Skip to main content

Οἱ γὰρ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον τὴν πόλιν διοικοῦντες κατεστήσαντο πολιτείαν οὐκ ὀνόματι μὲν τῷ κοινοτάτῳ καὶ πραοτάτῳ προσαγορευομένην, ἐπὶ δὲ τῶν πράξεων οὐ τοιαύτην τοῖς ἐντυγχάνουσι φαινομένην, οὐδ’ ἣ τοῦτον τὸν τρόπον ἐπαίδευε τοὺς πολίτας ὥσθ’ ἡγεῖσθαι τὴν μὲν ἀκολασίαν δημοκρατίαν, τὴν δὲ παρανομίαν ἐλευθερίαν, τὴν δὲ παρρησίαν ἰσονομίαν, τὴν δ’ ἐξουσίαν τοῦ ταῦτα ποιεῖν εὐδαιμονίαν, ἀλλὰ μισοῦσα καὶ κολάζουσα τοὺς τοιούτους βελτίους καὶ σωφρονεστέρους ἅπαντας τοὺς πολίτας ἐποίησεν.

Ισοκράτης (436 π.Χ – 338 π.Χ.)

"Ένας ο κανών της ζωής μας, το ΚΑΘΗΚΟΝ,
Μία η φιλοδοξία μας, το Μεγαλείον της ΠΑΤΡΙΔΑΣ  μας,
Ένα το πιστεύω μας,υπεράνω όλων μας η ΕΛΛΑΣ  και ολα ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ."
.

[από το βιβλίο του Θεοδώρου Δρακούλη Βουδικλάρη [1904-1977], Αντισυνταγματάρχου Πυροβολικού ε.α., ηρωικού αγωνιστού του 1940-44, "Από το ΑΓΡΙΔΙ των Καλαβρύτων στην ΠΕΤΡΑ της Βοιωτίας [12 Μαρτίου 1821-12 Σεπτεμβρίου 1829], Αθήνα 1954]

«Έτσι μπορέσαμε να δούμε καλύτερα την πραγματική μας ταυτότητα. Και αυτό πρέπει να το καταλάβουμε καλά. Δηλαδή, αυτό που θαυμάζουμε στην ελληνική τέχνη της ακμής, δεν είναι αυτό που συνεχίσανε οι δυτικοί με τις κολώνες και με τις μετόπες των ανακτόρων τους. Είναι τούτο: η ελληνικότητα σαν τρόπος του να βλέπεις και να κάνεις τα πράγματα, κατά τη γνώμη μου, συνεχίστηκε αποκλειστικά και μόνο από τον λαϊκό μας πολιτισμό.

— Οδυσσέας Ελύτης

Αυτοπροσωπογραφία σε λόγο προφορικό

Ο Αριστοτέλης μεταφράζεται για πρώτη φορά στα λατινικά μόλις στα μέσα του 12ου αιώνα. Και μεταφράζεται όχι από το ελληνικό πρωτότυπο, αλλά από τα αραβικά, σε μία κατά λέξη μετάφραση πού, όπως σημειώνει ο Emile Brehier στην Ιστορία της Φιλοσοφίας, κάνει συχνά το κείμενο ακατανόητο. Αλλά το σπουδαιότερο είναι ότι στα μέσα του 12ου αιώνα μεταφράζονται μόνο τα βιβλία της αριστοτελλικής Λογικής (το λεγόμενο Όργανον), ενώ το υπόλοιπο αριστοτελικό έργο γίνεται γνωστό στα λατινικά περίπου έναν αιώνα αργότερα.

— Χρήστος Γιανναράς

Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα

«Πατρίς είναι μία λέξις διά της οποίας όλοι κοινώς εννοούσι την γην, εις ην εγεννήθησαν, οι μόνον ελεύθεροι όμως δύνανται να καταλάβωσι την μεγάλην αυτής σημασίαν, και διά τούτο οι δούλοι αδιαφόρως προφέρουσι τοιούτον όνομα».

— ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟΣ

Όταν ρωτήθηκε ο Σωκράτης γιά να δώσει τον ορισμό του μορφωμένου ανθρώπου δεν ανέφερε τίποτε για τη συσσώρευση γνώσης. Η μόρφωση φαίνεται στη συμπεριφορά είπε, και πρόσθεσε «Αυτούς τους ανθρώπους θεωρώ μορφωμένους:


Αυτούς που ελέγχουν τις δυσάρεστες καταστάσεις, αντί να ελέγχονται από αυτές.
Αυτούς που αντιμετωπίζουν όλα τα γεγονότα με γενναιότητα και λογική.
Αυτούς που είναι έντιμοι σε όλες τις συνδιαλλαγές τους.
Αυτούς που αντιμετωπίζουν καλοπροαίρετα γεγονότα δυσάρεστα και ανθρώπους αντιπαθείς.

— Σωκράτης

Ο ελληνισμός βρέθηκε σε τέτοιες αντικειμενικές καταστάσεις, ώστε να είναι από τους λίγους λαούς οι οποίοι απέκτησαν εθνική συνείδηση ακριβώς μέσα σε ευρύτερα σύνολα και σε αντιπαράθεση με αυτά. Κυρίως σαν κατακτημένος λαός. Και το ότι διατήρησε τη γλώσσα του, την εθνική του συνείδηση, για μένα τούτο είναι αντιστασιακό φαινόμενο... Δεν θεωρώ αντίσταση απλώς και μόνο να πάρεις τα όπλα και να ανέβεις τα βουνά. Αυτό είναι εύκολο πράγμα, σχετικά εύκολο. Το πρόβλημα είναι να μείνεις αυτό που είσαι, και αυτό βέβαια συνδυάζεται με την πολιτισμική συνέχεια του ελληνισμού.

— Νίκος Σβορώνος

Συνέντευξη στο περιοδικό Σύγρχονα Θέματα, Τεύχος 35-37, Δεκέμβριος 1988

Πέτρα απάνω στην πέτρα να μη μείνει, εμείς δεν προσκυνούμε. Μόνον ένας Έλληνας να μείνει εμείς θα
πολεμούμε και μην ελπίζεις πώς την γην μας θα την κάμεις δικήν σου

— Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Επιστολή στον Ιμπραήμ Πασά

Χάσαμε τη σοφία για χάρη της γνώσης,
χάσαμε τη γνώση για χάρη της πληροφορίας

— Τόμας Στερνς Ελιοτ

Ας δοξάσωμεν ολοψύχως τον Ύψιστον Θεόν! Ας ευλογήσωμεν το Άγιον Αυτού όνομα. Η ευσπλαχνία Του δια των θαυμάτων έσωσε την Ελλάδα. Ας είμεθα άρα ενδομύχως πεπεισμένοι, ότι δεν εθαυματούργησε ματαίως

— Ιωάννης Καποδίστριας

Δεν θεωρώ αντίσταση απλώς και μόνο να πάρεις τα όπλα να ανέβεις στα βουνά. Αυτό είναι εύκολο πράγμα, σχετικά εύκολο. Το πρόβλημα είναι να μείνεις αυτό που είσαι, και αυτό βέβαια συνδυάζεται με την πολιτισμική συνέχεια του ελληνισμού. Με το γεγονός ότι όταν κατακτήθηκε ο ελληνικός λαός, είτε από τους Ρωμαίους αρχικά είτε αργότερα από τους Τούρκους, είχε εθνική ενότητα και συνείδηση της ενότητας αυτής.

— Νίκος Σβορώνος

Ευχαριστώ τον Θεό που επέτρεψε σε έναν μικρό ναύτη ενός Ελληνικού νησιού, από τα πιο μικρά, να κάνει για την πατρίδα του κάτι

— Κωνσταντίνος Κανάρης

«Απ’ όσο ξέρω, η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν η μεγαλύτερη συμφορά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Ποτέ άλλοτε δεν έγινε τόσο μεγάλη ομαδική σφαγή, ούτε κάηκαν τόσες πόλεις και χωριά. Μόνο οι γιαγιάδες και οι παππούδες διηγήθηκαν αυτά τα τραγικά περιστατικά στα εγγόνια τους και τους έμαθαν τι σήμαινε ελληνικός μικρασιατικός πολιτισμός.

