Περίληψη.
Η απάντηση της Επιτρόπου Marta Kos στην ερώτηση του Ευρωβουλευτή Νικόλαου Αναδιώτη για το αλυτρωτικό περιεχόμενο σε σχολικά βιβλία της Αλβανίας προκαλεί σοβαρό προβληματισμό. Η ερώτηση ήταν απολύτως συγκεκριμένη: αφορούσε σχολικά βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας που, σύμφωνα με στοιχεία κατατεθειμένα στη Βουλή των Ελλήνων, παρουσιάζουν ελληνικά εδάφη ως «αλβανικά» και περιλαμβάνουν αναφορές περί «Τσαμουριάς». Αντί όμως η Επιτροπή να απαντήσει επί της ουσίας, περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές περί μειονοτικών δικαιωμάτων, συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και παρακολούθησης της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας.
Το ζήτημα δεν είναι τυπικό. Αφορά την ιστορική αλήθεια, τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας στη Βόρεια Ήπειρο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, που αποτελούν βασικό κριτήριο για κάθε υποψήφια προς ένταξη χώρα. Γι’ αυτό και ο Ευρωβουλευτής επανέρχεται με νέα ερώτηση, ζητώντας ρητά να εξεταστεί το περιεχόμενο των βιβλίων, να ενσωματωθεί το θέμα στον ενταξιακό φάκελο της Αλβανίας και να απαιτηθεί αναθεώρηση των επίμαχων εγχειριδίων με ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.
H νέα ερώτηση του ευρωβουλευτή της ΝΙΚΗΣ είναι η όγδοη Γραπτή Ερώτηση προς την Ευρ. Επιτροπή για θέματα της Βορείου Ηπείρου και της Αλβανίας. Σε όλες ζητάει ενσωμάτωση του περιεχομένου στον ενταξιακό φάκελο της Αλβανίας.
Προσθέτω ότι τα ίδια πράγματα έχουν ερωτηθεί δύο φορές στην ελληνική Βουλή στον κ. Γεραπετρίτη το 2025 και το 2026, αλλά δεν έκανε καν τον κόπο να απαντήσει ποτέ. Το 2026 έβαλε τον Θεοχάρη να απαντήσει. Άλλο «κουκουρούκου» κι αυτός…
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ρωτήθηκε κάτι απολύτως συγκεκριμένο.
Ρωτήθηκε αν έχει αξιολογήσει το αλυτρωτικό και αναθεωρητικό περιεχόμενο σε σχολικά βιβλία της Αλβανίας, τα οποία, σύμφωνα με στοιχεία κατατεθειμένα στη Βουλή των Ελλήνων, παρουσιάζουν ελληνικά εδάφη —όπως την Κέρκυρα, περιοχές της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας— ως «αλβανικά», ενώ περιλαμβάνουν και αναφορές περί «Τσαμουριάς».
Η απάντηση της Επιτρόπου Marta Kos, όμως, δεν απάντησε στο ερώτημα.
Αντί να τοποθετηθεί επί των συγκεκριμένων χαρτών, των συγκεκριμένων βιβλίων και του συγκεκριμένου αλυτρωτικού περιεχομένου, η Επίτροπος περιορίστηκε σε γενικές διατυπώσεις περί μειονοτικών δικαιωμάτων, συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και παρακολούθησης της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας.
Με απλά λόγια: η Επιτροπή είτε δεν έχει εξετάσει τα στοιχεία είτε απέφυγε να απαντήσει επί της ουσίας.
Και αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό.
Δεν μιλάμε για μια δευτερεύουσα λεπτομέρεια της εκπαιδευτικής πολιτικής της Αλβανίας. Μιλάμε για σχολικά εγχειρίδια που, εφόσον τα καταγγελλόμενα στοιχεία επιβεβαιώνονται, καλλιεργούν σε μαθητές —μεταξύ αυτών και σε παιδιά της ελληνικής εθνικής μειονότητας στη Βόρεια Ήπειρο— μια αλυτρωτική αντίληψη της ιστορίας και της γεωγραφίας εις βάρος της Ελλάδας.
