Ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ ΙΘ΄ αἰῶνος ἤρχισε νὰ καταρρέῃ τὸ ἀπέραντον Ὀθωμανικὸν κράτος· τὸν θανάσιμον ὅμως σπαθισμὸν κατήνεγκεν ὁ Ἑλληνισμὸς τοῦ 21· ἔκτοτε χῶραι ὁλόκληροι ἀπεσπῶντο ἐκ τοῦ μεγάλου κορμοῦ τῆς Αὐτοκρατορίας, τὸ Ἀλγέριον καὶ ἡ Τύνις, ἡ Αἴγυπτος καὶ ἡ Κύπρος, τὸ Μαυροβούνιον, ἡ Σερβία, ἡ Ρουμανία, ἡ Βουλγαρία, ἡ Βοσνία καὶ Ἑρζεγοβίνη, τὸ Κάρς καὶ Ἀρταχὰν καὶ Βατούμ· ἡ ἀποσύνθεσις ὁλονὲν ἐπροχώρει καὶ μόλις συνεκρατεῖτο…»