερινοί σφογγοκολάριοι αυτών που υποδούλωσαν και πάλι τη χώρα, που δε διστάζουν να παραχαράσσουν τα γεγονότα προκειμένου να του φορτώσουν το φόνο του Ψαρρού τη στιγμή που ο Άρης ήταν απών από τη σκηνή.
    Ο ίδιος ο δράστης του εγκλήματος δεν αποπειράθηκε να κρυφτεί: “Tον Ψαρρό τον σκότωσα εγώ όταν τον έπιασα αιχμάλωτο στη μάχη της διάλυσης του 5/42 στο Κλήμα τον Απρίλη του 1944”. Είναι ο ταγματάρχης Ζούλας που ομολογεί το έγκλημα σε συμπληρωματική του έκθεση προς το ΚΚΕ στις 2.3.1951. Την ομολογία Ζούλα την επιβεβαιώνει και ο υπασπιστής του Ψαρρού και αυτόπτης μάρτυρας στο φόνο Κώστας Τσαμαντάνης. Ο ταγματάρχης επίσης τέσσερα χρόνια μετά εν μέσω εμφυλίου, θα περιγράψει στον Λευτεριά τη σκηνή του εγκλήματος: “Τον φέρναν συνοδεία. Σε απόσταση 5-6 μέτρων, μόλις με αντίκρισε, μου είπε: Να ‘μαι ρε Θύμιο! Έγινε το κέφι σου. Αν θέλεις, χτύπα! και μου ‘δειξε το στήθος του. Μόνο εκείνη η στιγμή και τα αισθήματα που κυριάρχησαν εξηγούν πως τράβηξα το πιστόλι μου και τον πυροβόλησα”. (Συνέντευξη Παπαδάκη)
    Όταν έρχεται η αναπάντεχη είδηση της δολοφονίας Ψαρρού, στο κατάλυμα του Άρη κοντά του είναι ο πάτερ Ανυπόμονος: “Μαθαίνουμε ότι ο Ψαρρός, που πιάστηκε αιχμάλωτος, σκοτώθηκε από κάποιον. Δεν ξέραμε από ποιον. Μόλις μάθαμε το σκοτωμό του ο Άρης έγινε θηρίο. Κλείστηκε σε μια κάμαρη και βρίζοντας συνέχεια, πηγαινοέρχονταν απ’ τη μια άκρη στην άλλη σαν λιοντάρι στο κλουβί. Δεν δέχονταν κουβέντα από κανένα μας. Δεν τολμούσαμε καν να του μιλήσουμε. Κάπνιζε και συνέχεια μονολογούσε”.
    (Μαρτυρία αρχιμανδρίτη Γερμανού -πάτερ Ανυπόμονου-, από το βιβλίο του Σπ. Μπέκιου “Η πικρή γεύση της αλήθειας”)

  53. Πολύ σωστά, διότι ἠ πραγματικὴ καὶ ἀπολύτως ὀρθολογικὴ ἐπιδίωξη τοῦ Ἄρη ἦταν νά τοὺς ὑποτάξει ὅλους ζωντανούς κάτω ἀπὸ τὴν μπότα του. Τὶ νὰ τοὺς κάνει τοὺς πεθαμένους ; Ἐκεῖνο πού δὲν μποροῦσε νὰ ἀνεχθεῖ ἧταν ὅτι τόσοι πολλοὶ ἐπέλεξαν νὰ πεθάνουν μὲ βασανιστήρια μαζὶ μὲ τὸν Ψαρρό, παρὰ νὰ σκουπίζουν τὸν … τοῦ ἐπιδόξου τυράννου. Καὶ ὅλοι αὐτοὶ ἦταν «σοσιαλδημοκράτες», τρομάρα τους, ἀφοῦ οἱ βασιλόφρονες ἤξεραν τὶ τοὺς περίμενε καὶ διέφυγαν. Νὰ σημειώσουμε ότι ἡ ΕΚΚΑ εἶχε, τὸν προηγούμενο χειμῶνα, ὑποστηρίξει τὸν ΕΛΑΣ ἐναντίον τοῦ, ἐπίσης «σοσιαλδημοκρατικοῦ», ΕΔΕΣ. Καὶ ὅτι ὅλοι οἱ «σοσιαλδημοκράτες» πολιτικοὶ καὶ διανοούμενοι, μὲ πρῶτον τὸν Ἀλέξανδρο Σβῶλο, πρόεδρο τῆς ΠΕΕΑ, τῆς κυβερνήσεως τῶν βουνῶν, κατάλαβαν μὲ ποιοὺς εἶχαν μπλέξει. Αὐτὲς οἱ ἀνοησίες, τοῦ Ἄρη στὴν Δωρίδα καὶ τοῦ Σαλλᾶ στὴν Μέση Ἀνατολή, ἀπέδειξαν ὅτι οἱ κομμουνιστές δὲν ἤξεραν τὶ τοὺς γινόταν. Εἶχαν κτηνώδη δύναμη ἀλλὰ ὄχι καὶ μυαλό. Σήμερα, βέβαια, δέν ἔχουν οὔτε τὸ ἕνα, οὔτε τὸ ἄλλο. Κατάφεραν, λοιπόν, στὸν Λίβανο νὰ τοὺς ἀποκηρύξει ἐνυπογράφως καὶ ἡ κυβέρνηση τῶν βουνῶν ὡς «ἄφρονες» πού «διέπραξαν ἔγκλημα κατὰ τῆς πατρίδος». Μετὰ ἀπὸ χρόνια, τὴν ἐκτίμηση αὐτὴ ἐπιβεβαίωσε καὶ ὁ Ζαχαριάδης, μόνο πού εἶπε ὅτι διέπραξαν ἔγκλημα κατὰ τοῦ κόμματος.
    Καὶ καλά, ἂς ποῦμε ὅτι δὲν εἶχε σωστὴ πολιτικὴ καθοδήγηση, ὅμως ὐπάρχει καὶ κάτι ἄλλο πού ἐξηγεῖ ὀρθολογικώτατα τὴν ὀργὴ τοῦ Ἄρη : ἡ δολοφονία τοῦ Ψαρροῦ ἀπεδείκνυε σὲ ὅλους ὅτι δὲν μποροῦσε νὰ ἐλέγξει τοὺς κατ’ ὄνομα ὑφισταμένους του. Ὡραῖος στρατιωτικὸς ἀρχηγός ! Νὰ τοῦ λένε οἱ ὑφιστάμενοί του ὅτι ἔκαναν βλακεία καὶ παρέβησαν (λέμε τώρα !) τὶς διαταγές του διότι ἧλθε ἡ «κακιὰ ἡ ὥρα» καὶ νὰ μὴν τολμᾶ νὰ τοὺς πειθαρχήσει, ἀλλὰ νὰ κλείνεται σὲ κάμαρη ! Νὰ σημειώσουμε ὅτι ὁ Ψαρρὸς ἦταν ὁ τελευταῖος μὲ τὸν ὁποῖο θὰ εἶχε ὁ ὁποιοσδήποτε προηγούμενα, τόσο μαλακὴ ψυχὴ εἶχε. Ἐκεῖνο πού πλήρωσε ὁ Ψαρρὸς καὶ οἱ περὶ αὐτὸν εἶναι τὴν ἀποτυχία τῶν Ἐλασιτῶν νὰ πιάσουν τοὺς λίγους βασιλόφρονες πού εἶχε μαζί του ὁ Ψαρρὸς καὶ πού διέφυγαν μαχόμενοι ἐναντίον πολύ περισσοτέρων Ἐλασιτῶν. Ἂς σημειωθεῖ ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ πληθυσμοῦ στὴν Δωρίδα ἦταν βασιλόφρονες καὶ βοήθησαν τούς βασιλόφρονες ἀντάρτες νά διαφύγουν.

  54. Εάν επί τη ευκαιρία της απώλειας της μισής Κύπρου στην Τουρκία – που ισούται με περισσότερο από απώλεια της μισής Ελλάδας – επιθυμείτε να ξιφομαχείτε για τον ελλαδικό εμφύλιο που σήμερα δεν σημαίνει τίποτε ούτε για την Ελλάδα ούτε για την Κύπρο, το μόνο που επιτυγχάνετε είναι να παρέχετε δικαιολογία σε εκείνους που θέλουν να κρατήσουν διαστρεβλωμένα και σκοτεινά τα αίτια της κυπριακής τραγωδίας, τραγωδίας τεράστιας σημασίας για τον ελληνισμό, γιατί όταν πια ολοκληρωθεί θα έχει απωλέσει τελεσίδικα ο ελληνισμός και την τελευταία γεωγραφική του παρουσία στην ανατολή.

    “Ναί, πράγματι”, λέει ο κ. Γεωργάνας, “τὸ 1964 ὐπῆρξε ἕνα στενὸ παράθυρο εὐκαιρίας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ χωροῦσε, ἴσως, νὰ περάσει ἡ Ἕνωσις, ἀλλὰ μὴν τὸ κάνουμε κανόνα γιὰ τὸ σήμερα. Δέν λέω ὅτι συμφωνῶ μαζί τους, ἁπλῶς προσπαθῶ νὰ τοὺς καταλάβω.”
    Ούτε στενό ήταν το παράθυρο ούτε “ίσως” θα μπορούσε να περάσει μέσα από αυτό η Ένωση. Ο Άτσεσον το δήλωσε ξεκάθαρα στις 23 Αυγούστου 1964 (τα στοιχεία τα έδωσα πολλές φορές): “Αν κηρυχθεί σήμερα η Ένωση θα είναι χωρίς όρους”, και το μόνο εμπόδιο ήταν ο Μακάριος. Άρα τι άλλο προσπαθείτε να καταλάβετε κ. Γεωργάνα; Ούτε υπάρχουν καθόλου “επιφυλάξεις”.
    Οι καθηγητές μας αρνούνται καν ότι υπήρξε ποτέ “παράθυρο”, στενό ή όχι και τόσο στενό! Αν το παραδεχτούν θα πρέπει να παραδεχτούν κι ότι τους κοροϊδεψε κι αυτούς ο Μακάριος, θα πρέπει να παραδεχτούν ότι εδώ και μισό αιώνα βρίσκονται σε πλάνη, και το χειρότερο προπαγάνδιζαν και διαιώνιζαν αυτή την πλάνη, αυτοί ως δάσκαλοι του έθνους. Εδώ είναι ο κόμπος.
    Γι’ αυτό και η σιωπή του κ. Ευρυβιάδη είναι κατανοητή, όπως και η από καιρού εις καιρό απόπειρά του να εκτρέψει το θέμα αλλού. Γι’ αυτό και είναι βολικές στον ίδιο και στους φίλους του οι περί ελληνικού εμφυλίου ή περί άλλων εκτροπές.

  55. Καί, ὅμως, τόσο ἡ ροπὴ πρὸς τὴν τυραννία, ὅσον καὶ ἡ πολιτικὴ ἀδεξιότης, ὅσον καὶ ἡ μεταθανάτιος ἄκριτος προσωπολατρεία ἐνώνουν τοὺς Βελουχιώτη καὶ Μακάριο. Φαίνεται ὅτι τέτοια πρόσωπα Ἑλκύουν μία μερίδα Ἑλληνοφώνων.

  56. Ο ατέρμονος διάλογος εκκινώντας από τον Κυπριακό διχασμό λογικώς εξετράπη στον Ελλαδικό. Μία απορία προς τους αξιόλογους σχολιαστές : Αλήθεια, πόσα ακόμη χρειάζεται να χαθούν προτού μονοιάσουμε; Από την προηγηθείσα ανταλλαγή απόψεων καθίσταται σαφές ότι η μισή Κύπρος δεν αρκεί. Έχω την εντύπωση ότι ο βασικός αντίπαλος βρίσκεται απέναντι και όχι δίπλα μας. Βέβαια, καθένας επιλέγει πού θα στραφεί αναζητώντας τον, αποκαλύπτοντας συγχρόνως τις προτεραιότητές του.

  57. Καλωσορίσατε κ. Φιλανθρωπηνέ.
    Όμως η απορία σας μάλλον παρατήρηση είναι και μάλιστα καθόλου πρωτότυπη, και δεν θα έλεγα ότι σας εξαιρεί ως ένα σοφότερο που βλέπει την αλήθεια από ύψος και κάνει παρατηρήσεις στους άλλους, στα χαμηλά, ανυποψίαστους και δυστυχείς. Πρέπει να σκεφτείτε, πιστεύω, πιο ψύχραιμα, να δείτε πιο ακριβώς είναι το θέμα εδώ και τότε σίγουρα θα δεχθείτε πως δεν κομίζετε καμμίαν γλαύκαν… Έχει ήδη λεχθεί εδώ ότι ο ουσιαστικός αντίπαλος μας είναι μέσα μας… Ούτε δίπλα ούτε απέναντι.

  58. Άντη Ροδίτη,

    Πόσες φορές θα στο πώ; Δεν είμαι φίλος, ούτε γνωρίζω προσωπικά τους Ήφαιστο, Ευρυβιάδη και δεν έχω σχέση με τα ακαδημαϊκά ιδρύματα που διδάσκουν. Επιπλέον δεν είμαι κομμουνιστής και δεν διακατέχομαι από κανένα εμφυλιοπολεμικό σύνδρομο. Τιμώ την Ιστορία και τους Αγώνες αυτού του τόπου και των ανθρώπων του για την ελευθερία της πατρίδας. Είμαι υπέρ της προσέγγισης της ιστορικής αλήθειας, η οποία πρέπει να διασταυρώνεται για να μη λέει καθένας ότι του καπνίσει ή ότι τον βολεύει μεταφέροντας μονομερώς ότι άκουσε από το μισαλλόδοξο περιβάλλον του. Οπωσδήποτε η δολοφονία του συνταγματάρχη Ψαρρού ήταν ολέθριο λάθος και μελανό σημείο στην ιστορία του ΕΛΑΣ και αν και δεν ήταν παρών ευθύνεται και ο Άρης ως δεσπόζουσα στρατιωτική αρχή στην περιοχή. Ενίσχυσε τον αντικομουνισμό και όξυνε ακόμα περισσότερο την πόλωση μεταξύ του ΕΑΜ και των αντιπάλων του. Εδωσε έναν μάρτυρα στο αντιεαμικό στρατόπεδο, συμβάλλοντας έτσι στη συσπείρωσή του και την αποδυνάμωση των μετριοπαθών φωνών μέσα σε αυτό, ενώ έδωσε και ερείσματα νομιμοποίησης στον δωσιλογισμό. Επιπλέον, ήταν και ένα γεγονός που βάρυνε δραματικά στο συνέδριο του Λιβάνου, ένα κομβικό σημείο για την εξέλιξη της εμφύλιας σύγκρουσης, στο οποίο κατά πολλούς φυτεύτηκαν οι σπόροι του ματωμένου Δεκέμβρη. Αλλά αυτό το μελανό σημείο δεν μπορεί να αμαυρώσει ολόκληρο τον Αγώνα. Η μισσαλοδοξία των νοσταλγών της 4ης Αυγούστου και των επιγόνων της δοσίλογης κατοχικής κυβέρνησης Ράλλη, των ταγμάτων ασφαλείας και των μετέπειτα ανώμαλων φασιστοχουντικών και υποτελών φαυλοκρατικών κυβερνήσεων και των παρακρατικών δολοφόνων είναι γνωστή. Τι να μας πουν τώρα αυτοί; Όταν σύσσωμος ο ελληνικός λαός είχε εξεγερθεί κατά των κατακτητών και πολεμούσε με άφθαστο ηρωϊσμό και ανυπολόγιστες θυσίες μέσα από τις τάξεις της πιο μαζικής αντιστασιακής οργάνωσης, του ΕΑΜ, ΕΛΑΣ,- αγώνας που όμοιό του δεν εγνώρισε ολόκληρη η Ευρώπη – οι ομοιδεάτες τους συνεργάζονταν με τους ναζί για να καταδίνουν έλλληνες πατριώτες και να τους παραδίνουν στα κολαστήρια της Gestapo, ενώ στο Κάϊρο η δουλόφρων βασιλική κυβέρνηση του Εμανουήλ Τσουδερού, βιτρίνα της αείποτε διχαστικής βρετανικής πολιτιικής, άβουλη και αποξενωμένη από την ελληνική πραγματικότητα, φρόντιζε με κάθε τρόπο για τη συκοφάντηση ή τη διάλυση του ένοπλου αγώνα στα ελληνικά βουνά∙ με εντολές προς τους βασιλόφρονες αξιωματικούς στην κατεχόμενη Ελλάδα να υποδαυλίσουν την αντιπαλότητα μεταξύ ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Σήμερα αντί να αισθάνονται ντροπή για τα αίσχη τους και να σιωπούν, βγαίνουν δημοσίως και καταφεύγουν εκ νέου στη σπίλωση και τη συκοφαντία. Τι να περιμένουμε από αυτούς; Μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, πάνω από 100.000 ελασίτες κυνηγήθηκαν, βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν και δολοφονήθηκαν∙ οι οικογένειές τους διαλύθηκαν, οι περιουσίες τους καταστράφηκαν. Η τύχη της χώρας και των εκατοντάδων χιλιάδων αγωνιστών θα υπαγορευθεί από τους εκτός Ελλάδας ενδιαφερομένους, τους Άγγλους και στη συνέχεια τους Αμερικάνους.

