Η «εξέγερση» και η «κριτική» του συστήματος

Ποιοι φταίνε για το όλο σκηνικό ενός σκοτεινού Δεκέμβρη; Ενός Δεκέμβρη που άρχισε με έναν τυχαίο φόνο και κατέληξε σε μια ηθελημένη διάλυση της κοινωνίας; Οι απαντήσεις διαφέρουν. Αν αποκόψει κάποιος μερικά πλάνα από το έργο που παίχθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 στους δρόμους της Αθήνας και προβλήθηκε σε όλα την Ελλάδα μέσα από τις τηλεοπτικές οθόνες αλλάζει και η υπόθεση. Πολλοί είναι οι ενδιαφερόμενοι των ημερών και καθένας μοντάρει διαφορετικά την ταινία του σκοτεινού Δεκέμβρη. Και όπως όλοι ξέρουμε το μοντάζ είναι αυτό που δημιουργεί και την υπόθεση.

Συνεπώς, η ιστορία που ξεκίνησε την νύχτα της 6^ης Δεκεμβρίου και συνεχίστηκε με σύντομα διαλείμματα μέχρι και την τελευταία Κυριακή του 2008 μπορεί να διαβαστεί αναλόγως της οπτικής από αστυνομικό έργο μέχρι πολιτικό θρίλερ και από κοινωνικό δράμα μέχρι προάγγελο ενός μελοδράματος. Καθένας αναλόγως της γνώσης και των εμπειριών του διαβάζει το «έργο» αυτό όπως τον βολεύει.

Βεβαίως οι πολλαπλές αναγνώσεις δεν απαντούν πάντα στα πραγματικά ερωτήματα. Και ούτε οι τόσες αναγνώσεις δίνουν πάντα επαρκείς απαντήσεις. Δίνουν όμως τουλάχιστον την ευκαιρία στον καθένα να «συμμετέχει» στα «δρώμενα» με τον τρόπο του. Άλλωστε οι πλέον προσεκτικοί ξέρουν οι ψηφίδες της πραγματικότητας έρχονται αργά-αργά και διαμορφώνουν την εικόνα των ημερών…

Τα παράδοξα μιας «εξέγερσης»

Το πρώτο παράδοξο αυτού του εξεγερμένου Δεκέμβρη ήταν πως όλοι (πολίτες, δημοσιογράφοι, πολιτικοί, Αριστεροί, Δεξιοί, ψηλοί, κοντοί) «απαίτησαν» ακόμα μια φορά επιτακτικά από τους «μπάτσους» (εκτός από «γουρούνια» και δολοφόνοι») να είναι τρομερά ψύχραιμοι, νηφάλιοι και αποτελεσματικοί στις κρίσιμες καταστάσεις. Πρακτικά απαίτησαν να τους βρίζουν, να τους πετάνε πέτρες, μπουκάλια, φωτοβολίδες, βόμβες μολότοφ, να τους καίνε, να τους πυροβολούν με Καλάζνικοφ κλπ. και αυτοί να παραμένουν πάντα ψύχραιμοι τηρώντας σωστά τις διαδικασίες και ακολουθώντας ακόμα πιστότερα τους «κανόνες εμπλοκής» που είτε δεν υπάρχουν είτε παραπέμπουν πολλές δεκαετίες πίσω.

Το απίστευτο είναι πως οι παραπάνω «απαιτήσεις» δεν τηρούνται ούτε από τους πολίτες, ούτε από τους δημοσιογράφους, ούτε από τους πολιτικούς. Η πλειοψηφία των πολιτών σε κατάσταση «έξω φρενών» απαιτούν τα πλέον απίθανα (μέχρι να τους σκουπίσει το πεζοδρόμιο το κράτος ή ο Δήμος από το χιόνι). Η πλειοψηφία των δημοσιογράφων σε πολεμικούς τόνους «απαιτεί» τα πλέον ετερόκλητα και αλληλοσυγκρουόμενα (να συλλαμβάνουν άοπλοι οι αστυνομικοί κακοποιούς, να προλαμβάνει το κράτος τις καταιγίδες, να βοηθά τους φτωχούς που χτίζουν παράνομα και συγχρόνως να τηρούνται οι πολεοδομικοί νόμοι κλπ.). Την ίδια ώρα στα τηλεοπτικά κανάλια δημοσιογράφοι σε ρόλους εισαγγελέων κραυγάζουν  απαγγέλλοντας καταδίκες χωρίς δίκη καταλύοντας κάθε συντεταγμένη εξουσία. Και πρώτη από όλες των πολιτικών που επιδίδονται περίπλοκες πολιτικές «ακροβασίες» επιχειρώντας στις περισσότερες των περιπτώσεων τα πλέον απίθανα (π.χ. κολακεύουν το κοινό ακόμα και όταν παρανομεί ενώ συγχρόνως ζητούν να τηρούνται οι νόμοι, επιβάλλουν «παθητική αστυνόμευση» μπροστά στο πλιάτσικο, ζητούν ευθύνες από τους κουκουλοφόρους, ανέχονται ένα πανεπιστημιακό άσυλο που περιθάλπει ακόμα και κατασκευαστές βομβών μολότοφ κλπ.).

