Υπήρξε πράγματι το «Κρυφό Σχολειό» ή ήταν απλώς ένα «ανιστόρητο ιδεολόγημα» και ένας «μύθος» της Εκκλησίας
; Στο εισαγωγικό αυτό βίντεο της σειράς μας, καταρρίπτουμε τη θεωρία των αναθεωρητών ιστορικών περί «οθωμανικής ανεκτικότητας» και «ευνοϊκής συμβίωσης»
.
Μέσα από τις ίδιες τις γραπτές μαρτυρίες της εποχής, αποδεικνύουμε πώς η παιδεία των υπόδουλων Ελλήνων διωκόταν στην πράξη (de facto) από τις βίαιες αυθαιρεσίες των τοπικών Οθωμανών διοικητών, τον φόβο των Γιανιτσάρων και τις επιθέσεις του μανιασμένου όχλου
.
Σε αυτό το βίντεο παρουσιάζονται οι εξής πέντε κρίσιμες ιστορικές μαρτυρίες:
Θεοδόσιος Ζυγομαλάς (1570): Ο αρχιγραμματέας του Πατριαρχείου ομολογεί επίσημα ότι η έλλειψη παιδείας οφειλόταν αποκλειστικά στην τυραννία και τις κακώσεις των κατακτητών
.
Στέφανος Γκέρλαχ (1575): Ο Γερμανός πάστορας της πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη καταγράφει τα φτωχά, ανεπίσημα «κοινά σχολεία» της Εκκλησίας, τα οποία προσπαθούσαν να κρατήσουν τη γνώση ζωντανή
.
Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων (1821): Αποκαλύπτει πώς τα ελληνικά σχολεία έπρεπε να παρουσιάζονται ως απλά εμπορικά ή θρησκευτικά, ή να «λανθάνουν» (να λειτουργούν κρυφά) για να αποφύγουν τον διωγμό
.
Φωτάκος (1829/1873): Ο υπασπιστής του Θ. Κολοκοτρώνη καταθέτει το προσωπικό του βίωμα ότι τα γράμματα μαθαίνονταν «εν τω σκότει και προφυλακτά από τους Τούρκους»
.
Γεώργιος Χασιώτης (1881): Ο κορυφαίος ιστορικός της εκπαίδευσης περιγράφει πώς τα παιδιά έτρεχαν στα σχολεία τη νύχτα με το φως της σελήνης για να γλιτώσουν από τη μανία των Γιανιτσάρων
.
📖 Η ιστορική αλήθεια βρίσκεται πάντα στις πηγές.
🔔 Κάντε Εγγραφή (Subscribe) στο κανάλι και πατήστε το καμπανάκι για να μη χάσετε το επόμενο επεισόδιο: «Μέρος 2ο: Η Άλωση και το Πρώτο Σκοτάδι (15ος – 16ος Αιώνας)»!
Βασισμένο στην ιστορική έρευνα του Γιώργου Κεκαυμένου «Κρυφό Σχολειό. Το Χρονικό μιας Ιστορίας» (Εναλλακτικές Εκδόσεις)