    Μας καταλογίζεις Αντη ότι τάχα εκτρέπουμε τη συζήτηση. Όχι απαντώ. Αυτή είναι Η συζήτηση. Η ανάμιξη των Άγγγλων με ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις θα θεμελίωνε τη μεταπολεμική παρουσία της μοναρχίας και το βρετανικό μέλλον στην ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου. Επί σειρά ετών οι Βρετανοί για να καλύψουν τις αυθαιρεσίες τους εις βάρος της μικρής χώρας θα ισχυρίζονται ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο την έσωσαν από την υποδούλωση σε μια ένοπλη κομμουνιστική μειονότητα. Θα ήταν περισσότερο πειστικοί εάν δεν είχαν επιλέξει τόσο απροκάλυπτα στο Κάϊρο τη στανική επαναφορά της μοναρχίας, γνωρίζοντας καλά πως το 95% του ελληνικού λαού ήταν κατά του βασιλέα, αλλά τορπίλισαν τον σχηματισμό αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης εθνικής ενότητας που επεδίωκε το ΕΑΜ με σκοπό τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών, δίχασαν εκ νέου τους Έλληνες και βύθισαν τη χώρα σε εμφύλια σύρραξη∙ οι νεκροί και τα ερείπια για να ανοίξει ο βασιλικός δρόμος της υποδούλωσης δεν λογαριάζονται.
    Εσύ λοιπόν θεωρείς κομβικό σημείο για την Κύπρο και τον ελληνισμό το ’64 εγώ σου λέω ότι τα πράγματα είχαν κριθεί το ’44…

  59. Μα Ελευθέριε, απαντάς σε μένα για τη δολοφονία του Ψαρρού που ανέφερε ο κ. Γεωργάνας; Δεν παίζω εγώ σε αυτό παιγνίδι και μη μου το φορτώνεις. Εγώ απλώς είπα ότι το θέμα είναι άλλο εδώ και σημαντικότερο. Τίποτε άλλο. Και για να θυμηθείς ποια είναι η συζήτηση δες το πρώτο-πρώτο άρθρο του κ. Ήφαιστου – δεν λέει τίποτε για τον ελλαδικό εμφύλιο. Κι άσε την ανάμιξη των Άγγλων στα εσωτερικά των μικρών χωρών, τα ίδια έκανε κι η Αθήνα όταν ήταν υπερδύναμη. Μη συμπεριφέρεσαι κι εσύ λες κι οι Έλληνες έξουσιαστές είναι καλύτεροι από τους Άγγλους εξουσιαστές. Η εξουσία ή ο Σατανάς είναι ένας και αυτό είναι το φόντο. Πάνω σε αυτό το φόντο παίχτηκε και το θέμα της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Ανέφερα ήδη σε ποιο έγγραφο ο Γεώργιος Παπανδρέου αποκάλεσε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο “διαβολικό ηγέτη”.

  60. Κι επειδή δε λέει τίποτε ο Ήφαιστος για την στρατιωτική επέμβαση των Άγγλων στην Ελλάδα διαρκούντος του πολέμου και την εξώθηση στον ελληνικό εμφύλιο, σημαίνει ότι τα παραγράφουμε ή ότι δεν έπαιξαν τον καθοριστικό ρόλο στην γεωπολιτική τους κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο;
    Δεν σου φορτώνω τίποτε, αλλά οφείλεις να διακρίνεις με τι ανθρώπους συνομιλείς. Και μη μου λές περί Ελλήνων εξουσιαστών, γιατί εγώ ήμουν αυτός που υπογράμμισε το ρόλο των Αθηναίων στην καταστροφή της Μήλου και την εν συνεχεία παρακμιακή τους πορεία στον όλεθρο της Σικελίας.
    Δεν έχει νόημα να συνεχίσω να συμμετέχω σε αυτή τη συζήτηση, συνέχισέ τη άμα θες με τον φίλο σου τον Γεωργάνα..

    “Patria o mouerte!”

  61. Καλά, ὀ Μακάριος, δηλαδή, δὲν κάλεσε καὶ δὲν χρησιμοποίησε τοὺς ξένους ; Δὲν ἔγραφε ὀ κατευθυνόμενος τύπος του, μέσα στὴν κρίση τοῦ 1963-1964 γιὰ τὴν δῆθεν στήριξη πού θὰ πρόσφεραν στὴν Κύπρο οἱ Αἰγύπτιοι, ὡς Ἀδέσμευτοι, καὶ οἱ Σοβιετικοί ; Καί, τὸ κυριώτερο, ὅταν τὸν στρίμωξαν μὲ τὸ πραξικόπημα τοῦ 1974, δὲν σώθηκε μὲ τὴν βοήθεια τῶν Ἄγγλων ; Ἄν τὄχε πόνο νὰ μὴν ἀναμίξει ξένους, θὰ καθόταν νὰ σκοτωθεῖ μὲ τ’ ὅπλο στὸ χέρι, ὅπως ὁ Ἀλλιέντε. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν διάσωσή του, μιλῶντας στὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, δὲν ἀναγνώρισε ὅτι τὸ πραξικόπημα ἐνδιέφερε καὶ τὴν Τουρκία, καλύπτοντας ἔτσι τὴν εἰσβολή ;
    Εἶναι πολύ εὔκολο νὰ ρητορεύουμε περὶ μὴ ἀναμίξεως τῶν ξένων. Στὴν πράξη, χῶρες σὰν τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Κύπρο πάντοτε θὰ πρέπει νὰ συνεκτιμοῦν τὸν διεθνῆ παράγοντα, ἐκτὸς κι ἅν γίνουμε σὰν τὴν Ἀλβανία τοῦ Χότζα, ἢ τὴν Βόρειο Κορέα. Στὴν περίπτωση τῆς Κύπρου τὸ 1963-1964, εἶναι πλέον ἀποδεδειγμένο πανηγυρικῶς ὅτι ἡ κυρίαρχη πολιτικὴ μερίδα σὲ Ἐλλάδα καὶ Κύπρο τἄκανε σαλάτα μὲ τὸν ξένο παράγοντα. Λογάριασε σωστὰ γιὰ τὴν πάρτη της καὶ λάθος γιὰ τὴν πατρίδα της.
    Τὸ δὲ γενικώτερο συμπέρασμα, καὶ ἀπὸ τὸν ἐμφύλιο πόλεμο στὴν Ἑλλάδα, εἶναι ὅτι ἡ ἑκάστοτε κυριαρχοῦσα πολιτικὴ μερίδα σὲ Ἑλλάδα καὶ Κύπρο καλὸ θὰ εἶναι νὰ μὴν καθιστᾶ τὴν προσφυγὴ στοὺς ξένους ἀναγκαία γιὰ τοὺς ἀντιπάλους της. Ὅταν κάποιος παραπονεῖται ὅτι ἀπέτυχε διότι δὲν σκότωσε ἀρκετούς («δὲν πεθαίνει τὸ μοσχάρι, ἂν δὲν κολυμπήσει στὸ αἷμά του»), τότε δικαιώνει τὴν ὅποια προσφυγὴ τῶν ἀντιπάλων σὲ ὁποιουσδήποτε ξένους. Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ τὸ ΕΑΜ διεκήρυττε πὼς κάποιος ἦταν «προδότης», τὴν μόνη ἐπιλογὴ πού αὐτὸς εἶχε ἦταν νὰ εἶναι ζωντανὸς προδότης ἢ νεκρὸς «προδότης». Τὰ ἀπομνημονεύματα τῶν Ἐλασιτῶν εἶναι ἀσφυκτικῶς γεμᾶτα ἀπὸ «λάθη» αὐτῆς τῆς μορφῆς καὶ καταδικάζουν τήν πολιτική τους μερίδα πολύ πειστικώτερα ἀπὸ τὰ κατηγορητήρια τῶν ἀντιπάλων τους.
    Ὅσο δὲ γιὰ τὸν Μακάριο, ὄχι μόνον οἱ κάθε μορφῆς βιαιότητες και τὰ βασανιστήρια κατὰ τῶν ἀντιπάλων του, ἀλλὰ καὶ ἠ διαφθορὰ τῶν καλυτέρων τῆς Ἑλληνοκυπριακῆς κοινωνίας μὲ κάθε εἴδους παροχές, πράγματι τοὺς παρέδωσαν τοὺς λίγους, πάντοτε λίγους, εὐσυνειδήτους, βορὰ σὲ ὅσους καιροφυλακτοῦσαν νὰ πάρουν τὴν τυραννικὴ ἐξουσία γιὰ τὴν πάρτη τους.

  62. Ας ανακεφαλαιώσουμε:
    Το θέμα μας είναι η δυνατότητα να είχε γίνει η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα το 1964, όπως την εισηγήθηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου και την αποδέχτηκε ως συμφέρουσα λύση το ΝΑΤΟ από τη μια και όπως αρνητικά την αντιμετώπισε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος από την άλλη, ο οποίος κακώς και καταστροφικώς επιδίωξε μια πολύ δυσκολότερη “ανεξαρτησία” αντί την Ένωση ερωτοτροπώντας με τη Σοβιετική Ένωση και την τότε σύμμαχό της Αίγυπτο. Αυτό προκάλεσε την οργή της Δύσης, του Ελληνικού πολιτικού κόσμου και του Ελληνικού Στρατού με αποτελέσμα τον διχασμό, την δικτατορία του 67 και την κατατστροφή του 1974.
    Η δικαιολογία που πρόβαλλε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και έπειθε κάποιες μάζες λαού τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο ήταν ότι οι ΗΠΑ είναι τη διχοτόμηση που επεδίωκαν και όχι τη σωστή Ένωση. Όμως, νεότερα έγγραφα που ηλθαν στο φως μετά το 2000 αποδεικνύουν ότι ναι, η πολιτική Παπανδρέου και η αρνητική στάση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου είχαν οδηγήσει τους Αμερικανούς – παρ’ όλον ότι αρχικά είχαν υιοθετήσει την αγγλική διχοτομική πολιτική – στη λύση της άνευ όρων Ένωσης.
    Οποιοσδήποτε αμφισβητεί αυτή την ξεκάθαρη, σε γενικές γραμμές αφήγηση μπορώ να τον παραπέμψω ξανά στα νεότερα σχετικά έγγραφα και τις μαρτυρίες. Τελεία και παύλα.
    Επί τη ευκαιρία χαίρομαι να παρατηρήσω την εκ μέρους της διοίκησης του Αντιβάρου συχνή χρήση αποσπασμάτων από το έργο του Θεόδωρου Ι. Ζιάκα, που στη δική μου κατανόηση των ειδικών γεγονότων του κόσμου, μικρών και μεγάλων, φωτίζει το γενικό υπόβαθρο.

  63. Μια τελευταία παρατήρηση αγαπητέ Άντη, όχι δική μου αλλά του επίσης αγαπητού Θεόδωρου Ζιάκα, η οποία έχει γούστο και πολύ διασκέδασε τότε την θλίψη μου.
    Σε μικρή ανταλλαγή που είχα μαζί του, μου είχε πεί: “άρχων του κόσμου τούτου δεν είναι η αγάπη και η δικαιοσύνη αλλά ο Διάβολος. Δηλαδή οι ανισότητες, η αδικία, οι συγκρούσεις, η σφαγή, οι πόλεμοι κάθε είδους” και ότι “το κακό υπάρχει και είναι πολιτικά κυρίαρχο, αλλά δεν είναι αυθύπαρκτο και αυτοδύναμο: παρασιτεί απλώς πάνω στο καλό”.
    Συμπέρασμα:
    Έχε γεια καημένε κόσμε,
    έχε γεια γλυκιά ζωή
    Και ’συ δύστυχη πατρίδα
    έχε γεια παντοτινή…

    http://www.antifono.gr/portal/κατηγορίες/ελλάδα-ιστορία-γεωπολιτική/γραπτός-λόγος/3692-Κώστας-Παπαϊωάννου-Παναγιώτης-Κονδύλης-Παράλληλοι-και-αντίδρομοι.html

  64. Ἂς ἀκούσουμε τὶ εἶπε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος στόν Σπῦρο Μελᾶ ποὺ τὸν εἶδε νὰ ἔχει χάσει τὸ θάρρος του μπροστὰ σὲ ὅσα ρεαλιστικὰ καὶ ὡμὰ τοῦ εἶχε ‘πεῖ ὀ Βενιζέλος λίγο πρίν :
    «- Μά δέν σᾶς τὰ εἶπα ὅλα αὐτὰ γιὰ νὰ λιποψυχήσετε ! Εἴμαστε ἄντρες ! Στὸ χέρι μας εἶναι νὰ μεταβάλλουμε τὴν κατάσταση · φτάνει νά πιστέψουμε · φτάνει νὰ τὸ θελήσουμε μ’ ὅλη μας τὴ δύναμη καὶ τὴν ἐπιμονὴ νὰ ἐργαστοῦμε. Ὀ Θεός δὲ βοηθάει ποτὲ τοὺς ἄτολμους καὶ μοιρολάτρες !»
    Αὐτὸ τὸ 1908, λίγο μετὰ τὸ κίνημα τῶν Νεοτούρκων καὶ μὲ τὸν Βενιζέλο στὸ στενό του ἰδιωτικὸ γραφεῖο σὲ μία πάροδο τοῦ κέντρου τῶν Χανίων, ἁπλὸ ἀρχηγὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως στὴν Κρητικὴ Βουλή, ὁ ὀποία, μετὰ άπὸ πάνδημο ἐξέγερση, εἶχε γίνει Κρητικὴ ἐθνοσυνέλευση, εἶχε ἀποκηρύξει τὸ Σύνταγμα τῆς Κρητικῆς αὐτονομίας καὶ εἶχε κηρύξει τὴν Ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα (πού, ἐν τούτοις, μόνον τὸ 1912 θὰ γινόταν).
    Καλόν, ὅμως, εἶναι νὰ θυμόμαστε ὅτι ὁ Θεὸς ἐπίσης δὲν βοηθᾶ, ἢ μᾶλλον ἀντιμάχεται, τοὺς μεγαλοστόμως κενολόγους, τοὺς ἀμελετήτους, τοὺς ἐπιπολαίους καὶ τοὺς ἀνευθύνους.

