Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
«Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις είναι συμπτωματική».
1940: Σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο ναζί αξιωματικός προαυλίζει τους κρατούμενους. Οι μπότες του καλογυαλισμένες και η στολή στρωμένη πάνω στο κορμί του σαν γάντι. Από το φρύδι του που έπαιζε καταλάβαινες ότι έχει να κάνει μια πολύ σημαντική ανακοίνωση. Τι θα ταν πάλι; Θα βαζε κάποιους να προετοιμάσουν τους φούρνους για κάποιους από τους συγκρατούμενους που δεν βγάζαν πια δουλειά και πιο χρήσιμοι θα ταν σαν σαπούνια για την Άρια φυλή;
Καθαρίζει τον λαιμό του:
«Σήμερα, όσοι προετοιμάσατε τους φούρνους, έστω και μια φορά, θα φάτε ΧΟΙΡΙΝΟ», είπε.
Επευφημίες ακούστηκαν από κάτω. Το κρέας δεν ήταν απλά προνόμιο. Ήταν επιβίωση. Μπορούσε να σε κρατήσει ζωντανό για καμιά βδομάδα σε αυτή την κόλαση. Να μην καταλήξεις εσύ στο κρεματόριο.
«Σκασμός, ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ !».
Έτσι τότε. Έτσι και τώρα: Τα γουρούνια που νομίζουν ότι θα φάνε χοιρινό, θα φαγωθούν κι αυτά.
Έτσι τότε. Έτσι, με άλλους όρους, και σήμερα.
Το πραγματικά τρομακτικό, όμως, δεν είναι η παραπάνω αλληγορία αλλά πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει μέσα της μια νοοτροπία που επιβιώνει ακόμη και σήμερα.
Στη σημερινή Ελλάδα δεν χρειάζεται απαραίτητα να σου τάξουν χοιρινό. Αρκεί ένα επίδομα, μια πρόσληψη, μια εξυπηρέτηση, μια «διευκόλυνση», μια θέση, μια ανάθεση, ένα ρουσφέτι ή μια υπόσχεση ότι θα τακτοποιηθείς.
Και τότε αρχίζει η συναλλαγή. «Κάνε ότι δεν βλέπεις, χειροκρότα όταν πρέπει, μη ρωτάς πολλά και το δικό σου κομμάτι θα έρθει».
Μόνο που υπάρχει μια ενοχλητική λεπτομέρεια που πολλοί ξεχνούν όταν η εξουσία σε εκπαιδεύει να αισθάνεσαι ευγνωμοσύνη για αυτά που κανονικά δικαιούσαι, δεν σου προσφέρει ελευθερία. Σε μαθαίνει στην εξάρτηση.
Και το χειρότερο; Κάποιοι πανηγυρίζουν ακόμη και για τα ψίχουλα, επειδή νομίζουν ότι έτσι εξασφάλισαν τη θέση τους στο τραπέζι. Μέχρι να ανακαλύψουν ότι δεν κάθονται στο τραπέζι αλλά είναι το προϊόν που σερβίρεται. Αυτό είναι και το πραγματικό νόημα της αλληγορίας.
Ότι μια κοινωνία, που συνηθίζει να ανταλλάσσει την αξιοπρέπεια, την ψήφο και τη σιωπή της με μικρά προσωπικά ανταλλάγματα, κάποια στιγμή παύει να είναι πολίτες και μετατρέπεται σε πελατεία. Και η πελατεία δεν απαιτεί δικαιοσύνη, απλά περιμένει το επόμενο κομμάτι.