— Γιαγιά Φιλιώ Χαϊδεμένου

"Το γράμμα αποκτείνει, το δε Πνεύμα ζωοποιεί. Πολλά γαρ των θείων Γραφών εάν κατά το γράμμα νοήσωμεν, εις αθέσμους βλασφημίας περιπεσούμεθα."

— Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας

Η Ρωσική Θεολογία οφείλει να φοιτήση εις το αυστηρό σχολείο του Χριστιανικού Ελληνισμού. Ο Ελληνισμός έχει αποκτήσει αιώνιο χαρακτήρα μέσα στην Εκκλησία. έχει ενσωματωθεί στη σάρκα της. έχει γίνει αιώνια κατηγορία της χριστιανικής υπάρξεως. Ένας μόνο τρόπος υπάρχει, δια να είναι η θεολογία μας καθολική: Να είναι Ελληνική. Μόνον εν τω Ελληνισμώ μπορεί να είναι τις αληθής, καθολικός... Άς γίνωμε περισσότερο “Έλληνες”, ώστε να γίνουμε αληθινοί Χριστιανοί

— π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ

Στην ενόραση του Σάρτρ "κόλαση είναι ο άλλος". Πιο συγκεκριμένα: "όταν τρία άτομα μοιράζονται το ίδιο κελί". Είναι "κόλαση", γιατί οι σχέσεις είναι εκεί άμεσες και το πρόσωπο του νεωτερικού Ατόμου δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από ένα απρόσωπο εξατομικευμένο κοινωνικό προσωπείο. Η εγγύτητα εμποδίζει την λειτουργία της απρόσωπης κοινωνικότητας. Το αντίθετο συμβαίνει στην ελληνική κοινωνικότητα. Κόλαση είναι εδώ η αδυναμία αλληλοπεριχώρησης των προσώπων. Στην Κόλαση δεν βλέπει ο ένας το πρόσωπο του άλλου, βεβαιώνει το Γεροντικό, ενώ είναι πολύ κοντά: πλάτη με πλάτη.

— Θεόδωρος Ζιάκας

Αυτοείδωλον Εγενόμην

Αυτά που είδαν, ήλθαν και τα είπαν σ΄ εκείνους που τους έστειλαν. Μαζί τους όμως ήλθαν και των απίστων οι αντιλογίες και των στενόκαρδων. Κανένα εμπόδιο, καμιά δυσκολία δεν άφησαν που να μην έστησαν κατάντικρυ στη θέληση του Παύλου εκείνοι που κατάλαβαν τάχα και πείσθηκαν πως ήταν ανάγκη και μπορούσε να γίνει κάτι. Βγήκαν και οι εφημερίδες γεμάτες λέξεις: "Δημοκόποι, Μακεδονοκόποι, εκμεταλλευταί της φιλοπατρίας, τσαρλατάνοι". Επειδή αργούσαν ν' αποφασίσουν, αποφάσισε ο Παύλος. Και ο Παύλος αποφάσισε να δώσει ότι είχε. Και είχε τον εαυτό του... ...

— Ίων Δραγούμης

Μαρτύρων και Ηρώων αίμα

Τα δόγματα, με ύπατο το Τριαδικό, υπήρξαν για τον ελληνισμό η διατύπωση της απόλυτης αλήθειας. Ο ελληνισμός προτίμησε να καταποντιστεί παρά να ξεπουλήσει. Μ' αυτό τον τρόπο διακήρυξε την προτεραιότητα της αλήθειας - έναντι κι αυτής ακόμα της πολιτικής ελευθερίας. Ανήγαγε το κατ' αλήθειαν ζην σε εθνικό τρόπο ύπαρξης.