Μια χώρα που επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να εκπαιδεύει τις νέες γενιές με χάρτες και αφηγήσεις που αμφισβητούν την ιστορική αλήθεια, τα σύνορα, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Αυτό ακριβώς ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Νικόλαος Αναδιώτης με την αρχική του ερώτηση. Και, ακόμη πιο σημαντικό, δεν περιορίστηκε απλώς στο να καταγγείλει το πρόβλημα. Ζήτησε να ενταχθεί ρητά το θέμα στον φάκελο ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, να αξιολογηθεί στο πλαίσιο των θεμελιωδών αρχών της ενταξιακής διαδικασίας και να εξεταστεί ακόμη και ως λόγος αναστολής προόδου στα σχετικά κεφάλαια, εφόσον η Αλβανία διατηρεί τέτοιες αναφορές στα σχολικά της βιβλία.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Το θέμα δεν πρέπει να μείνει σε επίπεδο διαμαρτυρίας. Πρέπει να γίνει κριτήριο αξιολόγησης της Αλβανίας στην ευρωπαϊκή της πορεία.
Η απάντηση της Επιτρόπου δείχνει αμηχανία, άγνοια ή αποφυγή. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι αποδεκτή. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ερωτάται για συγκεκριμένα αλυτρωτικά στοιχεία σε σχολικά εγχειρίδια υποψήφιας προς ένταξη χώρας, δεν μπορεί να απαντά με γενικότητες.
Γι’ αυτό ο Ευρωβουλευτής επανέρχεται με νέα ερώτηση. Ζητά πλέον ευθέως από την Επιτροπή:
να πει αν έχει εξετάσει τα συγκεκριμένα αποσπάσματα και χάρτες,
να δεσμευθεί αν θα συμπεριλάβει ρητά το ζήτημα στον ενταξιακό φάκελο και στις επόμενες εκθέσεις αξιολόγησης της Αλβανίας,
και να απαιτήσει ειδική αναθεώρηση των επίμαχων σχολικών βιβλίων με τη συμμετοχή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.
Η Ελλάδα, η ελληνική εθνική μειονότητα στη Βόρεια Ήπειρο και η ιστορική αλήθεια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με αόριστες γραφειοκρατικές απαντήσεις.
Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι αυτόματη διαδικασία. Προϋποθέτει σεβασμό στα δικαιώματα, στις μειονότητες, στην ιστορική αλήθεια και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Αν η Αλβανία θέλει να προχωρήσει προς την ΕΕ, πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι δεν εκπαιδεύει τους μαθητές της με αλυτρωτισμό.
Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει, επιτέλους, να απαντήσει στο πραγματικό ερώτημα.
Οι Γραπτές Ερωτήσεις και η απάντηση της Επιτρόπου
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-000653/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Νικόλαος Αναδιώτης (NI)
Σύμφωνα με υλικό που κατατέθηκε επισήμως στη Βουλή των Ελλήνων, σχολικά βιβλία ιστορίας και γεωγραφίας της Αλβανίας, τα οποία διδάσκονται και σε μαθητές της ελληνικής εθνικής μειονότητας στη Βόρεια Ήπειρο, εξακολουθούν να περιέχουν αλυτρωτικές και αναθεωρητικές αναφορές εις βάρος της Ελλάδος[1]. Παρουσιάζουν χάρτες στους οποίους ελληνικά εδάφη (π.χ. η Κέρκυρα και περιοχές της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας) εμφανίζονται ως «αλβανικά». Ιστορικά κεφάλαια προβάλλουν αφηγήσεις περί «Τσαμουριάς».
Εγείρονται σοβαρά ζητήματα σεβασμού των μειονοτικών δικαιωμάτων, της ιστορικής αλήθειας και των αρχών καλής γειτονίας, καθώς παραβιάζονται οι κατευθυντήριες οδηγίες της UNESCO για την αναθεώρηση των σχολικών εγχειριδίων μεταξύ γειτονικών χωρών και θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ[2].