  65. Στη συνέχεια βέβαια και προς το τέλος της ένδοξης πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο επαναστάτης του Θέρισου και θεμελιωτής της Μεγάλης Ιδέας, μετά την παράδοση των Ποντίων στην τύχη τους και τη μικρασιατική καταστροφή για την οποία τεράστιο μέρος της ευθύνης έφερε ο ίδιος, με την επάνοδό του το 1922, θα είναι αυτός που με περισσή ευκολία θα ολοκληρώσει το δράμα, εγκαταλείποντας μια από τις σημαντικότερες ιστορικές εστίες των Ελλήνων την Ανατολική Θράκη, μαζί και τα νησιά Ίμβρο και Τένέδο, θα αγνοήσει πλήρως τους πρόσφυγες στη συνθήκη της Λωζάνης το 1923 με την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών και των περιουσιών τους, θα αποδεχτεί τη δυνάμει καταστροφική πρόταση δυτικών διαμεσολαβητών για εξαίρεση από τη συμφωνία και παραμονή στην Ελλάδα των μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης, θα ενδώσει στην πίεση της φασιστικής Ιταλίας για παραμονή επίσης των 25.000 περίπου αλβανόφωνων μουσουλμάνων Τσάμηδων στην ελληνική Ήπειρο οι οποίοι δυο δεκαετίες αργότερα θα συνεργαστούν με τους Γερμανούς και Ιταλούς κατακτητές, θα θεσπίσει το 1929 το «ιδιώνυμο» (ειδικό) αδίκημα «περί μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών» εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων και κυρίως κατά των κομμουνιστών και των προσφύγων, που αντιδρούσαν στο ξεπούλημα των συμφερόντων τους προς όφελος της ελληνοτουρκικής προσέγγισης και οι οποίοι δεν κατηγορήθηκαν για συγκεκριμένες πράξεις, αλλά για την ιδεολογία τους και τη συμμετοχή τους σε συνδικαλιστικές οργανώσεις, κινητοποιήσεις κ.λπ διαλύοντας έτσι προς το τέλος του 1930 τις περισσότερες εργατικές οργανώσεις και χτίζοντας το νέο συνεκτικό πολιτικό μύθο της ελληνικής κοινωνίας πάνω στα συντρίμμια της Μεγάλης Ιδέας. Αργότερα, με μεσολαβητή τον Ιταλό δικτάτορα Μουσολίνι, ο Βενιζέλος θα υπογράψει το 1930 την “Ελληνοτουρκική συνθήκη φιλίας, ουδετερότητος και διαιτησίας” παρά την έντονη αντίδραση των προσφύγων, τους οποίους απείλησε με διώξεις, με το γνωστό Ιδιώνυμο, δηλαδή, με την κατηγορία του εχθρού του κράτους και σα να μην έφταναν αυτά, την ίδια χρονιά υποβάλει πρόταση ως πρωθυπουργός της Ελλάδας προς την Επιτροπή του Νόμπελ για την βράβευση του Μουσταφά Κεμάλ Πασά -που είχε ήδη λάβει το προσωνύμιο Ατατούρκ (Πατέρας των Τούρκων)- με το Νόμπελ Ειρήνης!

    Αλλά για να μη μας κατηγορήσει ο Άντης για άλλη μια φορά ότι εκτρέπουμε τη συζήτηση, παραπέμπω για τα πεπραγμένα του Βενιζέλου σε άλλη ανάρτηση εδώ στο Αντίβαρο με συμμετοχή μου στο σχολιασμό, απόψεις τις οποίες ο πολύς Γεωργάνας θα αποφανθεί επίσης “ἀμελετήτους, ἐπιπολαίας καὶ ἀνευθύνους”.

    http://www.antibaro.gr/?s=%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82+%CE%93%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%B7%CF%82%3A+%CE%88%CE%BD%CE%B1%CF%82+%CE%9F%CE%BB%CE%AD%CE%B8%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82+%CE%9B%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82+%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%B8%CF%8C%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BC%E2%80%99+%CE%91%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B7+%CF%83%CF%84%CE%BF+%CE%A0%CE%B1%CF%81%CF%8C%CE%BD

  66. Πολύ σωστά σου απάντησε ο Θ.Ι.Ζ., Ελευθέριε, κι αυτό ακριβώς είναι το περιεχόμενο του πρώτου-πρώτου σχολίου μου σε αυτή τη συζήτηση, και δεν σχετίζεται καθόλου με το “συμπέρασμα” στο οποίο κατέληξες.
    Ακριβώς, το σημειώνει και ο κ. Γεωργάνας στη συνέχεια: “Στὸ χέρι μας εἶναι νὰ μεταβάλλουμε τὴν κατάσταση”.

  67. Στην Κύπρο, στον Πόντο, στη Μικρασία, στην Ανατολική Θράκη και την Κωνσταντινούπολη, στην Ιμβρο και την Τένεδο, στη Βόρειο Ήπειρο, τη δικαιοσύνη των ανθρώπων και των ταγών τους τη γνωρίσαμε καλά στο πετσί μας, τη δικαιοσύνη του Θεού την περιμένουμε ακόμα και αν πρόκειται αυτή να εκδηλωθεί κατά την Δευτέρα Παρουσία, η όποια ανταμοιβή ή τιμωρία δεν θα έχει νόημα, διότι την Κόλαση την έχουμε ήδη διανύσει!

  68. Φυσικά, θὰ μπορούσαμε νὰ ἀπορρίψουμε ὅλως δι’ ὅλου «τὴν Μεγάλην Ἑλλάδα τοῦ προδότου Βενιζέλου» καὶ νὰ ἀρκεσθοῦμε στὴν «μικρὰν πλὴν τιμίαν Ἑλλάδα τῶν προγόνων μας». Καί, ἐν μέρει, τὸ κάναμε. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅμως, ὅτι χωρὶς τὴν μελετημένη τόλμη τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἡ σημερινὴ Ἑλλάδα θὰ ἔφθανε τὸ πολὺ στὸν Ἁλιάκμονα. Ὅποιος διαβάσει λεπτομέρειες τῆς ἐκστρατείας τοῦ 1912-1913 τὸ καταλαβαίνει ἀμέσως ὅτι ὁ στρατὸς τόσο μποροῦσε μὲ τὰ τρόφιμα καὶ τὰ ὅπλα πού εἶχε. Καὶ εὐτυχῶς πού οἱ ἀντίπαλοι ἦταν σὲ χειρότερη μοῖρα. Φυσικά, η ὁρμὴ αὐτὴ ὁδηγεῖ ὑποχρεωτικῶς καὶ σὲ λάθη καὶ ζημίες. Ὅπως λένε οἱ Ἀμερικανοί : no guts, no glory. Καὶ οἱ ἐπικρίσεις γιὰ τὴν Λωζάννη εἶναι τελείως κενὲς περιεχομένου ὅταν δὲν εἴχαμε χρήματα οὔτε γιὰ νὰ ἀγοράσουμε πυρομαχικά. Ὁ Θεόδωρος Πάγκαλος πάππος πού τὶς διετύπωνε, ἀπεδείχθη πανηγυρικῶς ὂτι ἔλεγε μπαροῦφες ὅταν κατέλαβε αὐτὸς τὴν ἐξουσία.

  69. Ποιός εκτός από σε “τύχης χαλεπής εφήμερον σπέρμα”, ανοικονόμητε και διαστροφικέ διαστροφέα Γεωργάνα, αποκάλεσε τον Βενιζέλο προδότη; Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας πολιτικός ηγέτης του 20ου αιώνα. Σε πολιτικό επίπεδο, εξέφρασε την προσπάθεια για εθνική ολοκλήρωση, σε αντίθεση με το παλάτι και τη φιλομοναρχική παράταξη που εξέφρασαν τον εθνικό συντηρητισμό της παλαιάς Ελλάδας. Eίναι γνωστή η αποφασιστική συμβολή του Ελ. Βενιζέλου στην πορεία για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, την ενσωμάτωση των Νέων Χωρών, τη συμμετοχή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία τοποθέτησε την Ελλάδα στο πλευρό το νικητών και τέλος τη συνθήκη των Σεβρών, η οποία ικανοποιούσε μεγάλο μέρος των αιτημάτων των αλύτρωτων ελλήνων της καθ’ ημάς Ανατολής. Ο Βενιζέλος διπλασίασε την Ελλάδα και δημιούργησε τις συνθήκες για την ενσωμάτωση στο ελεύθερο κράτος της Ανατολικής Θράκης και της Ιωνίας.
    Όμως υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά του ανδρός και αυτή θέλησα να δείξω στο προηγούμενο σχόλιο. Ο άλλος Βενιζέλος, ο Βενιζέλος της ήττας, ο οποίος διαχειρίσθηκε ένα σύνολο αποφάσεων και πράξεων που αύξησαν τις προϋποθέσεις της Μικρασιατικής Καταστροφής και οδήγησαν στην εξόντωση και την περιθωριοποίηση των ελληνικών προσφυγικών πληθυσμών και τον οριστικό ξεριζωμό από τις πατρογονικές εστίες τους. Η α’ φάσης της γενοκτονίας κατά των Ελλήνων της Ανατολής (1914-1918), δεν άφηνε περιθώρια διερωτημάτων για τις συνέπειες που θα είχε στη συνέχεια το οποιοδήποτε “λάθος”.
    Στο Ποντιακό ζήτημα, παρά τις αμφιταλαντεύσεις του συμπορεύτηκε τελικά με την αρνητική στάση των συμμάχων, υποτιμώντας ένα δυναμικότατο ένοπλο και πολιτικό κίνημα, που θα μπορούσε να αποκόψει τον ανεφοδιασμό του Κεμάλ, αγνοώντας τα αιτήματά τους και υποστηρίζοντας στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι το Δεκέμβριο του 1918, την ενσωμάτωση του Πόντου στην Αρμενία. Όταν άλλαξε στάση και αποφάσισε να στείλει ελληνικά στρατεύματα στην προσπάθεια καταστολής του αδύναμου έως εκείνη τη στιγμή, κεμαλικού κινήματος ήταν αργά∙ στην Ελλάδα άρχιζε η προεκλογική περίοδος για τις εκλογές του 1920 που προκάλεσε ο ίδιος και τις έχασε, ενώ από την Κωνσταντινική κυβέρνηση του Γούναρη απαγορεύτηκε με νόμο η έξοδος των χριστιανικών πληθυσμών παραδίδοντας έτσι τους Έλληνες και τους Αρμένιους της Μικρά Ασίας στα τουρκικά εθνικιστικά στρατεύματα του Κεμάλ. Την πολιτική αυτή η ελληνική μοναρχική κυβέρνηση θα ακολουθήσει και μετά τη συντριβή του ελληνικού στρατού τον Αύγουστο του ’22, όταν ο Γούναρης θα διατάξει τον Έλληνα αρμοστή Σμύρνης Αρ. Στεργιάδη, να μην επιτρέψει την αναχώρηση του ελληνικού πληθυσμού και “δημιουργηθεί προσφυγικό πρόβλημα στην Ελλάδα”, παραδίδοντας ουσιαστικά τους ελληνικούς πληθυσμούς στον Κεμάλ και στο ολοκαύτωμα της Σμύρνης.
    Με το ξέσπασμα της επανάστασης στρατού και στόλου εναντίον της κυβέρνησης Γούναρη με επικεφαλής το συνταγματάρχη Ν. Πλαστήρα το Σεπτέμβριο του 1922, η παρουσία ισχυρού ελληνικού στρατού στην Ανατολική Θράκη δημιούργησε ελπίδες ότι η καταστροφή στο μικρασιατικό μέτωπο δεν θα ήταν πλήρης. Όμως οι μεγάλες δυνάμεις είχαν αποφασίσει την παράδοσή της στους κεμαλικούς. Ο Ελ. Βενιζέλος, τον οποίο οι επαναστάτες κάλεσαν να αναλάβει εκ νέου τη διακυβέρνηση, είχε ήδη αποδεχτεί την άποψη της Αντάντ για την Ανατολική Θράκη. Έτσι, συνέδεσε την επιστροφή του στην κυβέρνηση με την αποδοχή της γαλλοβρετανικής άποψης από τους επαναστάτες προς τους οποίους τηλεγραφούσε: “Η απώλεια της Ανατολικής Θράκης ήταν καταστροφή ανεπανόρθωτος… εφόσον αι Δυνάμεις απεφάσισαν την απόδοσίν της εις την Τουρκία. Η κυβέρνηση είναι ανάγκη τάχιστα να χαράξη την πολιτικήν της. Εάν η πολιτική αύτη περιλαμβάνη την απόφασιν να κρατήσωμεν την Θράκην και εναντίον της γνώμης των πρώην συμμάχων μας, αι θερμαί μου ευχαί θα συνοδεύουν τον αγώνα τούτον του Έθνους, αλλά ευρίσκομαι εν τοιαύτη περιπτώσει εις την θλιβεράν ανάγκην να αρνηθώ την αποδοχήν της τιμητικής εντολής όπως αντιπροσωπεύσω την χώραν εις το εξωτερικόν.” Έτσι με τη συμφωνία των Μουδανιών ο ελληνικός στρατός αποχωρούσε τον Οκτώβριο του 1922 και από την Ανατολική Θράκη, ακολουθούμενος από 300.000 νέους πρόσφυγες. Η Ελλάδα δεν έκανε ούτε το ελάχιστο για να διατηρήσει τον έλεγχό της σ’ αυτή την βασική περιοχή του ελληνισμού, ενώ είναι βέβαιο ότι ούτε τα κεμαλικά στρατεύματα μπορούσαν να διασχίσουν τον Ελλήσποντο και τα Δαρδανέλλια, ούτε η Αντάντ να υποχρεώσει στρατιωτικά την Ελλάδα να αποχωρήσει.
    Ετσι η νικήτρια στο πλευρό των συμμάχων της του Α΄ παγκοσμίου πολέμου Ελλάδα, έχοντας δαπανήσει ανυπολόγιστους πόρους σε έμψυχο και υλικό δυναμικό στη διάρκεια συνεχούς δεκαετούς εμπόλεμης αναμέτρησης, – δυναμικό που εν πολλοίς χρησιμοποιήθηκε από τους συμμάχους της για την υπεράσπιση δικών τους συμφερόντων και την ενίσχυση του Κεμάλ,- βρέθηκε στο τέλος της δεκαετίας με διπλάσια εδάφη απ’ότι η “μέχρι τον Αλιάκμονα” παλιά Ελλάδα, αλλά με μια χωρίς προηγούμενο απίστευτη συρρίκνωση του Ελληνισμού της καθ’ ημάς Ανατολής.
    Πατρίδα δεν είναι μόνο το έδαφος, είναι και κυρίως οι άνθρωποί της.

  70. ΥΓ
    Κι από πάνω βγαίνει ο Ροδιτάκος να παραπονιέται ότι εκτρέπουμε τη συζήτηση! Λες και μπορεί κανείς να μονοπωλεί τον πατριωτισμό. Από τα γεγονότα στην Κύπρο το ’64 και τον Αττίλα του ’74, πήγαμε στον ματωμένο Δεκέμβρη στην Αθήνα του ’44 κι από κεί στο ολοκαύτωμα της Σμύρνης το ’22 κι έτσι που το πάμε θα φθάσουμε και “στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη” το 1824 κι αυτός ο αγιάτρευτος καημός “ο καημός της Ρωμηοσύνης” δεν έχει τελειωμό.
    Βαράτε πατριώτες, ακόμη αντέχουμε..!

