HomeΣυγγραφέαςΜάριος Νοβακόπουλος

Μάριος Νοβακόπουλος

Προσαρμογή και ωρίμανση του μεσοβυζαντινού κράτους (602-843)

Η αυτοκρατορία της πρωτοβυζαντινής εποχής αποτελούσε την συνέχιση του κόσμου της ύστερης αρχαιότητας και της ρωμαϊκής ιδεολογίας, με νέα στοιχεία τον χριστιανισμό και την...

Ρόδης Ρούφος, Οι Γραικύλοι: Μία μελέτη παρακμής

Το ιστορικό μυθιστόρημα έχει δύο λειτουργίες, μία εμφανή και μία όχι και τόσο: αφ’ ενός θέλει να πει μία ιστορία που διαδραματίζεται σε κάποια...

Ο βυζαντινός στίβος της ιστορίας: Χώρος και χώρες της αυτοκρατορίας

Ως γεωγραφικός και πολιτικός σχηματισμός στην «καθ’ ημάς Ανατολή», το Βυζάντιο αποτελεί διάδοχο μορφή της αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, των ελληνιστικών βασιλείων και των...

Τρεις κριτικές στον Φώτη Κόντογλου

Άγριο πράγμα η κριτική. Απαραίτητο βέβαια, καθώς κάθε γεγονός του πνεύματος πρέπει να αξιολογείται, να συναντά τις εμπειρίες και τις γνώσεις των άλλων ανθρώπων...

Το Σινά και τα μάτια μας!

Τελικά, άκυρος ο συναγερμός; Έτσι φαίνεται, αν δει κανείς την ανακοίνωση της Αιγυπτιακής κυβέρνησης σχετικά με την δικαστική απόφαση που αναστάτωσε την ιστορική Μονή...

Μα είναι δυνατό να καταντήσει Ελβετία αυτή η χώρα του Οδυσσέα;

Ο Γιώργος Θεοτοκάς υπήρξε εμβληματική μορφή του πεζογραφήματος και του δοκιμίου της “Γενιάς του ’30”, και για τις επόμενες δεκαετίες συγκρότησε έναν λόγο που συνδύαζε την...

Το όραμα του Ίωνα Δραγούμη για την καθημερινότητα των Ελλήνων

Ο “Ελληνικός πολιτισμός” (1913) υπήρξε ένα από τα βασικότερα δοκίμιά του Ίωνος Δραγούμη και ίσως το περισσότερο συστηματικό. Στο έργο αυτό, ο σημαντικός Έλληνας...

Δερβίσηδες και Τουρκομάνοι – Πως εκτουρκίστηκε η Μικρά Ασία

Τον 13ο αιώνα, την περίοδο της φραγκικής κατοχής της Κωνσταντινούπολης, το σουλτανάτο των Σελτζούκων του Ικονίου γνώριζε ημέρες ακμής. Η διάλυση της βυζαντινής διοίκησης...

Πίστη, ιδέες και πράξη στις ιστορικές προσωπικότητες

"Έρχεται λοιπόν ο σύγχρονος αναγνώστης ή μελετητής και συναντά την ψυχή του αρχαίου ή του μεσαιωνικού ανθρώπου, και αποτυγχάνει παταγωδώς να την συλλάβει. Και...

Η στρατιωτική ιστορία και οι σνομπ

"Η στρατιωτική ιστορία διδάσκει ότι ένα και μόνο γεγονός ή μια λεπτομέρεια μπορεί να ανατρέψει την ροή ενός πολιτισμού ή του κόσμου όλου. Για...

Ευρωπαϊκή γραμμή, ευρωπαϊκό χρώμα: Περικλής Γιαννόπουλος και Caspar David Friedrich

Ο Περικλής Γιαννόπουλος καταγγέλλει με σφοδρότητα την Ευρωπαϊκή τέχνη, την Ευρωπαϊκή γραμμή: τα σκούρα και θολά χρώματα κυρίως και την αλλοπρόσαλλη, απότομη, διακεκομμένη γραμμή....

Γεννήθηκα στο 1402: Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος “ζει” την πτώση του Βυζαντίου

“Κανένας δεν είδε τον άγγελο με τη ρομφαία. Κανένας δεν τον είδε να κατεβαίνει και να παραδίνει τη ρομφαία στον πιο ανώνυμο, στον πιο...

Αντιφάσεις και επιτεύγματα του Ελληνικού εθνικού κράτους

Η ιδέα ενός ενιαίου ελληνικού έθνους κράτους, όπως συστάθηκε μετά την Επανάσταση του 1821, ήταν πρωτοφανής για την πολυχιλιετή ιστορία του Ελληνισμού. Ο αρχαίος...

