Το υπόβαθρο των Σταυροφοριών και ο ρόλος του Βυζαντίου

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Η μεσαιωνική αντίληψη για τον κόσμο ήταν βαθύτατα εμποτισμένη στη χριστιανική θεολογία, παράδοση και γεωγραφία.  Με αυτή τη βάση, κέντρο του σύμπαντος ήταν αδιαμφισβήτητα η αγία πόλη της Ιερουσαλήμ.  Παρ’ ότι στέγαζε το ταπεινότερο από τα αρχαία πατριαρχεία, η πόλη είχε ανεξίτηλα σημαδευτεί από το βίο και την πολιτεία του Ιησού Χριστού.  Το προσκύνημα στην Ιερουσαλήμ, […]

Read more

Γιατί η Ορθοδοξία δεν πέρασε Προτεσταντισμό;

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Τι ήταν η μεταρρύθμιση; Η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση υπήρξε από τα σημαντικότερα κινήματα στη ιστορία της Ευρώπης, με εξαιρετικά μεγάλη επιρροή στη διαμόρφωση του συγχρόνου δυτικού πολιτισμού.  Συμπίπτουσα με τον διανοητικό αναβρασμό της Αναγεννήσεως, την ενίσχυση του συγκεντρωτικού κράτους και την εποχή των μεγάλων εξερευνήσεων, η Διαμαρτύρηση έδωσε οριστικό τέλος τόσο στο κοσμοείδωλο όσο και στο πολιτικό σύστημα […]

Read more

Η αυτοκρατορία του Χριστού στη Γη: αρχές βυζαντινής πολιτικής

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ Με τον αυτοκράτορα ύπατο μονάρχη και τον πατριάρχη κορυφαίο ποιμένα ψυχών, το Βυζαντινό κράτος φυσικά θεωρείτο το κέντρο του κόσμου.  Η κληρονομιά της Ρώμης αφ’ εαυτή θα μπορούσε να δικαιολογήσει μία τέτοια αντίληψη, όμως η έλευση του χριστιανισμού ενέδυσε την ιδεολογία της υπεροχής με έναν μεταφυσικό μανδύα.  «Το Κράτος των Ρωμαίων ου […]

Read more

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στο Βυζάντιο

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Στις προνεωτερικές κοινωνίες η θρησκεία ήταν ίσως το σημαντικότερο στοιχείο τους, οδηγός του ορθού βίου και πηγή ενότητος, νομιμοποίησης και πολιτισμού.  Η Βυζαντινή αυτοκρατορία όχι απλώς δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά από τις πιο περίτρανες επιβεβαιώσεις αυτού, στο βαθμό που γίνεται λόγος για πολιτισμό-κοινότητα οικοδομημένη πάνω στην πίστη (kultgemeinschaft).  Ο Βυζαντινός ήταν πάνω από όλα «ζώον θεολογικόν», […]

Read more

Από τους σουλτάνους στον Ερντογάν: οι ρίζες του νέου Τουρκικού Ισλαμισμού

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και ιδίως την 11η Σεπτεμβρίου, η θρησκεία ως παραγωγός πολιτικής βρέθηκε εκ νέου στο προσκήνιο.  Αυτό έγινε ιδιαίτερα αισθητό στην περίπτωση του Ισλάμ.  Η διεθνής πολιτική σημαδεύεται από την ισλαμική τρομοκρατία και την μουσουλμανική  πολιτιστική και δημογραφική διείσδυση στη Δύση, ενώ θρησκειοκεντρικά πολιτικά κινήματα αναβιώνουν σε μεγάλο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου. Ενδεικτικές της […]

Read more

Ρωμιοσύνη και Ορθόδοξος κόσμος: εχθροί της Ευρώπης;

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Βυζάντιο και Ευρώπη Η ταυτότητα της Ευρώπης έχει πολλαπλές αναγνώσεις και ακόμη περισσότερες ρίζες και παράγοντες που επηρέασαν τη διαμόρφωση της, όπως η ρωμαϊκή πολιτική παράδοση, η ελληνική φιλοσοφία, η ιουδαιοχριστιανική πνευματικότητα και ηθική, το αγωνιστικό πνεύμα των βορείων-γερμανικών λαών κ.α.  Ως όμως πολιτικός και πολιτισμικός χώρος ενιαίος και διακριτός από τον λοιπό κόσμο, η Ευρώπη […]