    Αφιερωμένο εξαιρετικά σε όλους τους συμμετέχοντες και επισκέπτες και ιδιαιτέρως στον Άντη με αγάπη..
    http://www.youtube.com/watch?v=-MF8LWEBKsM

  71. Τὰ πυρομαχικὰ τοῦ «Ἀβέρωφ» παρελήφθησαν τὸν Νοέμβριο τοῦ 1912, ἀφοῦ ἡ φάση κινήσεων τῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ τῶν Τούρκων στὴν ξηρὰ εἶχε τελειώσει. Γιὰ μιὰ χώρα ὅπου τὰ χρήματα θὰ ἔπεφταν ὡς μάννα ἐξ οὐρανοῦ, αὐτὸ θὰ ἦταν προδοσία. Ἐξακολουθεῖ, ὅμως, νά εἶναι γιὰ τοὺς πατριδοκαπήλους θεωρητικοὺς τῆς πολυθρόνας. Στοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους, ἡ χώρα δανείσθηκε, μέσα σὲ ἕξι μῆνες ποσὸν ἴσο μὲ πέντε ἐτησίους προϋπολογισμούς. Χάρη στοὺς ξενοδούλους, ποὺ ἔσκυψαν στὴν τρόϊκα τῆς ἐποχῆς, τὰ κατάφερε, ἐνῶ οἱ «πατριῶτες», Τοῦρκοι καὶ Βούλγαροι, πού εἶχαν διώξει τὶς δικές τους τρόϊκες, ξέμειναν ἀπὸ πόρους, μέχρι καὶ ἀπὸ ψωμί, στὴν διάρκεια τῶν πολέμων. Συνεπῶς, στὸν Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ἡ Ἑλλάδα ἔπρεπε νὰ βρεῖ νέους πόρους, σὲ περίοδο ὅπου ὅλα τὰ κράτη ἔκαναν τὸ ἴδιο καὶ πλήρωναν τὰ πάντα πανάκριβα. Φυσικά, ὅ,τι πῆρε τὸ πῆρε μὲ τὴν δεξιότητα τοῦ Βενιζέλου, μὲ ἄπειρες ταπεινώσεις καὶ ταλαιπωρίες. Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἀντίθετα ἀπὸ τοὺς πλείστους τῶν ἐκάστοτε ἀντιπολιτευομένων αὐτόν, καταλάβαινε ὂτι ἡ χρηματικὴ ἀδυναμία τῆς Ἑλλάδος τὴν ὑπεχρέωνε νὰ μὴν ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τοὺς πολύ χειρότερα κατεξαντλημένους Συμμάχους της. Αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ τὴν ἀλληλογραφία του, ἐπίσημη καὶ ἰδιωτική, τῆς ἐποχῆς. Ὁ λαὸς τὰ ἔβλεπε ἀλλιῶς. Εἶχε μισήσει τὸν Βενιζέλο καὶ ἤθελε νὰ ἀκούσει ἄλλους. Ἀλλὰ ἤθελε καὶ τὴν κόκκινη μηλιά. Ὅπως θέλει Τσίπρα καὶ εὐρώ. Ἔλα, ὅμως, πού, ὅπως γράφει ὁ Τσῶρτσιλ : «χάριν τοῦ Βενιζέλου εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ἀνεχόμαστε πολλά, χάριν τῶν διαδόχων του, λιγώτερο ἀπὸ τίποτε». Αὐτὸ τὸ γραμμάτιο τὸ ξέσχισε ὁ Ἕλληνας ψηφοφόρος μὲ τὰ χέρια του. Ὅ,τι ἀκολούθησε ἦταν φυσική συνέπεια τοῦ συνδυασμοῦ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας καὶ διπλωματικῆς ἀπομονώσεως. Καὶ βλακώδους ὑπερεκτιμήσεως τῶν δυνατοτήτων μας καὶ τῶν Συμμάχων μας. Ἀλλὰ ὁ Βενιζέλος αὐτὸ δὲν τὸ ἐνέκρινε. Τὸ πολέμησε, ἀκόμη καὶ ὅταν, μὲ τὴν ψῆφο τοῦ λαοῦ, ἔγινε ἁπλὸς πολίτης καί, μάλιστα, ἐξόριστος. Μέχρι καὶ με τὸν Μεταξᾶ βρέθηκε νὰ ὁμοφωνεῖ ! Τὸ νὰ πιστεύουμε τοὺς λεονταρισμοὺς τοῦ τότε Παγκάλου γιὰ τὴν Ἀνατολικὴ Θράκη εἶναι νὰ παρατείνουμε χρονικῶς τήν παράνοια τῆς Μικρασίας κατὰ λίγους μῆνες, ἐνῶ εἶχαμε ξεμείνει ἀπὸ πόρους ἀπὸ κάτι χρόνια !
    Καὶ τέλος, στὴν Λωζάννη, ὅταν εἶδε ὅτι οἱ Σύμμαχοι ἐπρόκειτο νὰ μᾶς ἐξαντλήσουν περαιτέρω διὰ τῆς ἀναμονῆς γιὰ νὰ βγάλουν κι ἄλλα ἀπὸ τοὺς Τούρκους κι ἀπὸ ‘μᾶς, δὲν δίστασε νὰ τοὺς στριμώξει ἐρχόμενος σὲ συνεννόηση μὲ τὸν Κεμάλ (ξέρω, σφαγέα κλπ βδελυρά). Οἱ ἐπικρίσεις τῆς ἐποχῆς κατὰ τοῦ Βενιζέλου τῆς ἤττης ἐξηγοῦνται ἀπὸ τὸ ὅτι καὶ οἱ παλαιοὶ ὑποστηρικτές του τὸν φθονοῦσαν καὶ τὸν μισοῦσαν. Ἀνυπομονοῦσαν νὰ τὸν διαδεχθοῦν, βλέπετε. Αὐτὴ ἡ σπουδαρχία εἶναι ἀνίατο καρκίνωμα τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς. Καὶ ὅσο ἡ ὑπεροχὴ τοῦ ἄλλου γίνεται καταφανέστερη, τόσο μαυρίζει ἡ ψυχὴ τοῦ μειονεκτικοῦ σπουδαρχίδου. Ἅπαξ καὶ ὁ Βενιζέλος τοὺς ἔβγαλε τὸ φίδι ἀπὸ τὴν τρύπα στήν Λωζάννη (Σεπ. 1923), οἱ μὲν δυσαρεστημένοι ἀπὸ τὸν Πλαστήρα ἔκαναν τζούφιο κίνημα (τέλος Ὀκτ. 1923), ἀλλὰ καὶ οἱ Βενιζελικοί, ξεθαρρεμένοι ἀπὸ τὴν ἀποτυχία τοῦ κινήματος, ἦταν οἱ πρῶτοι ποὺ ξαναξαπόστειλαν τὸν Βενιζέλο στὴν ἐξορία τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1924. Καὶ ἔγιναν μπαίγνιο τῶν κινηματιῶν γιὰ δυόμιση χρόνια. Διότι δὲν ἦταν Βενιζέλοι.
    Κατ’ ἀναλογίαν καὶ ὁ κάθε ἀνώνυμος κουκουλοφόρος στὸ διαδίκτυο νομίζει ὅτι δὲν ὑστερεῖ σὲ σύγκριση μέ κάποιον πού ἔχει συγγράψει, ξέρω κι ἐγώ, τρία βιβλία. Κούνια πού τὸν κούναγε … Κάθε μπαρούφα, προϊὸν ἀνατριχιαστικῆς ἡμιμαθείας, πού γράφει δημόσια ἁπλῶς δείχνει καθαρώτερα τὴν, ἔτσι κι ἀλλιῶς ἀγεφύρωτη, ἀπόσταση ἀνάμεσα στὸν πνευματικὸ δημιουργό καὶ τὸν φλύαρο καὶ κενολόγο μειονεκτικὸ ἄνθρωπο. Πού πρέπει νά ‘πεῖ κάτι, μόνον καὶ μόνον γιὰ νὰ πεῖ κάτι.
    Τὸ βέβαιον εἶναι, φίλε μου, ὅτι, ὅσο κι ἂν πολεμᾶς νὰ κατεβάσεις ἕναν πού εἶναι ψηλά, ἐσὺ δὲν ἀνεβαίνεις ἐξ αὐτοῦ, ἀλλὰ πέφτεις κι ἄλλο καὶ ἡ ἀπόστασή σας, ἀντὶ νὰ μικραίνει, μεγαλώνει.

  72. Προς ύψιστον πνευματικόν και πολιτικόν ανάστημα για “την αρμόζουσα παίδευσι κι αγωγή” Γεώργιον Ιακ. Γεωργάνα:

    «Εγώ δε ες ιερόν»
    είπεν ο Τυανεύς στο τέλος «παρελθών
    πολλώ αν ήδιον εν αυτώ μικρώ
    όντι άγαλμα ελέφαντός τε και χρυσού
    ίδοιμι ή εν μεγάλω κεραμεούν τε και φαύλον».–
    Το «κεραμεούν» και «φαύλον»· το σιχαμερό:
    που κιόλας μερικούς (χωρίς προπόνησι αρκετή)
    αγυρτικώς εξαπατά. Το κεραμεούν και φαύλον.
    K.Π. Καβάφης

    Δεν μπορεί να μην το είδαμε τόσα χρόνια που πολεμούσαμε γραμμένο!
    Δεν μπορεί να μην καταλάβαμε τι έλεγε!
    Κι όμως προσκυνήσαμε το «κεραμεούν και φαύλον», Εξαπατηθήκαμε!
    Ηθελημένα; Αθέλητα; η Ιστορία θα πεί αν δεν έχει ήδη αποφανθεί οριστικά, κι όχι ανεμοπτερόεντα κριτικά μεγέθη του αναστήματος του πανταχού παρόντος στο διαδίκτυο λιβελλογράφου Γεωργάνα!

  73. Βεβαίως, κύριε Γεωργάνα, στην κακοήθεια ταιριάζει η περιφρόνηση και είναι δεδομένη. Ιδιαίτερα στην κακοήθεια που επιστρατεύεται ελλείψει επιχειρημάτων.
    Αντικρίζοντάς την με ψυχραιμία, ακόμα, και διάθεση διερεύνησής της προσεγγίζουμε, ίσως, την ουσία και το θεμελιώδες αίτιο της νεοτερικής, ελληνικής παρακμής.
    Η απορία μου είναι μόνο με τη διοίκηση του Αντιβάρου: Επιτρέποντας τη συνέχιση της κακοήθειας, επιτρέπει ουσιαστικά την εκδίωξη τής αντίθετης άποψης σε ένα πεδίο όπου δεν ανέμενε κανείς να υπάρξει ποτέ. Γιατί, όσον αφορά το Κυπριακό τουλάχιστο, δεν ξέρω ποιος άλλος έχει προσκομίσει τόσες έγγραφες αποδείξεις και μαρτυρίες υπέρ της αντίθετης προς την καθεστηκυία άποψης, όσες εγώ. Κι αν η τελική “απάντηση” που εισπράττω είναι μια κακοήθης διαστροφή τού ονόματός μου και παραπομπές σε μπουζούκια και τραγουδάκια, τότε το συμπέρασμα είναι ότι ακόμα και το Αντίβαρο δεν είναι σε θέση να δεχθεί την αντίθετη άποψη εκεί που πραγματικά αλλάζει τα δεδομένα.

  74. Ἡ ἐλευθερία προέχει καὶ κατισχύει τῆς κακοηθείας, ἂν ὄχι ἀμέσως, πάντως σὲ βάθος χρόνου. Καὶ διὰ τῆς ἐλευθερίας μαθαίνουν καὶ τὴν ἀλήθεια, ὅσοι τὴν μποροῦν καὶ τὴν θέλουν. Τόσα μπόρεσε ὁ Θουκυδίδης. Δὲν μποροῦμε νὰ ζητήσουμε ἀπὸ τὸ «Ἀντίβαρο» περισσότερα.

  75. Αγαπητέ Άντη,

    Περιφρόνησον μεν, άκουσον δε:
    http://www.youtube.com/watch?v=P04mAvY5kT4

    αλλά μιας και δεν σου αρέσουν τα μπουζούκια – αυτό πια το εμπεδώσαμε – χατήρια δεν χαλάμε∙ ας με λες κακοήθη, σου αφιερώνω πάραυτα ένα υπέροχο κομμάτι του Tomaso Albinioni κι ελπίζω ειλικρινά για την ψυχική σου ανάταση, να αφήσεις για λίγο κατά μέρος τα “επιχειρήματα” και το μουρτζούφλικο ύφος και να το απολαύσεις!
    Δεν θα διατεινόμουν το ίδιο και για τον “ελευθερόφρονα” Γεωργάνα, καθώς η περίπτωσις είναι ανίατος!