— Θεόδωρος Ζιάκας

Έθνος και Παράδοση, β΄ έκδοση, Εναλλακτικές Εκδόσεις, σελ.144

Ἡ τιμή καί τό χρέος τοῦ παληκαριοῦ εἶναι νᾶ τόν κράζουν σφαγάδι καί ὄχι ψοφίμι

— Γεώργιος Καραϊσκάκης

Οι αξιόλογες προσπάθειες της Ορθόδοξης Εκκλησίας για την εκπαίδευση , η οποία στους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια της, οι αγώνες της για την διαφύλαξη της χριστιανικής πίστης και την καθαρότητα της Ορθοδοξίας, τα μέτρα για το σταμάτημα των εξισλαμισμών , αποτελούν θεμελιακή συμβολή για την διατήρηση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων.

— Νίκος Σβορώνος

«Το Ελληνικό Έθνος-Γένεση και διαμόρφωση του Νέου Ελληνισμού»

Ἐμεῖς οἰ Ἕλληνες εἴμαστε τρελοί, ἀλλ' ἔχουμε γνωστικό Θεό.

— Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Σβήνοντας κανείς ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σα να σβήνει κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον.

— Γιώργος Σεφέρης

Γνώρισα πολλές χαρές στη ζωή, αλλ' όχι και τη χαρά να πεθάνω για την πατρίδα.

— Λορέντζος Μαβίλης

Εἶναι ἀνόητος αὐτός πού περιφρονεῖ τίς συνθῆκες ζωῆς τῆς πατρίδας του, ἐπαινεῖ τίς ξένες συνήθειες καί εὐχαριστιέται μέ τό νά μιμεῖται ξενους τρόπους ζωῆς.

— Ευριπίδης

Χρωστοῦμε σ' ὄσους ἤλθαν πέρασαν, θαρθοῦνε , θά περάσουν, κριτές θά μᾶς δικάσουν οἰ ἀγέννητοι, οἰ νεκροί

— Κωστής Παλαμάς

Κι όσο αγαπώ τήν πατρίδα μου δέν αγαπώ άλλο
τίποτας. Νάρθη ένας νά μού ειπή ότι θά πάγη ομπρός ή πατρίδα, στέργομαι
νά μού βγάλη καί τά δυό μου μάτια. Ότι άν είμαι στραβός, καί ή πατρίδα
μου καλά, μέ θρέφει, Αν είναι ή πατρίδα μου αχαμνά, δέκα μάτια να χω,
στραβός θανά είμαι. Οτι σ αύτείνη θά ζήσω,δέν έχω σκοπόν νά πάγω άλλου.

— Στρατηγός Μακρυγιάννης

«Ἡ μεγαλοσύνη τῶν ἐθνῶν
Δέν μετριέται μέ τό στρέμμα
Μέ τό πύρωμα τῆς καρδιᾶς
μετριέται
καί μέ τό αἵμα»

— Κωστής Παλαμάς

Ὄταν ἡ πόλη εὐδαιμονεῖ μέ τήν κοινή ὄλων συμμετοχή, μπορεῖ νά ὠφελεῖ τούς ἰδιῶτες περισσότερο παρά ἆν εὐτυχοῦσε κατά μεμονωμένα ἄτομα καί σᾶν σύνολο βρισκόταν σέ δυσάρεστη κατάσταση.

— Θουκυδίδης

Εἶναι ἀνόητος αὐτός πού περιφρονεῖ τίς συνθῆκες ζωῆς τῆς πατρίδας του, ἐπαινεῖ τίς ξένες συνήθειες καί εὐχαριστιέται μέ τό νά μιμεῖται ξενους τρόπους ζωῆς.