Η αδυναμία μίας Ανατολικής Ολοκλήρωσης

Εάν η αραβική κατάκτηση έθεσε τέλος στον αλεξανδρινό κόσμο της Ανατολής, οι Βυζαντινοί Έλληνες μπόρεσαν μέσω των ιεραποστολών να επεκτείνουν την πολιτισμική σφαίρα επιρροής...

Έθνη, Πολιτισμοί και Αυτοκρατορίες

Στην παγκόσμια ιστορία οι λαοί και οι κρατικές-εδαφικές δομές διαπλέκονται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, από το νεοτερικό έθνος κράτος μέχρι πολυεθνικές αυτοκρατορίες, συνομοσπονδίες φυλών,...

Ποιος κρατάει τα κλειδιά του Αιγαίου;

Το Αιγαίο και το ελληνικό αρχιπέλαγος είναι ένα από τα πιο θαυμαστά φυσικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα του πλανήτη μας. Τα πολλά νησιά του καθιστούν...

Πέντε βιβλία Ιστορίας που διαβάσαμε το 2024

Μία χρονιά πλέον είναι πίσω μας, και μία νέα μας υποδέχεται. Όσο και εάν οι τελευταίοι χρόνοι (ή δεκαετίες, τώρα που το σκέπτομαι) υπήρξαν...

Λυκούργος ο Αθηναίος, ο φρουρός της δημοκρατίας

Ο Λυκούργος ο Αθηναίος, ένας από τους δέκα Αττικούς ρήτορες, έζησε στην Αθήνα του 4ου αιώνα (μεταξύ 390 και 324 π.Χ.) και συντάχθηκε με...

Φώτης Κόντογλου: Το ευαγγέλιο της απλότητας

Πολλές υπήρξαν οι αρετές του Φώτη Κόντογλου, που τον κατατάσσουν στα ωραία, φωτεινά πρότυπα του νεοελληνικού πολιτισμού. Το ζωγραφικό του ταλέντο, με το οποίο...

Ο Βυζαντινός Μέγας Αλέξανδρος επιστρέφει στους ουρανούς

Ο Αλέξανδρος ο Μακεδών, υιός του Φιλίππου και της Ολυμπιάδος, υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα φαινόμενα της παγκόσμιας ιστορίας. Η αυτοκρατορία του σηματοδότησε το...

Το Βυζάντιο και η Ρωμιοσύνη πέρα από τα ονόματα

Στη συγκρότηση της ανθρώπινης συνείδησης, τα ονόματα έχουν πάντα μεγάλη σημασία. Γίνονται ισχυρά σύμβολα συσπείρωσης των οικείων και διάκρισης των «άλλων». Ειδικά σε εποχές...

Μιχαήλ Παλαιολόγος: Η ανάκτηση της Πόλης και ο αγώνας κατά των Φράγκων

Ως τελευταίος ηγεμόνας της εξόριστης αυτοκρατορίας της Νίκαιας, και πρώτος αυτοκράτορας του παλινορθωμένου Βυζαντίου μετά την λατινική Άλωση του 1204, ο Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος...

Η βυζαντινή κυριαρχία σε Συρία και Αίγυπτο – Η Μέση Ανατολή πριν το Ισλάμ

Οι ανατολικότερες επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η Συρία, η Παλαιστίνη και η Αίγυπτος, κερδίζουν λίγη προσοχή στο πανόραμα της βυζαντινής ιστορίας. Αυτό συμβαίνει...

Ο Ταμερλάνος στην Μικρά Ασία: Η μάχη της Άγκυρας και η καταστροφή της Σμύρνης (1402)

Από τα βάθη της αρχαιότητες ως τις παρυφές της νεότερης εποχής, οι στέπες της κεντρικής και της βόρειας Ασίας κάθε τόσο συσπώντο από μεγάλες...

Η συνάντηση Ελλήνων θεών και Παλαιάς Διαθήκης στην Βυζαντινή Χρονογραφία του Ιωάννη Μαλάλα

Η ιστορία, ως επιστήμη και ως κλάδος της λογοτεχνίας, αποτελεί προσφορά του Ηροδότου και του Θουκυδίδη και δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Στην Αρχαιότητα και...

Το Δεσποτάτο της Ηπείρου: Το πρώτο ελλαδικό κράτος και ο αγώνας για την Κωνσταντινούπολη

Η Δ’ Σταυροφορία του 1204 οδήγησε στην άλωση της Κωνσταντινούπολης και την κατάληψη του ελλαδικού χώρου και των νησιών από τους Σταυροφόρους και τους...