  76. Πήρα προσωπικό μήνυμα από συμμετέχοντα στην συζήτηση –κοντά τριακόσια σχόλια– και διέτρεξα μερικά σχόλια. Δυστυχώς δεν διαθέτω ούτε λεπτό και το παρόν είναι εις βάρος της εργασίας μου. Κατ’ αρχάς, διατρέχοντας τα τελευταία μηνύματα, θαυμάσω το κουράγιο και την επιμονή του «Ελευθέριου». Λυπήθηκα βέβαια γιατί πρόσεξα και κάτι χαρακτηρισμούς προερχόμενους από όλες τις πλευρές και κυρίως του πρωταγωνιστή και οι οποίοι κατά τα άλλα είναι αναπόφευκτοι όταν κανείς εισέρχεται σε ναρκοπέδια άσκοπων συζητήσεων. Όσον αφορά κάποιες αυτάρεσκες κορώνες που πρόσεξα για αποκαλυπτικά έγγραφα κοσμοϊστορικών διαστάσεων αγγίζει τα όρια του κωμικοτραγικού και αποτελεί, επιπλέον, ιστοριογραφική ιεροσυλία συν βιασμό της λογικής. Λυπάμαι που το λέω γιατί μπορεί και να νοιώθω συμπάθεια με όσους παρά τα φρικτά λάθη τους όταν συνηγορούσαν με το Α ή Β είδος υπονόμευσης του κυπριακού κράτους οι προθέσεις τους ενδέχεται να ήταν γνήσια πατριωτικές αλλά να είχαν παρασυρθεί από τον χείμαρρο των εν πολλοίς έξωθεν υποκινούμενων εμφύλιων διενέξεων. Αυτό είναι ένα πράγμα, όμως, και άλλο να ερχόμαστε πολλές δεκαετίες μετά να μιλάμε αποσπασματικά και να ξεχνάμε μύριους διαμορφωτικούς παράγοντες που συμπλέκονται ανά πάσα στιγμή ορίζοντας ένα θηριώδες πλαίσιο εναλλακτικών στρατηγικών δράσεων των μεγάλων δυνάμεων για να κάνουμε αλματώδες κακοποιητικές της αλήθειας δίκες προθέσεων και καταλήγοντας σε αυθαίρετα συμπεράσματα που ολοφάνερα ως συνήθως ηδονίζουν σύνδρομα (κάθε είδους από σύνδρομα ενοχών μέχρι και τωρινές προτιμήσεις παράδοσης στον εχθρό που οδηγούν στο τέλος της κοινωνικοπολιτικής μας ύπαρξης). Είναι ακραία επικίνδυνες οι φαντασιοπληξίες όποιου έτσι λειτουργώντας οδηγείται σε συμπεράσματα τα οποία είναι κραυγαλέα αυθαίρετα και τα οποία μπορούν να έχουν ως μόνο αποτέλεσμα την άσκοπη καλλιέργεια εμφύλιων διενέξεων σε μια κρίσιμη για τον τόπο στιγμή. Βέβαια, για να λέμε και του κακού το δίκαιο, μπορεί να είναι κωμικοτραγικό αλλά όχι και άγνωστο το φαινόμενο των κατά καιρούς «φωστήρων της ιστορίας». Βρίσκουν μια πληροφορία ή κάποιο έγγραφο και διατείνονται ότι ξέρουν πως θα εξελίσσονταν τα πράγματα εάν γινόταν όπως αυτοί θα ήθελαν. Η διεθνής πολιτική, όμως, δεν ήταν έτσι. Το «επίμαχο ζήτημα» που προκάλεσε τόση αναστάτωση κάτω από μια παρέμβαση επί άλλου ζητήματος, ακόμη και γνώση επιπέδου νηπίων καθιστά αντιληπτό ότι η Ελλάδα αρχές της δεκαετίας του 1960 και 2-3 χρόνια μετά την επιβολή επί Μακαρίου-Γρίβα της Ζυρίχης ήταν, μεταξύ πολλών άλλων οδυνηρά αληθινών καταστάσεων, ένα αναξιόπιστο κράτος με Βασιλιάδες, Φρειδερίκες, κλίμα εμφύλιου πολέμου, αποστασίες, δημαγωγούς, πολλά πραξικοπήματα υπό εκκόλαψη και με μεγάλα κομμάτια της κρατικής μηχανής διαβρωμένα μέχρι το κόκκαλο. Εάν κάτι χρήσιμο βρίσκει κανείς μέσα στα έγγραφα των Αμερικανών και των άγγλων είναι όχι κατιτί που θα πρόσφερε κάποια προφητεία για το ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα της μιας ή άλλης στρατηγικής δίνης αλλά για το πόσο διαβρωμένο ήταν το ελληνικό πολιτικό και στρατιωτικό πεδίο. Τέτοιες μικρές πληροφορίες είναι όντως χρήσιμες. Τίποτα άλλο ουσιαστικό όσον αφορά τα έγγραφα. Ιδιαίτερα όταν κατατίθενται ισχυρισμοί γνωρίζουμε για το πως θα είχαν, δήθεν εξελιχθεί τα πράγματα στο παρελθόν. Τα πολυάριθμα στρατηγικά σχέδια των μεγάλων δυνάμεων (τα οποία δεν είναι σταθερά αλλά επιλέγονται ή μεταλλάσσονται ανά πάσα στιγμή ανάλογα με το που και πως κινείται η δίνη μιας διεθνούς κρίσης) έχουν ιεραρχημένους σκοπούς και κάθε επιλογή δράσης αυτούς εξυπηρετεί. Μετά, η ανάγνωση από την Αγγλική στην Ελληνική συνήθως πηδάει πάνω από ειδοποιούς έννοιες –ιδιαίτερα στο επίπεδο των υποσχέσεων– όπως: «θα μπορούσαμε να κινηθούμε έτσι», «τους είπαμε ότι αυτοί κάνουν έτσι εμείς θα μπορούσαμε να κάνουμε έτσι» κτλ. Καμιά μεγάλη δύναμη όταν αναπτύσσει εναλλακτικά σενάρια δράσης, και ποτέ!!, δεν βλέπει την κάθε Ελλάδα, την κάθε Συρία ή την κάθε Λιβύη με γραμμικό ή προδιαγεγραμμένο τρόπο. Η πρακτική δείχνει, και μάλιστα από αρχαιοτάτων χρόνων, ότι οι μεγάλες δυνάμεις θέλουν κατασταλτικό έλεγχο υπό τους καλύτερους γι’ αυτές όρους και υπό τις χειρότερες για τους «στόχους» όρους. Επειδή ακριβώς μόνο επιστημονική τσαρλατανιά μπορεί να είναι ένας ισχυρισμός ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να εξελιχθούν έτσι ή αλλιώς με κριτήριο κάποια σταγόνα πληροφορίας από τον ωκεανό μιας στρατηγικής κρίσης, ας καταλάβουν οι κατά καιρούς επίδοξοι καβαλάρηδες της πεφωτισμένης ιστοριογραφίας ότι το μόνο που γνωρίζουμε είναι πάγιες τυπολογίες ηγεμονικών στάσεων και συμπεριφορών όχι τα άδυτα της ψυχής του ενός ή άλλου ή την έκβαση των εξελίξεων του παρελθόντος. Και η στρατηγική απέναντι στην Κύπρο όπως η στρατηγική τυπολογία ορίζει και όπως πολύ καλά την περιγράφουν κορυφαίοι γνώστες όπως ο Κουφουδάκης, Ευρυβιάδης κ.α. –και πολλά έπονται όχι ως απάντηση κάποιας απλουστευτικής θέσης– δεν μπορούσε παρά να είναι
    έλεγχος του χώρου, έλεγχος των πόρων,
    έλεγχος του πληθυσμού («είλωτες» όπως καταμαρτυρούν μύρια παραδείγματα),
    έλεγχος των προσβάσεων, έλεγχος των σχέσεων με άλλα κράτη (που σημαίνει με απλά ελληνικά «συμμόρφωση» του πληθυσμού με βολικά για κάποια δύναμη ιδεολογικά πρότυπα),
    έλεγχος της οικονομίας
    έλεγχος του κοινωνικοπολιτικού συστήματος.
    κτλ
    Τα υπόλοιπα είναι παραμύθια της Χαλιμάς για αργόσχολους και ευκολόπιστους υποψήφιους για αφανισμό. Ιδιαίτερα όταν μετά από μισό αιώνα κάποιοι έρχονται για να καταδικάσουν αυθαίρετα τις προθέσεις του ενός ή του άλλου και να πιέσουν για αποδοχή συμφωνιών που ακυρώνουν μια κοινωνία υπαρξιακά. Δεν είναι η κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας παιχνιδάκι ψευτο-ιστοριογραφικών γυμνασμάτων αλλά αγώνας ισχύος και αγώνας (για το λιγότερο ισχυρό κράτος) να οδηγήσει το καραβάκι του με προσανατολισμό την Ιθάκη με ασφάλεια και μακριά από κύκλωπες και Σειρήνες. Σταματώ όμως εδώ γιατί πολύ αναλώθηκα με κάτι που δεν αξίζει και το οποίο όταν γίνεται δείχνει ότι μια κοινωνία είναι σε παρακμή οδεύοντας προς τον θάνατο.
    Απλά για να τονίσω πόσο άτοποι μπορεί να είναι μερικοί ισχυρισμοί αλλά και για να τονίσω την τυπολογία των στρατηγικών συμπεριφορών (ανέφερα μερικά μόνο στοιχεία) και να υπογραμμίσω πόσο επισφαλείς είναι κάποιοι άλλοι ισχυρισμοί, αναφέρω και τα εξής.
    Πρώτον, καμιά σοβαρή εκτίμηση για μια ιστορική εποχή (όχι πρόβλεψη ή προφητεία) δεν μπορεί να παρακάμψει μεταξύ πάμπολλων άλλων, ζητήματα όπως ο συσχετισμός ισχύος, οι στρατηγικές των δρώντων και κυρίως των μεγάλων δυνάμεων, τις προαναφερθείσες τυπολογίες της στρατηγικής θεωρίας για τα μονιμότερα χαρακτηριστικά στάσεων, συμπεριφορών και ενεργειών των μεγάλων δυνάμεων, οι αποτρεπτικές ικανότητες των εμπλεκομένων, τα ερείσματα και η παρουσία των εμπλεκομένων στα ρευστά περιφερειακά πεδία, οι ιεραρχίες των σκοπών των εμπλεκομένων δυνάμεων, οι εκτιμήσεις που είχαν για τους εμπλεκόμενους περιφερειακούς δρώντες, ο βαθμός ελέγχου των εσωτερικών δομών των εμπλεκομένων δυνάμεων (επί του προκειμένου τι βαθμό ελέγχου, πχ, μπορούσαν να ασκήσουν οι αμερικανοί, οι άγγλοι και σοβιετικοί στην Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο), ποιοι και πόσο ευάλωτοι και αναλώσιμοι είναι και πως μια μεγάλη δύναμη θα ήθελε τους συσχετισμούς, την κατανομή ρόλων, την κατανομή δυνατοτήτων, την κατοχή πόρων, την κατοχή προσβάσεων, κτλ, στο βάθος χρόνου που στα στρατηγικά σχέδια των μεγάλων δυνάμεων μπορεί να είναι και σε βάθος αιώνα. Αυτά και άλλα που θα μπορούσαν να αναφερθούν να λέω όχι για να πω ότι μπορεί κανείς να έχει τέτοια γνώση αλλά για το ακριβώς αντίθετο: Κανείς δεν την έχει και είναι τσαρλατάνος όποιος πει το αντίθετο. Αυτό που κάνει η επιστημονική έρευνα είναι μελετώντας περιπτώσεις της διεθνούς εμπειρίες και κυρίως μακροιστορικές διαδρομές και αποτελέσματα είναι μια προσπάθεια να κατανοηθούν καλύτερα διαχρονικές τυπολογίες για στάσεις και συμπεριφορές και όχι για να συναχθούν κοσμοιστορικά συμπεράσματα, προφητείες του παρελθόντος ή δίκες προθέσεων.
    Δεύτερον, απλά και μόνο για φωτίσω πόσο ρευστά είναι τα πράγματα αλλά και πόσο σταθερές είναι κάποιες παράμετροι της τυπολογίας των μεγάλων δυνάμεων μπορούμε να κάνουμε κάποιες ενδεικτικές αναφορές. Προκύπτουν από συντρέχουσες έρευνες της ευρύτερης μεταπολεμικής περιόδου και δεν αφορούν μόνο το 1964-65. Χαρακτηριστικά, πάντως, εκείνες τις κρίσιμες μέρες του Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 1964 κανείς μπορεί να αποκρυσταλλώσει τυπικές συμπεριφορές των δρώντων. Στις 26 Αυγούστου για παράδειγμα ο Άτσεσον έγραψα χαρακτηριστικά ότι τίποτα που θα μπορούσε να πάθει η Κύπρος δεν είναι αβάστακτο. Μόνο πόλεμος ή μόνιμη αποξένωση της Ελλάδας ή της Τουρκίας από την Δύση είναι καταστροφικό. Τρία μαθήματα που πρέπει να λάβουν υπόψη οι ΗΠΑ. Πρώτον, υπό τις παρούσες συνθήκες μια συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι αδύνατη. Δεύτερον, ο Παπανδρέου είναι φλύαρος, πανούργος αλλά ηλίθιος, κατά συνέπεια διπλοπρόσωπος και αναξιόπιστος. Τρίτον, πολύ πιθανό ο Ινονού δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει τον στρατό σε περίπτωση κακομεταχείρισης των τουρκοκυπρίων.
    Τώρα, πως θα μπορούσε «να κακοποιηθεί ο τουρκοκυπριακός πληθυσμός από τους θερμόαιμους»!:
    Ως πρώτο βήμα ο ελληνικός στρατός στην Κύπρο και η εθνική φρουρά θα πρέπει να περιέλθουν υπό τον έλεγχο ενός ισχυρού άνδρα όπως ο υπουργός άμυνας Γαρουφαλιάς, με την βοήθεια του Βασιλιά –και ίσως της CIA και του Αμερικανικού στρατού. Μετά, ο αποκλεισμός των τουρκοκυπρίων θα τερματιστεί. [Ο Άτσεσον σκέφτηκε ότι η κατάλληλη στιγμή είναι η αλλαγή του τουρκικού αγήματος Τουρδύκ στην Κύπρο, που οι έλληνες τώρα εμποδίζουν. Εάν αυτό θα χρειαστεί σύγκρουση με τον Μακάριο θα την έχουμε. Ούτως ή άλλως, ο Παπανδρέου ανίκανος να κάνει ένα τέτοιο βήμα. … Όταν αυτά επιτευχθούν με ένα έμμεσο και μυστικό τρόπο, βοηθήστε τον τουρκικό στρατό να αναπτυχθεί, ως και να ήταν δική τους ιδέα, μια νέα στρατηγική σχεδιασμένη να ξεγελάσει τους πάντες … Στην συνέχεια, μετά από ένα πραξικόπημα του Μακαρίου για ανεξαρτησία ή της Ελλάδας για ένωση, ο τουρκικός στρατός θα κινηθεί και θα εισβάλει στην Καρπασία και θα καταλάβει όση περιοχή χρειάζεται. Μετά από κάποιες συμβιβαστικές δηλώσεις διατυπωμένες με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να κάνουν τους έλληνες να μην προχωρήσουν περισσότερο, οι τούρκοι θα διαπραγματευτούν από θέση ισχύος. Αυτά περίπου έλεγαν συζητώντας για την πραγμάτωση της … ένωσης.
    Αυτά είναι τόσο γνωστά πράγματα στην χάραξη των “contingency plans» ελέγχου και ποδογέτησης όσο και ο εαυτός μας που βλέπουμε το πρωί στον καθρέφτη. Για όσους βέβαια δεν έχουν παρωπίδες για να βλέπουν μόνο εχθρούς και φίλους μεταξύ των μελών της δικής τους κοινωνίας.
    Πάλι χαρακτηριστικά και τυπολογικά, στα εναλλακτικά σχέδια που δόθηκαν στον Πρόεδρο Τζόνσον, ο Μπώλλ και ο Άτσεσον υποστήριξαν στον πρόεδρο, στον Μακναμάρα, τον Μπούντι και στον Ράσκ ότι η μόνη λύση είναι τα τετελεσμένα που θα προκαλέσουν την κατάληψη της Καρπασίας προκαλώντας ανακήρυξη της Ένωσης και την καταστολή του Μακαρίου. Ο Μπούντι μάλιστα ερώτησε τι θα πυροδοτούσε την τουρκική επίθεση, ο Άτσεσον απάντησε οτιδήποτε θα μπορούσε να εξυπηρετήσει αυτό το σκοπό και ξανά πολύ χαρακτηριστικά προσπάθησε να πείσει ότι το πρόβλημα για τις ΗΠΑ θα είναι κατά πόσο θα έχουμε μια χαώδη κατάσταση ή μια ελεγχόμενη και τελικά παραγωγική σύμφωνα με τα σχέδιά. [Εδώ σημειώνεται ότι υπήρχε ακόμη μια ρευστή παράμετρος, αυτή του Λονδίνου, όπου οι Αμερικανοί έκαναν πολλές υποθέσεις πλην χωρείς τους Βρετανούς ξενοδόχους που πάντα κάποιο σενάριο έχουν στα συρτάρια τους … γνωρίζουμε σήμερα πολύ καλά πόσο επιφυλακτικό ήταν το Λονδίνο και πόσο προσεκτικά παρακολουθούσε τις εξελίξεις]. Απερίφραστα και αναμενόμενα, εξάλλου –βλ. και πιο πάνω πως θέλουν να είναι υπό τον έλεγχό τους τα κράτη οι ηγεμονικές δυνάμεις– δήλωναν ότι δεν υπήρχε χώρος για να υπάρξει κυπριακό κράτος (προσθέτω, όπως αποδείχθηκε αργότερα, και ελλαδικό κράτος) που δεν θα αναπτύσσεται σύμφωνα με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
    Τρίτον, εν μέσω δεικτικών και περιφρονητικών θέσεων για τον Παπανδρέου που οι αμερικανοί θεωρούσαν τελείως αναξιόπιστο (πως είναι δυνατό να γίνει κάτι ευνοϊκό για την Ελλάδα όταν οι κύριο δρώντες έτσι σκέφτονται για τον έλληνα πρωθυπουργό!), έχουμε και αναμενόμενες και τυπολογικά χαρακτηριστικές πιο ρητές θέσεις στα ανώτατα συμβούλια των ΗΠΑ. Στις αποβάσεις που θα προωθούσαν την … ένωση, όταν θα προωθούνταν οι τούρκοι εν μέσω πιθανών ή στημένων όπως προαναφέρθηκε επεισοδίων που θα δημιουργούσαν οι …. (στημένοι, ως συνήθως;) θερμόαιμοι έλληνες έχουμε την δήλωση καταπέλτη του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ. Πάντα αναμενόμενη, χαρακτηριστική και τυπολογικά πασίγνωστη:
    «Η Τουρκία είναι πολύ πιο σημαντική για τα εθνικά συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών σε σύγκριση με την Ελλάδα» Γι’ αυτό, «θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα συμφέροντα εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ που σχετίζονται με την Τουρκία όσον αφορά μια σύντομη διευθέτηση όσον αφορά το κυπριακό ζήτημα. Είναι σημαντικό να κρατήσουμε μια ισχυρή Τουρκία φιλική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ακόμη και εάν σε τελευταία ανάλυση θα διακινδυνεύουμε να αποξενώσουμε και προκαλέσουμε υποχώρηση των ελλήνων συμμάχων».
    Αμήν και δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός διεθνών σχέσεων για να καταλάβει τι σημαίνει αυτό. Λογική μόνο χρειάζεται.
    Βέβαια, για κάποιον που είναι εξοικειωμένος με την στρατηγική θεωρία αυτή την θέση του Αμερικανού Αρχηγού δεν χρειάζεται να την διαβάσει σε κάποιο έγγραφο. Την θεωρεί ως δεδομένη εάν γνώριζε την στρατηγική άποψη των Αμερικανών για την περιφέρεια (και το ποια contingency plans θα επιστρατεύονταν), εάν γνώριζε την αδυναμία της λικνιζόμενης Αθήνας, εάν γνώριζε ποιοι ήταν αναλώσιμοι και ποιοι όχι στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την εποχή της κρίσης της Κούβας και εάν γνώριζε το διακύβευμα του στρατηγικού ανταγωνισμού, καθώς επίσης και το πώς μπορούσε να βλέπουν οι ΗΠΑ την Ελλάδα και την Κύπρο υπό αυτές τις περιστάσεις (αλλά και αυτές που σχεδίαζαν με δεδομένο τον τρόπο που εξελισσόταν ο Ψυχρός Πόλεμος και η αναμέτρηση στην περίμετρο της Ευρασίας). Τώρα, υπό το πρίσμα των πιο πάνω μόνο γέλια μπορεί να προκαλέσουν κάποιες κραυγές για κάποιες παρανοημένες φράσεις του Ράσκ αποσπασματικά παρμένες. Δεν χρειάζεται ακόμη να πει κανείς ότι ο Ράσκ μετά τον θάνατο του Κένεττυ ήταν από τους πιο παραγνωρισμένους υπουργούς εξωτερικών, θεσμός εξάλλου που στις ΗΠΑ είναι γνωστό ότι δεν παίζει και πολύ ρόλο παρά μόνο ως αγγελιαφόρος συχνά και παραπλανητικών μηνυμάτων. Για να μην χάνουμε τον χρόνο μας για όσους δεν το γνωρίζουν την στρατηγική την χαράσσουν τα επιτελεία του Πενταγώνου, δημιουργούνται πλήθος contingency plans πάντα υπό το πρίσμα των σταθερών της στρατηγικής μιας μεγάλης δύναμης, αυτά καταλήγουν στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και εκεί η διαχείρισή τους λαμβάνει χώρα ανάλογα με το πώς κινείται η δίνη μέσα στην οποία όπως είπαμε ρέουν απροσμέτρητοι παράγοντες όλων των επιπέδων.