— Ευριπίδης

Ὄταν ἀποφασίσαμε νά κάμωμε τήν Ἐπαναστάση, δέν ἐσυλλογισθήκαμε οὖτε πόσοι εἴμεθα οὖτε πῶς δέν ἔχομε ἄρματα οὖτε ὄτι οἰ Τοῦρκοι ἐβαστοῦσαν τά κάστρα καί τάς πόλεις οὖτε κανένας φρόνιμος μᾶς εἶπε «πού πᾶτε ἐδῶ νά πολεμήσετε μέ σιταροκάραβα βατσέλα», ἀλλά ὦς μία βροχή ἔπεσε εἰς ὅλους μας ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας μας, καί ὅλοι, καί ὀ κλῆρος μας καί οἰ προεστοί καί οἰ καπεταναῖοι καί οἰ πεπαιδευμένοι καί οἰ ἔμποροι, μικροί καί μεγάλοι, ὅλοι ἐσυμφωνήσαμε εἰς αὐτό τό σκοπό καί ἐκάμαμε τήν Ἐπαναστάση.

— Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Πνύκα 1838

Ἄγγλος ἢ Γερμανὸς ἢ Γάλλος δύναται να εἶναι κοσμοπολίτης ἢ ἀναρχικὸς ἢ ἄθεος ἢ ὄ,τιδηποτε . Ἔκαμε τὸ πατριωτικὸν χρέος του, ἔκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα εἶναι ἐλεύθερος να ἐπαγγέλλεται, χάριν πολυτελείας, τὴν ἀπιστίαν καὶ τὴν ἀπαισιοδοξίαν. Ἀλλὰ Γραικύλος τῆς σήμερον, ὅστις θέλει να κάμῃ δημοσία τὸν ἄθεον ἢ τὸν κοσμοπολίτην, ὁμοιάζει μὲ νᾶνον ἀνορθούμενον ἐπ’ ἄκρων ὀνύχων καὶ τανυόμενον να φθάσῃ εἰς ὕψος καὶ φανῇ καὶ αὐτὸς γίγας. Τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος, τὸ δοῦλον, ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον καὶ τὸ ἐλεύθερον, ἔχει καὶ θὰ ἔχῃ διὰ παντὸς ἀνάγκην τῆς θρησκείας του

— Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Λαμπριάτικος ψάλτης

Ἀρκεῖ εἰς ἀνθρωπος ζήλω πεπυρωμένος ὁλοκλῆρον διορθῶσαι δῆμον.

— Ιωάννης Χρυσόστομος

Είμαστε ένας λαός με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη; Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι

— Γιώργος Σεφέρης

Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοὶ δοῦναι οὐτ' ἐμὸν ἐστίν, οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ. Κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καί, οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν

— Κωνσταντίνος Παλαιολόγος

Γράφουν σοφοί άντρες πολλοί, γράφουν τυπογράφοι ντόπιοι και ξένοι διαβασμένοι για την Ελλάδα -ένα πράμα μόνον με παρακίνησε κι εμένα να γράψω, ότι τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί και σοφοί κι αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσομεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι όλοι μαζί και να μην λέγει ούτε ο δυνατός "εγώ", ούτε ο αδύνατος.

— Στρατηγός Μακρυγιάννης

Κοίταξα πίσω μου, εἴδα Ἱστορία' ἔνιωσα τόν προορισμό.
Κοίταξα γύρω μου, εἴδα χάος' σκέφτηκα ὄτι χρειάζεται προσωπο.
Κοίταξα μπροστά μου, εἴδα δρόμο' κατάλαβα ὄτι ἀξίζει νά προσπαθήσω.
Κοίταξα μέσα μου, εἴδα πίστη' ἤξερα ὄτι θά φτάσω σίγουρα στή νίκη.

— Ανώνυμος, Κύπρος 1955

Γενικά οἰ Ἕλληνες εἶναι ἀγράμματοι καί ἀγνοοῦν τούς θησαυρούς τῆς πατρίδας τους. Θά γίνουν θρῆσκοι ὄσο μορφώνονται. Ἀντιθετα μέ ἄλλους πού ὄσο μορφώνονται παύουν νά εἶναι θρῆσκοι

— Γιάννης Τσαρούχης

Καθ΄ ὅ,τι ἃν κοινωνήσωμεν, ἀληθεύομεν, ἃ δε ἃν ἰδιάσωμεν, ψευδόμεθα

— Ηράκλειτος

Συλλογή ανεξάρτητου περιεχόμενου