Ρήση

• «Ὁ δυτικός χριστιανισμὸς ὑπῆρξε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἡ κύρια συνστώσα τῆς εὐρωπαϊκῆς σκέψης, ἀκόμη καὶ τῆς ὀρθολογιστικῆς, ποὺ δημιουργήθηκε γιὰ νὰ τὸν ἀντιπαλέψει, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχει ἄλλη ἀφετηρία ἀπὸ τὸν ἵδιο. Σὲ ὅλη τὴν ἱστορία τῆς Δύσης, ὁ χριστιανισμὸς βρίσκεται στὴν καρδιὰ αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ, τὸν ὁποῖο ζωογονεῖ ἀκόμη καὶ ὅταν ἀφήνεται νὰ παρασυρθεῖ ἢ νὰ ἀλλοιωθεῖ ἀπὸ αὐτόν, καὶ τὸν ὁποῖο ἀγκαλιάζει ἀκόμη κι ὅταν ἐκεῖνος πασχίζει νὰ τοῦ ξεφγύγει. Γιατὶ ὅταν στρέφεις τὴ σκέψη σου ἐνάντια σὲ κάποιον, ἐξακολουθεῖς νὰ βρίσκεσαι στὴ δική του τροχιά. Ὁ Εὐρωπαῖος, ἀκόμη καὶ ἅθεος, δὲν παύει νὰ εἶναι δέσμιος μιᾶς ἠθικῆς, δέσμιος διαφόρων ψυχικῶν ἐπιταγῶν ποὺ ὁρίζουν τὴ συμπεριφορά του, καὶ εἶναι βαθιὰ ριζωμένες στη χριστιανική παράδοση. Εἶναι ἀπὸ «χριστιανικὴ φύτρα» ὁ Εὐρωπαῖος, θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε μαζὶ μὲ τὸν Μοντερλάν, ποὺ ἰσχυριζόταν ὅτι ὁ ἵδιος ἦταν ἀπὸ «καθολικὴ φύτρα», μολονότι εἶχε χάσει τὴν πίστη του.» Fernand Paul Achille Braudel,Γάλλος ιστορικός.
  Η Γραμματική των Πολιτισμών, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2000, σελ. 457-458.