    Τελικά ο Μακάριος ελίχθηκε, ο Γρίβας αρνήθηκε να συμπράξει με πραξικοπήματα, οι Αθηναίοι επίδοξοι πραξικοπηματίες φοβήθηκαν τόσο αντιδράσεις εντός του Ελληνικού στρατού όσο και την νομιμοφροσύνη της πλειονότητας των κυπρίων στην κυβέρνησή τους. Η ΚΔ πήγε πιο πέρα. Τα contingency plans συνεχίστηκαν στην Αθήνα με αποστασίες και πολλά άλλα μέχρι και το 1967 που έγινε πραξικόπημα που έφερε ελλαδίτες και κύπριους σε φρικτή κατάσταση. Για να έλθουν οι άμυαλοι, μωροί και ευκολόπιστοι αρχές του 1970 να συμπράξουν στην ανατροπή της κυπριακής κυβέρνησης για να κάνουν την … Ένωση. Οι ίδιοι που αμέσως την επομένη δήλωναν υποταγή στα σχέδια των ξένων (σχετικό τεκμηριωμένο άρθρο με ονόματα του Ιγνατίου) και οι ίδιοι περίπου που στήριξαν με φανατισμό τα σχέδια Αναν. Φρικτά όλα αυτά και δηλωτικά των αιτίων της συμφοράς μας. Το ίδιο και το γεγονός ότι έχασα ήδη μισή ώρα να γράψω αυτά εδώ.

    Εκφράζω την συμπάθειά μου και τα ειλικρινή φιλικά μου αισθήματα για όσους πασχίζουν «να γράψουν ιστορία» αλλά δυστυχώς όλα αυτά είναι αβάσιμα. Δεν είναι προτεραιότητά μου να συζητώ μαζί τους και κανένα λόγο δεν έχω να τους επιτιμώ για οτιδήποτε. Δεν αμφισβητώ προθέσεις αλλά καλά κάνουν και οι επίδοξοι ιστορικοί να καταλάβουν ότι οι προφητείες του παρελθόντος και οι καταδίκες προθέσεων είναι στην καλύτερη περίπτωση φαιδρά πράγματα. Ας δώσουν την ενέργειά τους στην αποτροπή της άλωσης της Κύπρου από την λαίλαπα του νέο-Οθωμανισμού. Τα υπόλοιπα είναι περιττά και η ιστορία των διεθνών σχέσεων θα γραφτεί όχι για να καταδικάσει κάποιους ή να δικαιώσει κάποιους άλλους αλλά για να αποτυπώσει την σταθερότητα κάποιων διαχρονικών ζητημάτων της διεθνούς πολιτικής όπως η σχέση ισχυρού και αδυνάμου. Ισχύς πάντως είναι και η γνώση των πάγιων χαρακτηριστικών της διεθνούς πολιτικής και κάποιες ιστοριογραφικές αφηγήσεις υποδηλώνουν κραυγαλέα άγνοια, δηλαδή μεγάλη αδυναμία σε παρόντα χρόνο.

    Για να μην υπάρχουν αυταπάτες τονίζω και υπογραμμίζω ότι ούτε θα επανέλθω για να απαντήσω κατιτί εδώ ούτε και θα επισκεφτώ ξανά αυτή την σελίδα που νομίζω είναι ενδεικτική των εκτροχιασμών στο διαδίκτυο αλλά και του πόσο εύκολα μπορούν οι συζητήσεις αντί να εστιαστούν στα κύρια και ζωτικά εκτροχιάζονται σε διαπληκτισμούς προσωπικού βασικά χαρακτήρα που συνοδεύονται από άχαρες κραυγές και ψίθυρους. Να είστε όλοι καλά και υγιαίνοντες.

    ΝΒ.
    1. Ως συνήθως για αυτές τις παρεμβάσεις δεν υπάρχει ούτε ένα δευτερόλεπτο παραπάνω πολύ περισσότερο για να επανέλθω για να διορθώσω φραστικά ή ορθογραφικά λάθη.
    2. Παραθέτω το προαναφερθέν άρθρο του Ιγνατίου δηλωτικό της ημέτερης «ανθρωπολογίας” των δεκαετιών εκείνων στις χώρες όπου ζούσαν «Ιθαγενείς υποψήφιοι για σφαγιασμό» (κάτι που όπως ξέρουμε συνεχίζεται). Εντυπωσιακές πάντως είναι οι συνομιλίες των Αμερικανών μετά το πραξικόπημα με κάποιους και δέστε τις αναφορές του Ιγνατίου φροντίζοντας να κάθεστε. Για τέτοια είναι τα έγγραφα όχι για να κρίνουμε την έκβαση ρευστών και αστάθμητων στρατηγικών αναμετρήσεων στις συμπληγάδες των οποίων κάθε φρόνιμο κράτος φροντίζει να μην μπαίνει. Γιατί πρέπει να ξέρουμε τα κύρια αίτια. Τι δηλαδή ευκολόπιστη και εύπλαστη πολιτικοανθρωπολογία οδηγεί αμφότερα τα κράτη σήμερα στην άβυσσο και στην συμφορά

    ΠΈΜΠΤΗ, 2 ΙΟΥΛΊΟΥ 2009 http://INFOGNOMONPOLITICS.BLOGSPOT.GR/2009/07/15.HTML#.URFF66VFVFY
    Αποκαλύψεις για το ρόλο της ΕΟΚΑ Βʼ στο προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου

    «Ο Αρχιεπίσκοπος έδωσε λεπτομέρειες για την χρηματοδότηση», αναφέρει ένα τηλεγράφημα ημερομηνίας 8 Απριλίου 1974, στο οποίο καταγράφονται τα ονόματα του εφοπλιστή Ανδρέα Ποταμιάνου και ενός επιχειρηματία από την Λευκωσία. Σε άλλο τηλεγράφημα, της αμερικανικής πρεσβείας της Αθήνας, ημερομηνίας 9 Απριλίου 1974, περιλαμβάνεται μεν η διάψευση του κ. Ποταμιάνου, αλλά τονίζεται ξανά πως ο Μακάριος «δεν θα εκτόξευε την κατηγορία χωρίς να διαθέτει ισχυρή πληροφόρηση από τις μυστικές υπηρεσίες».
    Ουάσιγκτον.- Από Μιχάλη Ιγνατίου
    Οι μέρες πριν από το πραξικόπημα ήταν καταθλιπτικές για τα όργανα του Δημήτριου Ιωαννίδη στην Κύπρο. Ο ισχυρός άνδρας της ελληνικής χούντας έβλεπε το ένα μετά το άλλο τα στελέχη της ΕΟΚΑ Βʼ να συλλαμβάνονται, ενώ καλά κρατούσε και ο αγώνας εξόντωσης μεταξύ των ηγετών της οργάνωσης που ίδρυσε ο Γρίβας, τον Σεπτέμβριο του 1971. Μετά από το κάρφωμα και την σύλληψη του Λευτέρη Παπαδόπουλου, στις 11 Ιουλίου 1974, απέμειναν κυρίαρχοι του παιγνιδιού όσοι από τους τομεάρχες είχαν κατευθείαν επαφή με τον Ιωαννίδη, από την ημέρα που πέτυχαν να εκδιώξουν τον Γεώργιο Καρούσο και να τον παραδώσουν στη χούντα. Είναι απόλυτα επιβεβαιωμένο, ότι μία ώρα πριν από την σύλληψη του Παπαδόπουλου, αξιωματικός του Εφεδρικού Σώματος έλαβε μήνυμα από στέλεχος της ΕΟΚΑ Βʼ, ο οποίος του ανακοίνωσε ότι «τα περιστέρια είναι στο ψυγείο».

    Λίγα λεπτά μετά την σύλληψη του Παπαδόπουλου και άλλων στελεχών της ΕΟΚΑ Βʼ, ο Μακάριος έλαβε τηλεφώνημα από τον Τάκη Τσαγγάρη, με το οποίο του ανακοίνωνε την μεγάλη επιτυχία του Εφεδρικού Σώματος. Η πρώτη κίνηση που έκανε, ήταν να επικοινωνήσει με την αμερικανική πρεσβεία και να ζητήσει από τον πρέσβη Ρότζερς Ντέϊβις, ο οποίος στις 10 του μήνα είχε υποβάλει τα διαπιστευτήριά του, να τον επισκεφθεί ξανά στο Προεδρικό Μέγαρο. Ενοιωθε, όπως είπε στον Ντέϊβις, ότι η οργάνωση του Γρίβα έφτανε στο τέλος της. Ο Αμερικανός πρέσβης διέκρινε σημάδια αλλαζονείας στον Αρχιεπίσκοπο, αλλά δεν διαφώνησε μαζί του, αντίθετα τον ενθάρρυνε. Και οι δύο τους, λογάριαζαν χωρίς τον Ιωαννίδη, τους αξιωματούχους της CIA, με επικεφαλής τον Γκας Αβρακώτο, οι οποίοι τον είχαν υπό τον έλεγχο τους, και τον Χένρι Κίσιγκερ, που είχε δική του ατζέντα αναφορικά με τον Μακάριο, την Κύπρο και τις «σχέσεις οργής» με τους Σοβιετικούς. Η αμερικανική διπλωματική υπηρεσία, στην Κύπρο και στην Ελλάδα, είχε μεσάνυχτα για τους διαύλους επικοινωνίας της Ουάσιγκτον με τον Ιωαννίδη και την ΕΟΚΑ Βʼ, και είναι χαρακτηριστικό ότι στα διπλωματικά τηλεγραφήματα, διακρινόταν έντονη, μερικές φορές, διάθεση κριτικής στον αρχηγό της ΕΣΑ και στους ανθρώπους του στο νησί.
    Η διαφαινόμενη εξάρθρωση της ΕΟΚΑ Βʼ, ανησύχησε τον Ιωαννίδη. Ετσι, έλαβε άμεσα τις αποφάσεις του και προχώρησε στην πραγματοποίηση του πραξικοπήματος εναντίον του Μακαρίου. Στις 15 Ιουλίου 1974, και ενώ ο Αρχιεπίσκοπος φτάνοντας στη Λευκωσία από το Τρόοδος ήταν βέβαιος για τη νίκη του εναντίον της χούντας, τα άρματα μάχης της Εθνικής Φρουράς είχαν περικυκλώσει το Προεδρικό Μέγαρο. Την αναγγελία για την επικράτηση των πραξικοπηματιών, ακολούθησε η κινητοποίηση της πολεμικής μηχανής της Τουρκίας, η οποία –με την βοήθεια των Αμερικανών- εισέβαλε στην Κύπρο…

    Το τελευταίο διάστημα, ομάδες ερευνητών και δημοσιογράφων, ανάμεσά τους και ο υποφαινόμενος, κατάφεραν να επιτύχουν την δημοσιοποίηση σειράς εγγράφων για την ΕΟΚΑ Βʼ, τα οποία βρίσκονται στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου, καθώς έχουν τοποθετηθεί σε ειδικές επίσημες ιστοσελίδες της αμερικανικής κυβέρνησης. Τα περισσότερα αναφέρονται στην δράση της οργάνωσης, στον τρόπο αντιμετώπισης της από την κυβέρνηση του Μακάριου και στην χρηματοδότησή της, με αναφορές σε δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου, οι οποίες –και εδώ είναι το περίεργο- δεν αμφισβητούνται από τους Αμερικανούς διπλωμάτες. «Ο Αρχιεπίσκοπος έδωσε λεπτομέρειες για την χρηματοδότηση», αναφέρει ένα τηλεγράφημα ημερομηνίας 8 Απριλίου 1974, στο οποίο καταγράφονται τα ονόματα του εφοπλιστή Ανδρέα Ποταμιάνου και ενός επιχειρηματία από την Λευκωσία. Σε άλλο τηλεγράφημα, της αμερικανικής πρεσβείας της Αθήνας, ημερομηνίας 9 Απριλίου 1974, περιλαμβάνεται μεν η διάψευση του κ. Ποταμιάνου, αλλά τονίζεται ξανά πως ο Μακάριος «δεν θα εκτόξευε την κατηγορία χωρίς να διαθέτει ισχυρή πληροφόρηση από τις μυστικές υπηρεσίες».

