Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.
Όπως έχω προτείνει επανειλημμένως, χρειαζόμαστε ένα νέο μάθημα στα σχολεία μας από την Α Δημοτικού μέχρι τη Γ Λυκείου με το όνομα «Λογική».
Δεν θα είναι απλό μάθημα, αλλά ένα εργαστήριο σκέψης με πρακτικές ασκήσεις, παιχνίδια, προβλήματα, συζήτηση και δημιουργία.
Ας δώσω και μία δομή του μαθήματος ανά τριετία στις δύο πρώτες εκπαιδευτικές βαθμίδες
Α-Γ Δημοτικου. «Μαθαίνω να σκέφτομα»
Παζλ, λαβύρινθοι, ασκήσεις παρατήρησης και αιτιολόγησης, αναγνώρισης σχημάτων, ακολουθιών, ταξινόμηση αντικειμένων και εννοιών, προβλήματα «αν-τότε», αφήσηση ιστορίας με χρονική σειρά και αιτιακή σειρά, δραστηριότητες που ζητούν εξηγήσεις γιατί ο μαθητής έδωσε μία απάντηση. Παράλληλα, εισαγωγή στο σκάκι: Μίνι-παιχνίδια σκακιού με κέντρο αναφοράς είδος κομματιού.
Δ-ΣΤ Δημοτικού. «Μαθααίνω να λύνω προβλήματα»
Σύνθετα προβλήματα λογικής, συνδυαστική σκέψη, στρτηγική σκέψη, βασικές έννοιες αλγοριθμικής σκέψης, απλός προγραμματισμός, διάκριση γεγονότος – γνώμης, βασική δομή επιχειρήματος (θέση-αιτιολόγηση-συμπέρασμα), εντοπισμός αντιφάσεων, μικρές συζητήσεις με επιχειρήματα. Παράλληλα, εμβάθυνση στο σκάκι: τακτικές, μοτίβα, τελειώματα παιχνιδιού, και στο τέλος, βασική θεωρία ανοιγμάτων.
Γυμνάσιο. «Μαθαίνω να αναλύω και να επιχειρηματολογώ».
Εισαγωγή στην προτασιακή λογική, συνεπαγωγή, αντίφαση, ικανή / αναγκαία συνθήκη, λογικά προβλήματα αυξημένης δυσκολίας, εισαγωγή στις πιθανότητες, λήψη αποφάσεων υπό αβεβαιοτητα, βασικές αρχές προγραμματισμού (πχ python), παραδείγματα ψευδοαλγορίθμων και αλγορίθμων, αναλυτική σκέψη: σπάσιμο προβλήματος σε επιμέρους ευκολότερα και σύνθεση της λύσης, αναγνώριση λογικών σφαλμάτων, αξιολόγηση πηγών και πληροφοριών (αξιοπιστία), δομή επιχειρήματος και αντεπιχειρήματος. Εξέταση πραγματικών παραδειγμάτων από διαφημίσεις, ΜΜΕ, ΜΚΔ. Εντοπισμός τεχνικών πειθούς, παραπλανητικών γενικεύσεων, λογικών κενών.
Παράλληλα στο σκάκι (μέχρι ένα σημείο για όσους το επιθυμούν, αλλά ενθάρρυνση να το ακολουθήσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι μαθητές): στραγητική αντίληψη σκακιού, διδασκαλία από εγνωσμένους εκπαιδευτές στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.
Λύκειο. «Κριτική σκέψη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης».
Εισαγωγή στην τυπική και μαθηματική λογική, παραγωγικός και επαγωγικός συλλογισμός, γεωμετρικοί τόποι (επαναφορά του πεδίου αυτού στη σχολική ύλη μετά από 40-50 χρόνια). Πιθανότητες, στατιστική σκέψη, ερμηνεία δεδομένων θεωρία παιγνίων, προχωρημένος προγραμματισμός (πχ python). Ρητορική τέχνη, αξιολόγηση επιστημονικών ισχυρισμών. Εισαγωγή σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο χρήσης των εργαλείων αυτών (ναι, υπάρχει κακή χρήση και μάλιστα είναι μακράν η πιο διαδεδομένη σήμερα για να μην πω κυρίαρχη). Φιλοσοφικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης.
Τα περισσότερα από αυτά, θα διδάσκονται όχι από βιβλία που ο μαθητής θα διαβάζει, αλλά μέσα από καθοδήγηση δασκάλων με παιχνίδια, δραστηριότητες, συζητήσεις, ανάλογα με το θέμα.