Ένα καράβι Ελληνίδες, ένας Τρώας, μερικοί γίγαντες και η γέννηση της Βρετανίας

Οι βαρβαρικοί λαοί που κατέκτησαν την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, ήταν ταυτόχρονα γοητευμένοι από το κύρος και τον πολιτισμό της. Μάριος Νοβακόπουλος* Έτσι, ενώ από την μία κατέστρεψαν...

Γιατί οι Φράγκοι έχασαν την Κωνσταντινούπολη: Η αποτυχία της Σταυροφορικής αυτοκρατορίας της Ρωμανίας

Ήδη πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, οι Σταυροφόροι και οι Βενετοί σύμμαχοί τους είχαν καταρτίσει σχέδιο διαμελισμού του βυζαντινού κράτους, ο καθένας...

Το Ανατολικό ζήτημα ξεκινά το 1204

Κενό ισχύος μετά την διάλυση του Βυζαντινού κόσμου – Ο διαμελισμός και η μετάβαση μεταξύ αυτοκρατοριών – Η Οθωμανική αυτοκρατορία και η παρακμή της Μάριος Νοβακόπουλος*...

Γιατί οι Βυζαντινοί δεν ανέκτησαν την Μικρά Ασία – Οι ομοιότητες με το 1922

Μετά τη μάχη του Μαντζικέρτ και εκμεταλλευόμενοι τους βυζαντινούς εμφυλίους πολέμους, οι Σελτζούκοι Τούρκοι και οι νομαδικές φυλές των Τουρκομάνων από τα βάθη της...

Γεωγραφία και γεωπολιτική κατάσταση του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα

Η θέση του Βυζαντίου στον χώρο το «καταδίκασε» σε ρόλο πρωταγωνιστή της παγκόσμιας ιστορίας.  Ανεξάρτητα από την αυξομείωση των εδαφών του (ειδικά μετά την οριστική...

Η Οικονομική πολιτική του Αλεξίου Α’ Κομνηνού

Ο 11ος και 12ο αιώνας υπήρξαν εποχή ανάπτυξης για το Βυζάντιο. Παρά τις αναστατώσεις των ξένων εισβολών, και ειδικά της κατάκτησης της Μικράς Ασίας,...

Αναζητώντας το κλειδί της Ιστορίας (Βιβλιοπαρουσίαση)

Το ερώτημα «που πηγαίνουμε» εκφέρεται είτε σε ώρες μεγάλης ενεργητικότητας – καθώς αναζητούμε νέους χώρους να κατακτήσουμε – είτε κρίσης και αποπροσανατολισμού, όταν το...

Σαράντος Καργάκος: Το Βυζαντινό Ναυτικό (βιβλιοπαρουσίαση)

Μάριος Νοβακόπουλος* Σαράντος Ι. Καργάκος, Το Βυζαντινό Ναυτικό: Η επίδραση της θαλάσσιας ισχύος στην ακμή και την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2007,...

Π. Καρολίδης: Η επίδραση της Γεωγραφίας στην ανάπτυξη του Ελληνικού πολιτισμού

Από τις γνωστότερες συνεισφορές του Καππαδόκη ιστορικού Παύλου Καρολίδη (1849-1930) ήταν η επικαιροποίηση που επιμελήθηκε για το μεγάλο έργο του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, «Ιστορία του...

Ο Αλέξιος Α’ Κομνηνός ως πρόμαχος της Ορθοδοξίας: Εκκλησία, ιδεολογία και αιρέσεις

Μάριος Νοβακόπουλος* Ο Αλέξιος Κομνηνός πολιτεύθηκε ως ένας ευσεβής αυτοκράτορας, με έντονο και προσωπικό ενδιαφέρον για την υγεία της Εκκλησίας, τον περιορισμό των αιρέσεων και...

Το φαινόμενο των Δήμων στη Βυζαντινή εποχή

Μάριος Νοβακόπουλος - Διεθνολόγος, μεταπτυχιακό Βυζ. Ιστορίας Μακριά από τις στερεότυπες εκφράσεις περί μίας καθολικά απολυταρχικής, «ανατολίτικης» δεσποτείας, το Βυζάντιο ακολουθούσε τις παλαιές ρωμαϊκές και...

Το καθεστώς του Αλεξίου Α’ Κομνηνού: Εξουσία και ιδεολογία

Μάριος Νοβακόπουλος* Όταν ο Αλέξιος Κομνηνός κατέλαβε την εξουσία το 1081, δεν ήταν παρά ένας ακόμη επαναστάτης και σφετεριστής, ο πιο πρόσφατος κρίκος σε μία...

Ο Αλέξιος Κομνηνός στη νεότερη ιστοριογραφία: Σωτήρας ή “ψεύτικος από μηχανής θεός”;

Μάριος Νοβακόπουλος* Η βασιλεία του Αλεξίου Α’ Κομνηνού υπήρξε μακρά και πολυτάραχη.  Έπεται της κρίσης και κατάρρευσης της αυτοκρατορίας τις δεκαετίες του 1060-1070, με αποκορύφωμα...

Το κέντρο του κόσμου: Συμβολισμοί και σκοπιμότητες στη χαρτογραφία

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος Βαγγέλης Δ. Πανταζής, Χάρτες και ιδεολογίες: Οι προσανατολισμοί των χαρτών και οι τύχες των λαών, εκδόσεις Στερέωμα, Αθήνα 2018. Στις 27 Μαρτίου 2021,...

Χρειαζόμαστε καλύτερες Θεωρίες Συνωμοσίας

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος, στο Άρδην τ. 120, Μάρτιος 2021 «Ό,τι διώκεται και εις πυρ βάλλεται, μυθοποιείται. Κι επανέρχεται στη ζωή συχνά ως βρυκόλακας». Σαράντος Καργάκος Το Έτος...

Φιλοσοφία και self help: Εκλαΐκευση ή εκχυδαϊσμός;

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος Από τα πρώτα της βήματα, ως εξέλιξη του μύθου και της πρακτικής σοφίας της απώτερης αρχαιότητας, η φιλοσοφία αναπτύχθηκε ως...

Είμαστε έτοιμοι για το «δυτικό ζήτημα»;

Η Ελλάδα απειλείται από τυχόν αποσύνθεση της δυτικής ισχύος, αλλά η αποτροπή αυτού του ενδεχομένου δεν εγγυάται την ελληνική ασφάλεια. Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Το ζήτημα...

Μαγείες και μυθολογίες στον κόσμο που έρχεται

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος Κάποτε στον κόσμο κυριαρχούσαν μυστικές δυνάμεις. Επί χιλιετίες, από τον πρώτο καιρό που η ανθρωπότητα ανέπτυξε τις νοητικές, αφηγηματικές και...

Το όραμα του 2020: Φως την Εποχή της Κατάρρευσης

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ Το άρθρο αυτό αποτελεί προδημοσίευση από το επερχόμενο τεύχος του περιοδικού/φανζίν Death to the World. To DTTW εκδόθηκε το 1994 από Ορθοδόξους καλογέρους της μονής...

Ο Ουρανός και η Γη στην Εικόνα

Γράφει ο Jonathan Pageau, Καναδός Ορθόδοξος αγιογράφος  (πηγή: Orthodox Arts Journal) Μετάφραση: Μάριος Νοβακόπουλος ΔΙΑΒΑΣΤΕ το Α’ μέρος: Τον περισσότερο καιρό η Γη είναι όντως… επίπεδη Β’ Μέρος: Είναι “πάνω”...

Είναι “πάνω” ο Ουρανός; Από τον Αρεοπαγίτη στον Ουμπέρτο Έκο… και πίσω

Γράφει ο Jonathan Pageau, Καναδός Ορθόδοξος αγιογράφος (πηγή: Orthodox Arts Journal) Μετάφραση: Μάριος Νοβακόπουλος * ΔΙΑΒΑΣΤΕ το Α’ μέρος: Τον περισσότερο καιρό η Γη είναι όντως… επίπεδη Το 1922 ο π. Παύλος Φλορένσκυ έγραψε...

Παίρνοντας το κόκκινο χάπι: Ψυχολογία της απόδρασης από το Matrix

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Οι περισσότεροι από εμάς έχουν δει, ή έστω έχουν υπ’ όψιν τους, την ταινία The Matrix (1999).  Η ταινία των αδελφών Γουατσόφσκι,...

Η Μηχανή και το Καρναβάλι

Του WS, από την ιστοσελίδα American Sun Μετάφραση: Μάριος Νοβακόπουλος Υπάρχει κάτι το συναρπαστικό στο να βλέπεις παλιούς φίλους. Πάντα έρχεται στο μυαλό το φλέγον ερώτημα «Τι...

Γεώργιος Πισίδης: Ένας Βυζαντινός Όμηρος για τα έπη του Ηρακλείου

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος – μεταπτυχιακός φοιτητής Βυζαντινής ιστορίας Οι αναφορές στην «βυζαντινή» ποίηση αναπόφευκτα θα φέρουν στο μυαλό την εκκλησιαστική υμνογραφία, η οποία όχι...
Stay Connected
14,597FansLike
2,455FollowersFollow
6,980SubscribersSubscribe
Latest Articles