    Οι Αμερικανοί δείχνουν πρωτόγνωρο ενδιαφέρον για την σύγκρουση του Μακάριου με την ΕΟΚΑ Βʼ, ιδιαίτερα τις ημέρες που προηγήθηκαν και ακολούθησαν την ανακήρυξή της σε παράνομη τρομοκρατική οργάνωση, με αποτέλεσμα να αφήνεται μία παράξενη γεύση στον αναγνώστη των εγγράφων, ότι οι συγγραφείς τους δεν ήταν ενθουσιασμένοι με τις προοπτικές ήττας που διαφαινόταν για τα μέλη της.

    Μετά το πραξικόπημα και την εισβολή, η αμερικανική πρεσβεία στην Λευκωσία λαμβάνει εντολή από την Ουάσιγκτον να προσεγγίσει την πολιτική και στρατιωτική πτέρυγα της οργάνωσης. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρέσβης, ο οποίος δολοφονείται μετά την δεύτερη εισβολή –μέχρι τώρα επικρατεί η άποψη ότι τον εκτέλεσαν άνδρες της ΕΟΚΑ Βʼ- ξεκινά κύκλο επαφών και μέσα από τα τηλεγραφήματα του προς τον Χένρι Κίσιγκερ, δείχνει να καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι για την οργάνωση αποφασίζει ο Κ.Κ., «ο πρώτος μεταξύ ίσων», όπως γράφει χαρακτηριστικά, για τον τομεάρχη της οργάνωσης. Ετσι, διευθετείται συνάντηση μαζί του, τα συμπεράσματα της οποίας καταγράφονται με απόρρητο τηλεγράφημα προς τον τότε υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο έχει αποχαρακτηριστεί χωρίς να υποστεί λογοκρισία. Παράλληλα, αποστέλλεται με τον διπλωματικό σάκκο, εμπεριστατωμένο σημείωμα προς τον Κίσιγκερ, το οποίο –παρά τις προσπάθειες των ερευνητών- δεν έχει αποχαρακτηριστεί, άρα, αν και το κατέχουν, υπόκεινται στις συνέπειες του αμερικανικού νόμου εάν το δημοσιεύσουν.

    Το αποχαρακτηρισμένο έγγραφο, με ημερομηνία 13 Αυγούστου 1974, δημοσιεύεται σήμερα αυτούσιο. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ο Ρότζερ Ντέϊβις παρουσιάζει τους ηγέτες της ΕΟΚΑ Βʼ ως «μετριοπαθείς» και «λογικούς», «νόμιμους» και «ρεαλιστές», ενώ προβλέπει ότι θα συμπράξουν πολιτικά με τον Γλαύκο Κληρίδη –αποτελεί επιθυμία και της Ουάσιγκτον- κάτι που συνέβη στη συνέχεια και ισχύει μέχρι σήμερα, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της οργάνωσης δηλώνουν υποστηρικτές του ΔΗΣΥ. Από το κείμενο, αφαιρέσαμε τα ονόματα των στελεχών της οργάνωσης, τα οποία περιλαμβάνονται στο αμερικανικό έγγραφο, που δημοσιεύεται στη συνέχεια, χωρίς καμία άλλη αλλαγή:

    Θέμα: Η Ελληνοκυπριακή Δεξιά – Πρώτες εντυπώσεις

    1. Από τα τέλη Ιουλίου έχουμε έρθει σε επαφή με διάφορα νέα πρόσωπα από την Ελληνοκυπριακή Δεξιά, που επανεμφανίστηκαν. Οι περισσότεροι απʼ αυτούς αποσύρθηκαν απο τη πολιτική σκηνή όταν ο Κληρίδης προχώρησε σε ανασχηματισμό (σ.σ.: εννοεί της παράνομης πραξικοπηματικής «κυβέρνησης» του Νίκου Σαμψών). Αναμένουμε όμως οτι θα «ακούσουμε» από αυτούς σύντομα, ιδιαίτερα τώρα που ο σκοπός τους έχει κερδίσει νομιμότητα και πολιτικό σεβασμό. Μερικοί απʼ αυτούς δεν έχουν οπαδούς, απολάμβαναν όμως της πλήρους υποστήριξης της Αθήνας στις 15 Ιουλίου, που αποτελεί μεγάλο πολιτικό κεφάλαιο, και είναι σχεδόν βέβαιο οτι θα διατηρήσουν αυτή τη στήριξη. Δέχονται μάλιστα, πολύ θετικά την επικοινωνία με τους εκπροσώπους της αμερικανικής κυβέρνησης, και έδειξαν ενδιαφέρον να κρατήσουν ανοικτό το κανάλι (σ.σ.: με την αμερικανική πρεσβεία).

    2. Τα στελέχη είναι τα κάτωθι: Π.Δ., Κ.Σ. (ΕΣΕΑ), Γλ. Κ. (ΕΣΕΑ), Κ.Α. (δικηγόρος κρατουμένων της ΕΟΚΑ Βʼ), Γ.Δ. (αρχηγός της ΕΟΚΑ Βʼ στη Πάφο), Α.Χ. (αρχηγός της ΕΟΚΑ Βʼ στη Λευκωσία), Α.Π., Σ.Π., και ο πλέον σημαντικός, ο Κ.Κ., ο «πρώτος μεταξύ ίσων», και ο πιο έμπειρος απο τους αρχηγούς της ΕΟΚΑ Βʼ. (Πλήρεις αναφορές με άκρως ενδιαφέρουσες πληροφορίες θα ακολουθήσουν με τον διπλωματικό σάκκο).

    3. Παρά την κάποια διάσταση απόψεων, ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε να θαυμάσει την συστηματική συμμόρφωση προς τις επιταγές της λογικής, και την μετριοπάθεια με την οποία τα στελέχη αυτά αντιλαμβάνονται τα πολιτικά δρώμενα της Κύπρου. Ο Α.Χ. είναι ο πλέον φανατικός. Σκοπός αυτού του μηνύματος, είναι να συμπυκνώσουμε και να αναδείξουμε κοινά θέματα εντός περιεχομένου από την παρατεταμένη συζήτηση με τον Κ.Κ. και να αποφύγουμε τις πρώτες εντυπώσεις οι οποίες, τονίζουμε, πρόκειται να αλλάξουν, καθώς θα συνεχίζουμε τις επαφές μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

    4. Στις 10 Αυγούστου ο Κ.Κ. υπέδειξε τα κάτωθι θέματα ως στόχους της ΕΟΚΑ Βʼ.

    Α. Σταθερότητα στο εσωτερικό: (Ο Κ.Κ.) κατέταξε το στόχο αυτό πρώτο για όλους τους εθνικιστές Ελληνοκύπριους. Συμπεριλαμβάνει τον προοδευτικό αφοπλισμό όλων των ομάδων του νησιού και κατʼ αρχάς αυτών του Λυσσαρίδη καθώς και άλλων αριστερών, οι οποίοι, κατά τη κρίση μας είναι επικίνδυνοι, αλλά μπορούμε να τους ελέγξουμε (we view as dangerous, but manageable). Οι άνδρες της ΕΟΚΑ Βʼ θα βοηθήσουν σʼ αυτή την προσπάθεια. Είναι -(εννοεί τα μέλη της ΕΟΚΑ Βʼ)- σε απόλυτη πειθαρχία και εργάζονται ως έκτακτοι στην αστυνομία και την Εθνική Φρουρά. Το θέμα που προκύπτει είναι ότι η κυβέρνηση Κληρίδη γνωρίζει ποιοί απʼ αυτούς ανήκουν στην ΕΟΚΑ Βʼ , τον οπλισμό που διαθέτουν, κ.ο.κ. Παρά ταύτα η κυπριακή κυβέρνηση δεν δίνει αναφορά ούτε ελέγχει όλους αυτούς τους άνδρες, όπως παραδέχθηκε ο Ξ.Κ. στις 12 Αυγούστου.

    Β. Μακάριος: Προς το παρόν, οποιαδήποτε αναφορά στο θέμα επιστροφής του Μακάριου, παραμένει πολιτικός δυναμίτης. Αυτό είναι το σημαντικό κριτήριο εκ μέρους του Κ.Κ., δεδομένου του μακροχρόνιου αγώνα της ΕΟΚΑ Βʼ κατά του Μακάριου. Αλλοι δεξιοί είναι ανοιχτά κατά της επιστροφής του και δεν δέχονται συζήτηση.

    Γ. Υποστήριξη στον Κληρίδη: Οσο ο Κληρίδης εργάζεται προκειμένου να επιβάλει την σταθερότητα στο εσωτερικό και δεν δίνει καμία ένδειξη οτι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη κατασταλτική πολιτική του μακαριακού καθεστώτος, οι άνδρες της ΕΟΚΑ Βʼ θα τον στηρίζουν. Ο Κ.Κ. υποστήριξε οτι η προσωπικότητα είναι λιγότερο σημαντική απο τις πράξεις του καθενός. Και για το λόγο αυτό δεν επηρεάζεται απʼ τον ανασχηματισμό του υπουργικού συμβουλίου (σ.σ.: εννοεί την αλλαγή της πραξικοπηματικής «κυβέρνησης» Σαμψών). Υποστήριξε οτι η ΕΟΚΑ Βʼ είχε προτείνει όπως ο Κληρίδης διατηρήσει το υπουργείο Εσωτερικών. Θα ήταν μία ένδειξη καλής θέλησης και ότι δεν προσδοκά σε προσωπικά πολιτικά ωφέλη. Ο Κ.Κ. αρνήθηκε ανοιχτά οτι η ΕΟΚΑ Βʼ είχε απειλήσει τον Κληρίδη ή τους υπουργούς του τις πρώτες ημέρες μετά την 23η Ιουλίου.

    Δ. Την εξουδετέρωση των ύποπτων προσώπων: Ο Κ.Κ. είπε οτι η ΕΟΚΑ Βʼ δεν θέλει την εκκαθάριση της αστυνομικής υπηρεσίας, παρά μόνο στις πιο οφθαλμοφανείς περιπτώσεις. (Ο Α.Χ. επιθυμεί την ολοκληρωτική εξουδετέρωση των υπόπτων). Μαζί με άλλους επιμένει στην σχολαστική τήρηση των νομικών διαδικασιών (δίκες και πειθαρχικές ακροάσεις) προκειμένου να διαχειριστούν αυτά τα προβλήματα. Προσπαθούν συνειδητά να διαχωρίσουν τη μέθοδο τους, απʼ αυτή των απολύσεων δημοσίων υπαλλήλων που έκανε ο Μακάριος, για «λόγους δημοσίου συμφέροντος». Ο Κ.Κ. προτιμάει να αφήσει όλους τους υποστηρικτές του Μακάριου και τους αριστερούς σε ασήμαντες υπηρεσίες υπο άγρυπνη επιτήρηση. Σημείωσε οτι οι άνδρες του εφεδρικού σώματος του Μακάριου και η (μακαριακή) αστυνομική ιεραρχία είναι ακόμα στα πράγματα αν (και το εφεδρικο) έχει διαλυθεί.

    Ε. Απόσυρση των τουρκικών δυναμέων: Ο Κ.Κ. ήταν αμετακίνητος σʼαυτό το θέμα, επισημαίνοντας την ολοκληρωτική δέσμευση, στην πίστη και την καρδιά των αγωνιστών της ΕΟΚΑ Βʼ στην «ελληνικότητα» του νησιού. Πιστεύει οτι η λύση του Κυπριακού ζητήματος είναι δυνατή εάν αποσυρθούν οι τουρκικές δυνάμεις. Οταν πιέστηκε να προσδιορίσει (τα λεγόμενά του), παραδέχθηκε οτι η λύση πρέπει να βασίζεται σε ένα «ανεξάρτητο κράτος» χωρίς ωστόσο, να αποκλείεται δια παντώς η ένωση. Εν ολίγοις, η ΕΟΚΑ Βʼ φαίνεται να έχει βάλει στο ράφι προς το παρόν τον αγώνα για την ένωση, και να δίνει προτεραιότητα, πρώτον, στη τουρκική απειλή και δεύτερον, στην εύθραυστη ελληνοκυπριακή πολιτική σκηνή.

    Ζ. Εκλογές: Ο Κ.Κ. είπε ότι είναι πολύ νωρίς για να τοποθετηθεί στο θέμα, αλλά εξέφρασε την άποψη οτι η ΕΟΚΑ Βʼ και η ΕΣΕΑ μπορεί να μην παραμείνουν ξεχωριστές οντότητες στη μετά-μακαριακή πολιτική κατάσταση. Οι περισσότεροι δεξιοί προβλέπουν ένωση των εθνικιστικών δυνάμεων γύρω απο τον Κληρίδη, ενδεχόμενο το οποίο ο Κ.Κ. άφησε να εννοηθεί, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει. Υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που επιθυμούν εκλογές σύντομα.

    Η. Υποψίες για τις ΗΠΑ και την Βρετανία: Ο Κ.Κ. αναφέρθηκε σε ασύστατες φήμες για αμερικανική βοήθεια προς τους Τούρκους, και για κατασκοπεία κατά των Ελλήνων. Άκουσε την αντιπαράθεση των επιχειρημάτων μας και δεν συνέχισε το θέμα. Κατά γενικό κανόνα, η δεξιά παράταξη τρέφει για τη Βρετανία χειρότερα συναισθήματα απʼ ότι για τις ΗΠΑ.

    5. Σχόλιο: Οι αξιωματούχοι της πρεσβείας έμειναν κατάπληκτοι από τον γενικό τόνο νομιμότητας, ρεαλισμού και «μετριοπάθειας» που διατύπωσαν ο Κ.Κ. και οι άλλοι. Το τραύμα της τουρκικής εισβολής και κατοχής, μπορεί να είναι η αιτία της στάσης που εξαναγκάστηκε να τηρήσει η ελληνοκυπριακή δεξιά, τουλάχιστον προς το παρόν. Χωρίς αμφιβολία, η ανάληψη πολιτικού ρόλου από το μισητό εχθρό τους, τον Μακάριο, και η απουσία του ευέξαπτου Γρίβα ήταν επίσης ένας σημαντικός παράγοντας που τους επηρεάσε. Η τραγωδία της Κύπρου είναι οτι τα μέλη αυτής της ομάδας φαίνεται να δείχνουν πολύ λίγο ρεαλισμό, (αν και τον δείχνουν) πολύ αργά. Αναρωτηθήκαμε εάν οι προηγούμενες απόψεις μας όσον αφορά στην ΕΟΚΑ Βʼ και την άκρα δεξιά (συνήθως φιλτραρισμένες μέσα από αναφορές των εχθρών τους) ήταν εσφαλμένες, ή αν τώρα, τα μέλη της συγκεκριμένης αυτής ομάδας θεωρούν τους εαυτούς τους ως πιο υπεύθυνο για τους λόγους που σημειώθηκαν.

    6. Είμασταν ενημερωμένοι για τα συνεχιζόμενα ρήγματα στην δεξιά. Ο Α.Χ. δεν είναι ο μοναδικός που θέλει την εκκαθάριση συγκεκριμένων «διαφωτιστών» των μαζών πριν τις εκλογές. Χαρακτηριστικά, η διακήρυξη της 8ης Αυγούστου κάποιων δεξιών ομάδων (κυρίως της ΕΟΚΑ, της ΕΣΕΑ, του ΣΑΠΕΛ, της ΣΕΚ) ήταν μια παρωδία πραγματικότητας και φαντασίας, η οποία αργότερα συμπεριέλαβε και την υπόσχεση για αυτοδιάθεση/ένωση και την ανάδευση του εκκλησιαστικού ζητήματος (το οποίο οι περισσότεροι Κύπριοι απʼ τον Κληρίδη και κάτω θέλουν να το αφήσουν να βράσει στο δικό του ζουμί, εξουδετερώνοντας έτσι την εκκλησία της Κύπρου ως πολιτικό όπλο). Ο ηγέτης της ΕΣΕΑ, ο Γλ.Κ., είπε οτι ειλικρινά κάποιες απʼ τις εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην διακήρυξη, ήταν προς εξευμενισμό των εξτρεμιστικών ομάδων. Γενικότερα ωστόσο, η δεξιά πλευρά μιλάει ελάχιστα αυτές τις μέρες για το θέμα της ένωσης.