Read more

Το πολιτικό πρόβλημα του Ορθοδόξου πολιτισμού τον 21ο αιώνα

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος*. Σε μια εποχή πλανητικού μετασχηματισμού, ο ορθόδοξος κόσμος στέκεται διαιρεμένος και αποπροσανατολισμένος ανάμεσα στην παρακμάζουσα αλλά ακόμη κυρίαρχη Δύση και τις ανερχόμενες δυνάμεις του Νότου και της Άπω Ανατολής.  Η κρίση του 20ου αιώνα ανήκει πια στο παρελθόν, όμως οι ξένες εξαρτήσεις, η έλλειψη οράματος, η δημογραφική καχεξία και η αμφιλεγόμενη στάση της Ρωσίας δημιουργεί προβληματισμούς […]

Read more

ΒΙΝΤΕΟ: Η γένεση της πολιτικής στην αρχαία Ελλάδα

Από τον πλανήτη μας έχουν περάσει χιλιάδες διαφορετικοί πολιτισμοί. Άλλοι επιβίωσαν, άλλοι εξαφανίστηκαν αφήνοντας πίσω τους ανεξίτηλο το σημάδι τους, κι άλλοι απλώς χάθηκαν στη λήθη, αδυναντώντας να αφήσουν τη σφραγίδα τους. Ο Ελληνικός κόσμος είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση πολιτισμού, ο οποίος επιβιώνει πάνω από 3 χιλιετίες. Σε αντίθεση με άλλους πολιτισμούς που πέρασαν, είχε βαθιά πολιτική ανάπτυξη, την […]

Read more

Ορθοδοξία, Καθολικισμός και Πόλεμος

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος*   Ο Ιησούς Χριστός έμεινε γνωστός μεταξύ άλλων για την ηπιότητα και πραότητα του.  Δίδασκε τους μαθητές του να απέχουν από τη βία, να μην εκδικούνται, να συγχωρούν, να μην ανταποδίδουν το κακό.  Είναι τα έργα της ειρήνης και της συμφιλίωσης που αρέσουν στο Θεό, και οι χριστιανοί οφείλουν να εργάζονται, τόσο στην προσωπική όσο και […]

Read more

Παρουσίαση βιβλίου / Μεσαιωνικές Διεθνείς Σχέσεις, Τρίτη 18 Ιουλίου 19:30

Το ΙΝΣΠΟΛ παρουσιάζει το βιβλίο του Μάριου Νοβακόπουλου, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Βυζαντινό και Δυτικό Σύστημα, 1054-1180 Με τον συγγραφέα θα συζητήσει ο Σωτήρης Μητραλέξης, ερευνητικός εταίρος στο Πανεπιστήμιο του Winchester & επίκουρος καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Πόλεως, Κωνσταντινούπολη. Τρίτη 18 Ιουλίου, 19.30 στο Βιβλιοπωλείο Εν Πλω, Εμπορικό Κέντρο ATRIUM, Χαριλάου Τρικούπη 6-10, Αθήνα ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ, προαιρετική συμβολή 2 ευρώ Facebook […]

Read more

Βιβλίο: Μεσαιωνικές Διεθνείς Σχέσεις – Βυζαντινό και Δυτικό Σύστημα, 1054-1180

Το ΙΝΣΠΟΛ δημοσιεύει τη μελέτη του Μάριου Νοβακόπουλου, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Βυζαντινό και Δυτικό Σύστημα, 1054-1180 Σύνοψη Η ανά χείρας μελέτη αναλύει συγκριτικά και παράλληλα τα δύο πολιτικά και πολιτισμικά μισά της μεσαιωνικής Ευρωπαϊκής Χριστιανοσύνης, το σύστημα της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) αυτοκρατορίας και το αντίστοιχο το λατινικού-φραγκογερμανικού κόσμου, με επίκεντρο την Παποσύνη και την Αγία Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Την παρουσίαση της […]

Read more

Το Τάμα του Έθνους, Πολιτική Θεολογία και …Διαφωτισμός

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Εις το Όνομα της Παναγίου Τριάδος, από την οποία προέρχεται κάθε εξουσία και στην οποία, ως τελικό μας προορισμό, όλες οι πράξεις και των ανθρώπων και των κρατών πρέπει να αναφέρονται…Ταπεινά παραδεχόμενοι όλες τις υποχρεώσεις μας στον Θείο Κύριο μας, Ιησού Χριστό, ο οποίος συντήρησε τους πατέρες μας μέσα από αιώνες δοκιμασιών… Το Κράτος αναγνωρίζει πως […]

Read more

Πολιτική Θεολογία: ο Ρωμαιοκαθολικός Μεσαίωνας

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα η δύναμη της Εκκλησίας της Ρώμης μεσουρανεί.  Διαμορφώνεται από τις πολιτικές αναγκαιότητες των σκοτεινών χρόνων και πλάθει με τη σειρά της τις βάσεις της σύγχρονης Δύσης, την οποία εκπολιτίζει αλλά ταυτοχρόνως κρατά όμηρο. Παποσύνη και βάρβαροι Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος αφήσαμε τη δυτική χριστιανοσύνη να παρηγορείται από τον Άγιο Αυγουστίνο […]

Read more

Γαλλικές εκλογές: επιστροφή της χριστιανικής δεξιάς;

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Δεν θα μπορούσαμε να ζούμε σε πιο ενδιαφέροντες καιρούς.  Για όσους ασχολούνται με την πολιτική επιστήμη, το 2016 είναι ένας θησαυρός ανατροπών, συνταρακτικών γεγονότων και ραγδαίων ανακατατάξεων.  Μετά την επικράτηση του Francois Fillon στις εσωκομματικές εκλογές της γαλλικής κεντροδεξιάς, πλέον είναι επίσημο [1].  Την προεδρία της Γαλλίας, της πατρίδας του Διαφωτισμού, της ριζοσπαστικότητας και της εκκοσμίκευσης, […]

Read more

Η αλαζονεία της φιλελεύθερης ελίτ

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Είναι πλέον κανόνας και έθιμο: όποτε κάποια ψηφοφορία στο δυτικό κόσμο δεν συνάδει με το αφήγημα και τις επιθυμίες της άρχουσας τάξης, ξεκινάει η ίδια σειρά διαμαρτυριών.  Έγκυρες εφημερίδες, ευυπόληπτοι τηλεοπτικοί σταθμοί, περισπούδαστοι ακαδημαϊκοί και πολύπειροι δημοσιογράφοι θα καταγγείλουν, θα κατακεραυνώσουν και θα στηλιτεύσουν τον λαϊκισμό, επιρρίπτοντας σοβαρές ευθύνες όχι μόνο στους λαοπλάνους δημαγωγούς, αλλά και […]

Read more

Πολιτική Θεολογία: από τον προφήτη Σαμουήλ ως τον Αυγουστίνο

Γιατί διαφέρει τόσο η σχέση θρησκείας και κράτους από χώρα σε χώρα, και γιατί η κατανόηση του πολιτικού Ισλάμ είναι τόσο δύσκολη για τους Δυτικούς;  Η απάντηση βρίσκεται στις θεολογικές διαφορές κάθε πίστης, που διεμόρφωναν και διαμορφώνουν πολιτισμούς για αιώνες.  Στο πρώτο μέρος αυτής της σειράς άρθρων εξετάζεται η διαπλοκή εξουσίας και πίστεως από το αρχαίο Ισραήλ ως τον ευρωπαϊκό […]

Read more

Χωριάτες, πολύτεκνοι και …φασίστες;

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος * Πόλη και χωριό:  βίοι παράλληλοι και ανταγωνιστικοί Ο ανταγωνισμός κέντρου και περιφερείας, της πόλης και του χωριού είναι αρχαίος, κρατώντας από την εποχή που δημιουργήθηκαν τα πρώτα αστικά κέντρα στη Μεσοποταμία και τον Ινδό ποταμό.  Οι κάτοικοι της υπαίθρου έχουν ζωές πιο απλές και ήσυχες, οι δραστηριότητες τους διαμορφώνονται από τις εποχές και τον καιρό, […]

Read more

Τα media της νέας εποχής αλλάζουν την πολιτική

Η κυριαρχία του διαδικτύου αλλάζει τον τρόπο ενημέρωσης του κοινού και γίνεται ο εφιάλτης όχι μόνο των παραδοσιακών ΜΜΕ αλλά και της πολιτικής ελίτ, στην Ελλάδα και τον κόσμο. Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος (*) Οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της επικοινωνίας και των πληροφοριών είναι ραγδαίες, η δύναμη του διαδικτύου, της εικόνας και της άμεσης σύνδεσης των πάντων με τους […]

Read more

Durkheim: ανομία, αυτοκτονία, καθολικοί και προτεστάντες

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος. Προτού αναλυθεί το εάν η αποχριστιανοποίηση αποτελεί παράγοντα της κρίσης του δυτικού πολιτισμού, είναι σημαντικό να ερευνηθεί αν έχουν υπάρξει προειδοποιήσεις περί αυτού από διανοητές που έζησαν και στοχάστηκαν την περίοδο του εκείνη ξεκινούσε.  Η αξία των προειδοποιήσεων αυτών είναι ακόμη μεγαλύτερη, όταν εκφέρονται από ανθρώπους όχι οπαδούς της παλαιάς χριστιανικής τάξης πραγμάτων. Σχέσεις θρησκείας και […]

Read more

Σκόρπιες σκέψεις για την Μακεδονική ανθρωπογεωγραφία

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ είναι ο ομφαλός των Βαλκανίων.  Σε μία χερσόνησο που από μόνη της είναι ένα σημαντικό σταυροδρόμι, η πύλη της Ευρώπης προς την Ασία (και φυσικά το αντίστροφο), η συγκεκριμένη περιοχή είναι και θα εξακολουθήσει να είναι στο επίκεντρο κάθε εξέλιξης όσα χρόνια και αν περάσουν.  Αυτοκρατορίες θεμελιώθηκαν και καταστράφηκαν, επιδρομείς ήρθαν και χάθηκαν, λαοί […]

Read more

Θρησκεία χωρίς Θεό: το πείραμα του Auguste Comte

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος (*) Το κείμενο αυτό είναι το δεύτερο μίας σειράς άρθρων που στόχο έχουν να αναλύσουν την παρακμή του θρησκευτικού φαινομένου στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και να εξετάσουν τυχόν συμβολή της υποχώρησης της παραδοσιακής θρησκευτικότητας με την πολύπλευρη κρίση που διέρχεται ο δυτικός πολιτισμός. Προτού αναλυθεί το εάν η αποχριστιανοποίηση αποτελεί παράγοντα της κρίσης του δυτικού […]

Read more

Ερωτήματα πάνω στην πορεία της μεταχριστιανικής Δύσης

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος (*) Το κείμενο αυτό είναι το πρώτο μίας σειράς άρθρων που στόχο έχουν να αναλύσουν την παρακμή του θρησκευτικού φαινομένου στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και να εξετάσουν τυχόν συμβολή της υποχώρησης της παραδοσιακής θρησκευτικότητας με την πολύπλευρη κρίση που διέρχεται ο δυτικός πολιτισμός. Η μακρά πορεία απομάγευσης της Δύσης Η ανατολή του σύγχρονου κόσμου, της λεγόμενης […]

Read more

Βυζαντινοί, άρα Ευρωπαίοι

Η σχέση ημών των Νεοελλήνων με το βυζαντινό μας παρελθόν είναι συχνά άβολη.  Μέσα στην αγωνία μας να γίνουμε αποδεκτοί από τα δυτικά έθνη στην οικογένεια των πεπολιτισμένων Ευρωπαίων, συχνά νιώθουμε ότι η μεσαιωνική και μεταμεσαιωνική μας παράδοση, εδραζόμενη στην ιστορική μνήμη, τις κοινωνικές δομές και τη θρησκευτική κληρονομιά της αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης, μας κρατάει πίσω.  Αντίθετα η λατρευτή στη […]

Read more

Τουρκική Ύβρις και Ατλαντική Τύφλωση

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος. Η κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού Su-24 στη Συρία από τουρκικά καταδιωκτικά έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία. Οι λεπτομέρειες είναι πλέον γνωστές: η παραβίαση των 17 δευτερολέπτων για την οποία όμως οι Τούρκοι έστελναν ειδοποιήσεις για κάποια… λεπτά, η πανικόβλητη καταφυγή του Νταβούτογλου σε ΝΑΤΟ και ΟΗΕ χωρίς καν να επικοινωνήσει με τη Ρωσία, η απαίτηση του […]

Read more

Φεντεραλιστικών εξάρσεων ο αντίλογος

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος. Με ολόκληρη την ήπειρο να είναι ακόμη μουδιασμένη από τη σφοδρότητα της επίθεσης των φανατικών ισλαμιστών στο Παρίσι, ο κ. Ανδρέας Ζαμπούκας μέσω του άρθρου του «Ήρθε η ώρα της Ένωσης;» θεωρεί πως το συμβάν είναι ενδεικτικό του πόσο αδύναμη είναι η Ευρώπη διαιρεμένη σε εθνικά κράτη και πόσο επιτακτική είναι η ενοποίηση της σε μία […]

Read more

Κλήση για έναν Επιθετικό Συντηρητισμό

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος Οι συντηρητικές αξίες βρίσκονται σε αργή, μακροχρόνια και προοδευτική παρακμή. Η πορεία αυτή είναι γνωστή, και παρατηρείται σε όλους τους τομείς όπου μπορεί να έχει θέση η συντηρητική πολιτική και κοσμοθεωρία. Η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης και της περιφερειακής ολοκλήρωσης και ενσωμάτωσης (χαρακτηριστικό παράδειγμα η ΕΕ) αποδυναμώνει τα εθνικά-κράτη και περιορίζει την κυριαρχία τους. Η διατήρηση της […]

Read more