Το δεύτερο παράδοξο είναι οι εξωκοινοβουλευτικές επιδόσεις ενός κοινοβουλευτικού κόμματος, του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι το μόνο ελληνικό κόμμα που απέφυγε με κάθε τρόπο να καταδικάσει ευθέως και απερίφραστα τα επεισόδια και τους κουκουλοφόρους που διέλυσαν επι πολλές μέρες την Αθήνα. Είναι το μόνο κοινοβουλευτικό κόμμα που «είδε» τις συλλήψεις και τις βιαιότητες των αστυνομικών και τις καταδίκασε απερίφραστα και δεν «είδε» αστυνομικούς να καίγονται από μολότοφ, ενώ δεν είπε τίποτα (όπως δεν λέει τίποτα εδώ και χρόνια) για το καθεστώς τρομοκρατίας που επιβλήθηκε ακόμα μια φορά από τους κουκουλοφόρους στα κατειλημμένα δημόσια ΑΕΙ…

Το τρίτο παράδοξο είναι οι ευθύνες αυτών που κατέχουν την εξουσία και οι οποίοι καταληφθήκαν εξαπίνης. Κι όμως δεν θα έπρεπε. Γιατί όπως εξήγησε αναλυτικά σε ραδιοφωνικό σταθμό της Αθήνας ο αντιπρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Λεωνίδας Λουλούδης: «Όλοι περιμέναμε πως κάποια στιγμή θα υπάρξει νεκρός. Το μόνο που ξάφνιασε ήταν ο τόπος και ο χρόνος καθώς όλοι περιμέναμε ο νεκρός να υπάρξει στα υπό κρίση πανεπιστήμια». Στα πανεπιστήμια, που, όπως είπε ο κ. Λουλούδης, μέχρι στιγμής έχουμε ξυλοδαρμένους πρυτάνεις, καθηγητές με σπασμένα χέρια, πρυτάνεις και καθηγητές τρομοκρατημένους. Και για όλα αυτά τα καθημερινά απαράδεκτα να μην μιλάει κανείς, να μην διαμαρτύρεται κανείς, να μην κάνει κάτι κάποιος υπεύθυνος. Το άθλιο κλίμα των πανεπιστημίων είχε και έχει περάσει προ πολλού πια και στα σχολεία. Πώς να μη φτάσουμε εκεί που φτάσαμε. Ο μικρός Αλέξης ήταν το άλλοθι μιας προ πολλού προαναγγελθείσης «εξέγερσης»…

Δυστυχώς οι πολιτικοί στην Ελλάδα έχουν υποκαταστήσει τη επιστημονική ανάλυση και την πολιτική παρέμβαση στα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής παιδείας με αριστερόστροφες ευκαιριακές κουβέντες «για γενιά των 700 ευρώ». Ίσως γιατί έτσι ξεφεύγουν από τα πραγματικά προβλήματα και το κόστος που έχει η λύση τους. Ζούμε σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί ιδεολογικά μια συντηρητική Αριστερά που είναι χαμένη στο πουθενά. Αριστερά και κοινωνία κολακεύουν ακατάπαυστα τους νέους και αντιδρούν σε κάθε αλλαγή και εξέλιξη. Περιέργως πως το ελληνικό κοινωνικό δίλημμα το περίγραψε με εξαιρετική ενάργεια ο γερμανικός  Τύπος των ημερών: Η παρούσα κατάσταση είναι ανυπόφορη. Η αλλαγή είναι ακόμα πιο ανυπόφορη»…

Οι νύχτες των κρυστάλλων

«Αυτή η νύχτα και οι επόμενες είναι του Αλέξη» φώναζαν αυτές τις μέρες στους δρόμους. Ο άγνωστος Αλέξης με το θάνατο του έγινε ξαφνικά ο Αλέξης όλων. Όλοι έσπευσαν να τον υιοθετήσουν. Καθένας για τους δικούς του λόγους. Καθένας με τις δικές του σκοπιμότητες. Και είναι πολλές και είναι και άδηλες οι σκοπιμότητες. Όσες και τα κρυμμένα πρόσωπα, αλλά και η στήριξη που έχουν όσοι σπάζουν και καίνε ακαταπαύστως την πόλη. Όπως έγραψε στα ΝΕΑ (10/12) ο συγγραφέας Τάκης Θεοδωρόπουλος: «Κρύβουν και σκεπάζουν τα πρόσωπά τους, πλην όμως ξέρουν πως ό,τι κι αν κάνουν δεν διακινδυνεύουν τίποτε. Σίγουρα δεν διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Όποιος τολμήσει να τους αγγίξει θα χρισθεί πάραυτα και με συνοπτικές διαδικασίες αντιδραστικός από την περιρρέουσα προοδευτική συνείδηση. Η δράση τους στηρίζεται στην ατιμωρησία και το απυρόβλητο το οποίο προστατεύει τους παρανόμους στο καθεστώς της ανομίας είτε είναι Ταλιμπάν είτε άνθρωποι της νύχτας…».

Κάποτε η Αριστερά πίστεψε πως «ήξερε τον ένοχο κι ήταν γνωστή η αιτία». Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά την μεταπολίτευση ένοχοι και αιτίες έχουν μπερδευτεί. Η κοινωνία μας είναι σε κρίση. Είναι καιρός όλοι να σκύψουμε με προσοχή πάνω στα αποκαΐδια των ημερών και να ψάξουμε τις ενοχές μιας κοινωνίας που αθωώνει ενόχους, κολακεύει τη νεότητα, παραμιλά για κρατικό παρακράτος, ενώ αρνείται κάθε ευθύνη της και αποστρέφει το βλέμμα μακριά από το εγκληματικό παρακράτος…

Η μεταπολιτευτική μας δημοκρατία είναι σε κρίση. Είναι καιρός οι πολιτικοί να σταματήσουν να αθωώνουν, να δικαιολογούν, να κολακεύουν και να δουν την σκληρή πραγματικότητα. Είναι καιρός να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Διαφορετικά οι νύχτες των κρυστάλλων θα οδηγήσουν στην διάλυση της κοινωνίας. Με ότι αυτό συνεπάγεται…

(δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ – Ιανουάριος 2009)

.