Βάσει των ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:
- 1.Πώς αξιολογεί τα σχολικά βιβλία της Αλβανίας με αλυτρωτικό περιεχόμενο, σε σχέση με τα κριτήρια ένταξης και τις αρχές καλής γειτονίας;
- 2.Θα ενσωματώσει τα συγκεκριμένα στοιχεία στην ετήσια αξιολόγηση και στον φάκελο ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ;
- 3.Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την ομάδα κεφαλαίων 1 (θεμελιώδεις αρχές) και ενόψει της αξιολόγησης IBAR του 2026, θα ζητήσει από την Αλβανία τη σύσταση κοινής επιτροπής εμπειρογνωμόνων (βλ. εργαλειοθήκη UNESCO για την αναθεώρηση και προσαρμογή αναλυτικών προγραμμάτων, σχολικών εγχειριδίων και άλλων μαθησιακών υλικών), και θα εξετάσει εάν η διατήρηση τέτοιων αναφορών συνιστά λόγο αναστολής της προόδου στα σχετικά κεφάλαια[3][4];
Κατάθεση: 16.2.2026
Πηγές
Απάντηση
EL
E-000653/2026
Απάντηση της κ. Kos
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
4.6.2026
Η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στα δικαιώματα των μειονοτήτων, στην εκπαίδευση και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προσχώρησης, η Αλβανία υποχρεούται να λάβει μέτρα για την προώθηση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων για τα άτομα που ανήκουν σε μειονότητες. Η Αλβανία πρέπει να σεβαστεί τα εκπαιδευτικά δικαιώματα που απορρέουν από τον νόμο της για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, ο οποίος θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως. Επιπλέον, η Επιτροπή, στην έκθεσή της του 2025 για τη διεύρυνση, αναφέρει ότι η Αλβανία πρέπει να ενισχύσει την ποιότητα και τη συμπεριληπτικότητα του εκπαιδευτικού της συστήματος. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.
Η κοινή θέση της ΕΕ για την ομάδα κεφαλαίων 1: Οι θεμελιώδεις αρχές της διαδικασίας προσχώρησης θέτουν σαφή και φιλόδοξα ενδιάμεσα κριτήρια αξιολόγησης που πρέπει να καλύψει η Αλβανία για να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις προσχώρησης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες, των οποίων τα ζητήματα που σχετίζονται με την εκπαίδευση αξιολογούνται και παρακολουθούνται σε συνδυασμό με την ομάδα κεφαλαίων 3: Ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.
Νέα ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Νικόλαος Αναδιώτης (NI)
Θέμα: Μη ουσιαστική απάντηση της Επιτροπής για αλυτρωτικό περιεχόμενο σε σχολικά βιβλία της Αλβανίας
Στην απάντηση της 4.6.2026 στην ερώτηση E-000653/2026, η Επιτροπή αναφέρθηκε γενικά στη συμπεριληπτική εκπαίδευση, στα δικαιώματα των μειονοτήτων και στην παρακολούθηση της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας. Ωστόσο, η αρχική ερώτηση αφορούσε συγκεκριμένα στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή των Ελλήνων για σχολικά βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας της Αλβανίας, τα οποία φέρονται να περιέχουν χάρτες όπου ελληνικά εδάφη εμφανίζονται ως «αλβανικά» και κεφάλαια περί «Τσαμουριάς». Η απάντηση δεν αξιολόγησε το συγκεκριμένο αλυτρωτικό και αναθεωρητικό περιεχόμενο, ούτε απάντησε εάν θα ενσωματωθεί στον φάκελο ένταξης της Αλβανίας ή εάν θα ζητηθεί διμερής ή ανεξάρτητη αναθεώρηση σχολικών εγχειριδίων, σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές της UNESCO.
Ερωτάται εκ νέου η Επιτροπή:
- Έχει εξετάσει τα συγκεκριμένα αποσπάσματα και χάρτες των αλβανικών σχολικών βιβλίων που αναφέρθηκαν στην ερώτηση E-000653/2026;
- Θα συμπεριλάβει ρητά το ζήτημα του αλυτρωτικού περιεχομένου σχολικών εγχειριδίων στον ενταξιακό φάκελο και στις επόμενες εκθέσεις αξιολόγησης της Αλβανίας;
-
Θα ζητήσει από την Αλβανία ειδική αναθεώρηση των επίμαχων σχολικών βιβλίων με συμμετοχή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων;
[1] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2026-000653-ASW_EL.html
[2] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2026-000653_EL.html