    7. Είναι σημαντικές οι επιπλοκές, απο τα προαναφερθέντα, για τη θέση του Κληρίδη. Αν ο Κ.Κ. τα λέει σωστά, ο Κληρίδης είναι τώρα πιο ασφαλής απʼ ότι πιστεύαμε αρχικά –το πίστευε και ο ίδιος και οι υπουργοί του. Η θέση του είναι ακόμα επισφαλής, αλλά η ΕΟΚΑ Βʼ και άλλες ομάδες, μέχρι τώρα, φαίνεται να δίνουν σʼ αυτόν και στο υπουργικό του συμβούλιο, τον χρόνο για να βάλει μερικά πράγματα στη θέση τους. Όλοι έχουν παραδεχθεί οτι δεν περιμένουν «θαύματα» απʼ τη Γενεύη, παρόλο που είναι δύσκολο να καθορίσουν τα όρια ανεκτικότητας όσον αφορά στην απόσυρση των τουρκικών δυνάμεων.

    8. Δύο είναι οι κίνδυνοι που απειλούν τη θέση του Κληρίδη από την Δεξιά:

    Α. Η ύστατη ανικανότητα να δεχθούν μια ενισχυμένη τουρκική παρουσία στο νησί. Αν η (σύνοδος της) Γενεύης καταλήξει σε δυσάρεστο διακανονισμό για την ενωτική δεξιά (και όπως όλα δείχνουν, μάλλον εκεί θα καταλήξει), η ΕΟΚΑ Βʼ σίγουρα θα εναντιωθεί με βιαιότητα κατά της κυπριακής κυβέρνησης και των θέσεων των Τούρκων. Εχουμε δει ανάλογους υπανιγμούς στον Τύπο. Δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο, με το χρόνο, να διευρυνθεί ο ρεαλισμός της δεξιάς. Γιʼ αυτό είναι αναγκαία η προσεκτική συνεισφορά του Κληρίδη. Προς το παρόν ωστόσο, ο Κληρίδης φαίνεται να πράττει σωστά και να επιμένει στη δέσμευση για απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων και για την αποφυγή αυστηρών γεωγραφικών προσδιορισμών, ουτως ώστε να κρατήσει ενωμένη την πολιτική του βάση.

    Β. Οποιαδήποτε νύξη για προσφυγή σε μέτρα όπως αυτά του Μακάριου (συλλήψεις, ξυλοδαρμούς, παρακρατικούς βομβαρδισμούς) εναντίον πολιτικών αντιπάλων θα προκαλέσουν καταιγισμό αντιδράσεων, ιδιαίτερα απο την ΕΟΚΑ Βʼ. Αυτό συνεπάγεται περαιτέρω κίνδυνο, εάν η αριστερά προχωρήσει σε προβοκάτσιες, για να προκαλέσει τέτοιες αντιδράσεις.

    9. Καταλήγοντας, διαφαίνεται αμυδρή ενθάρρυνση για την αμερικανική θέση αναφορικά για την Κύπρο. Για πρώτη φορά, μετά από πολλά χρόνια, ηγετικοί παράγοντες της ακροδεξιάς είναι δεκτικοί και πρόθυμοι να διατηρήσουν επαφή μαζί μας. Σκοπεύουμε να πιέσουμε γι΄αυτό το πλεονέκτημα, δεδομένου οτι τα μέλη αυτής της ομάδας ενδέχεται να αναλάβουν σημαντικό πολιτικό ρόλο στο μέλλον.

    (Υπογραφή) Ρότζερ Ντέϊβις

    Πηγές:

    1. Αποχαρακτηρισμένο εμπιστευτικό τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Λευκωσίας προς τον Χένρι Κίσιγκερ, 8 Απριλίου 1974

    2. Περιορισμένος αριθμός παραληπτών – Αποχαρακτηρισμένο τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Αθήνας προς τον Χένρι Κίσιγκερ, 9 Απριλίου 1974

    3. Αποχαρακτηρισμένο απόρρητο τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Λευκωσίας προς τον Χένρι Κίσιγκερ, 13 Αυγούστου 1974

    4. Περιορισμένος αριθμός παραληπτών – Αποχαρακτηρισμένο τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Λευκωσίας προς τον Χένρι Κίσιγκερ, 11 Ιουλίου 1974

    5. Περιορισμένος αριθμός παραληπτών – Τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Λευκωσίας προς τον Χένρι Κίσιγκερ, 12 Ιουλίου 1974 – Παραμένει απόρρητο.

    6. Τα Μυστικά Αρχεία του Κίσιγκερ (Εκδόσεις Λιβάνη)
    greeknews

    Αποκαλύψεις για το ρόλο της ΕΟΚΑ Βʼ στο προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου
    JULY 21, 2008 BY GREEK NEWS LEAVE A COMMENT
    5 http://www.greeknewsonline.com/?p=8953
    Ουάσιγκτον.- Από Μιχάλη Ιγνατίου
    Οι μέρες πριν από το πραξικόπημα ήταν καταθλιπτικές για τα όργανα του Δημήτριου Ιωαννίδη στην Κύπρο. Ο ισχυρός άνδρας της ελληνικής χούντας έβλεπε το ένα μετά το άλλο τα στελέχη της ΕΟΚΑ Βʼ να συλλαμβάνονται, ενώ καλά κρατούσε και ο αγώνας εξόντωσης μεταξύ των ηγετών της οργάνωσης που ίδρυσε ο Γρίβας, τον Σεπτέμβριο του 1971. Μετά από το κάρφωμα και την σύλληψη του Λευτέρη Παπαδόπουλου, στις 11 Ιουλίου 1974, απέμειναν κυρίαρχοι του παιγνιδιού όσοι από τους τομεάρχες είχαν κατευθείαν επαφή με τον Ιωαννίδη, από την ημέρα που πέτυχαν να εκδιώξουν τον Γεώργιο Καρούσο και να τον παραδώσουν στη χούντα. Είναι απόλυτα επιβεβαιωμένο, ότι μία ώρα πριν από την σύλληψη του Παπαδόπουλου, αξιωματικός του Εφεδρικού Σώματος έλαβε μήνυμα από στέλεχος της ΕΟΚΑ Βʼ, ο οποίος του ανακοίνωσε ότι «τα περιστέρια

  77. Η βασική θέση τού κ. Παναγιώτη Ήφαιστου σε αυτή την “άσκοπη” συζήτηση – όπως την αποκαλεί – αλλά στην οποία δεν διστάζει να επανέρχεται, είναι ότι μόνο τα δικά του (πεπαλαιωμένα) συμπεράσματα δεν είναι αυθαίρετα. Όλα τα νέα έγγραφα, που ήρθαν στο φως μετά το 2000 (και πολλάκις αναφέραμε τα στοιχεία και το περιεχόμενό τους εδώ), αναφορικά με τις πιθανότητες ελληνικής, τελειωτικής λύσης στο Κυπριακό το 1964, ο κ. Ήφαιστος δεν αναγνωρίζει ότι έχουν οιανδήποτε σημασία! Γιατί; Μα για τον απλούστατο λόγο ότι η παραδοχή της αλήθειας που περιέχουν θέτει σε κίνδυνο τη φήμη του ινδάλματός του, του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Βέβαια το θέμα δεν είναι τόσο απλά συναισθηματικό, ότι δηλαδή θίγεται και απομυθοποιείται ένα πολιτικό “ίνδαλμά” κάποιων! Το θέμα είναι ότι με την κατάρρευσή τού “ινδάλματος” δεν θα έχουν πια οι ίδιοι οι λάτρεις του πού να στηρίξουν τη δική τους φήμη, που είναι με πολλούς τρόπους συνδεδεμένη με τού “ινδάλματος” τη φήμη.
    Είναι χαρακτηριστικό του δόλιου και ανοίκειου τρόπου με το οποίο ο κ. Ήφαιστος προσπαθεί να μειώσει την αξία των αναφερθέντων εγγράφων, αποδίδοντάς την παρουσία τους σε τυχαίαν τινά συνάντησή τους με κάποιον που άμα τα βρήκε (στό δρόμο, ας πούμε) αποφάσισε να γίνει… διάσημος επιδεικνύοντάς τα! Αυτή είναι η εικόνα που προσπαθεί να περάσει ο καθηγητής κύριος Ήφαιστος.
    Η αλήθεια, όμως, είναι εντελώς διαφορετική. Τα έγγραφα αυτά, μαζί με ένα σωρό άλλες μαρτυρίες και αποδεικτικά στοιχεία, περιέχονται στο βιβλίο “Κουράγιο Πηνελόπη”, 521 σελίδων, εκδόσεως Αρμός 2013, είναι αποτέλεσμα πολύχρονης έρευνας και αποτελούν το τρίτο στη σειρά βιβλίο πάνω στο ίδιο θέμα του ιδίου συγγραφέα. Σημειωτέον ότι το δεύτερο βιβλίο αυτού του συγγραφέα (το “Δέκα χιλιάδες μέλισσες”) απέσπασε το βραβείο πεζογραφίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, από μια κυβέρνηση, μάλιστα, που επένδυσε πολλά στην “ηρωική” και “αντιστασιακή” σχέση της με τον Πρόεδρο και Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, αλλά στο σημείο τελειωτικής κρίσης της εντιμότητάς της δεν μπορούσε να εμφανιστεί και σε αυτόν το τομέα, της ιστορικής λογοτεχνίας, ανέντιμη!
    Το πιο κωμικό, ίσως, εκ μέρους του κ. Ήφαιστου είναι ότι “προειδοποιεί το λαό” πως δίνοντας προσοχή σε τέτοιες προσπάθειες αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας είναι δυνατό να προκληθεί… εμφύλια διαμάχη, σε καιρούς κρίσιμους για το εθνικό μας μέλλον!! Προσπαθεί, δηλαδή, να εμφανίσει ως περίπου “προδοτική” τη διερεύνηση της ιστορικής αλήθειας, επειδή οι καιροί… δεν το επιτρέπουν! Πρόκειται για μια παλιά τακτική εκείνων που εγκατέλειψαν τον αγώνα του κυπριακού λαού για χάρη της εξουσίας, να “προειδοποιούν” όποιον τους κατηγοτούσε γι’ αυτό ότι… “εξυπηρετούν τους Τούρκους”!
    Η ταπεινή μου άποψη επ’ αυτού είναι ότι τέτοιες νοοτροπίες είναι τούρκικες και όχι ελληνικές, κι αυτές είναι που εξυπηρετούν τους Τούρκους.
    Η περαιτέρω προσπάθεια του κ. Ήφαιστου είναι να παρουσιάσει την περίπτωση των εγγράφων στο βιβλίο “Κουράγιο Πηνελόπη” ότι δεν εμπίπτει παρά σε μια σειρά εναλλακτικών σκέψεων τής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής της εποχής κι ότι το μόνο που εγώ προσπαθώ να κάνω είναι να αποδείξω πως υπήρχε τότε μια (μόνο) πιθανότητα ή μια απλή μόνο σκέψη να πραγματοποιηθεί η καθαρή Ένωση και τίποτε περισσότερο. Αυτό, όμως, που αποδεικνύουν τα τρία βιβλία που έγραψα και ιδιαιτέρως το τελευταίο με τα τόσα έγγραφα είναι τη δεδομένη απόφαση (Κύριος οίδε από πότε ειλημμένη εκ μέρους του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου) να αποφύγει πάση θυσία την Ένωση, με αποτέλεσμα όλα τα μετέπειτα δεινά του ελληνισμοιύ κι όχι μόνο της Κύπρου. Αυτό είναι το μέγεθος που εναγωνίως επανέρχεται σε αυτό το “ναρκοπέδιο” ο κ. καθηγητής για να το εξουδετερώσει.
    Με τα υπολοιπα που λέει ο κ.Ήφαιστος δεν μπορώ να ασχοληθώ εδώ γιατί ήδη το έκαμα στο βιβλίο “Κουράγιο Πηνελόπη” με λεπτομέρεια, και όποιος ενδιαφέρεται ας κοιτάξει τα ίδια τα έγγραφα και τα σχόλια κι όχι τις διαστρεβλωμένες ερμηνείες που πειράται εδώ ο κ. καθηγητής, χωρίς μάλιστα να μας παραπέμπει σε συγκεκριμένα άλλα δικά του έγγραφα ή/και ημερομηνίες.
    Πρέπει, πάντως, να πω ότι αναφέρεται αποσπασματικά μόνο και στην πρόταση Ρασκ για άνευ όρων Ένωση (της 23ης Αυγούστου 1964, έγγραφο D.S., C.F., POL 27 CYP, 479 secret), χωρίς να αναφέρει τα στοιχεία τού εγγράφου, που εγώ δημοσιεύω στην αρχική, αγγλική του έκδοση καθώς και μεταφρασμένο στα ελληνικά στο “Κουράγιο Πηνελόπη”. Αυτό που κάνει ο ίδιος είναι να αναφέρει μόνο επιλεκτικά αποσπάσματα και παραφράσεις του εγγράφου χωρίς να δίνει τα στοιχεία ώστε να μπορεί ο ενδιαφερόμενος να ελέγξει την αλήθεια των λεγομένων του. Διερωτώμαι πραγματικά, ως Κύπριος, αν τέτοιο είναι το επίπεδο στην Ελλάδα ώστε να νομίζει ο κ. Ήφαιστος ότι μπορεί να ξεγελάσει πολλούς με αυτές τις χαμηλού επιπέδου “δημοσιογραφικές” τακτικές.
    Μια άλλη ένδειξη της αδυναμίας του κ. Ήφαιστου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που τίθεται τουλάχιστο από το βιβλίο “Κουράγιο Πηνελόπη”, είναι η πράξη απελπισίας του να δημοσιεύει άρθρο τού κατά τα άλλα “λογοκριτή” μου Μιχάλη Ιγναρτίου (δεν μου επιτρέπει ετσιθελικά πρόσβαση στην ιστοσελίδα του) το οποίο ανάμεσα σε άλλα άσχετα αναδημοσιεύει μια έκθεση του Ρότζερ Νταίηβις με διαπιστώσεις για την κατάσταση στην Κύπρο το 1974, με αναφορές σε ονόματα με μόνο τα αρχικά τους, κ.α. άσχετα με το 1964.
    Πώς αυτά απαντούν στα απλά ερωτήματα όπως τα εξέθεσα πιο πάνω, δεν είναι βέβαια κανένα μυστήριο αλλά, όπως ήδη είπα, ενδεικτικά της αδυναμίας του κ. Ήφαιστου και των συμπαραστατών του, πλείστοι των οποίων ούτε που τολμούν αυθέως να αντιμετωπίσουν το περιεχόμενο του βιβλίου “Κουράγιο Πηνελόπη”.
    Κλείνοντας θα ήθελα να παραπέμψω οιονδήποτε ενδιαφερόμενο στο τελευταίο τεύχος της “Νέας Εστίας”, σε άρθρο μου με τίτλο “Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες”, όπου εκθέτω με στοιχεία και αποδείξεις την από του 1961 αναληφθείσα εκστρατεία απεξάρτησης της Κύπρου από την Ελλάδα, για να φανεί ότι σκόπιμα και συνειδητά καταπολεμήθηκε από την επίσημη Κύπρο η ελληνική και αμερικανική απόφαση για ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα το 1964.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *