Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Πριν από τρία χρόνια, το 2023, ο γνωστός και μη εξαιρετέος Πέτρος Κωνσταντίνου, στέλεχος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων, συμμετείχε σε ντοκιμαντέρ του τουρκικού TRT World για την Κύπρο του 1974, όπου παρουσιάστηκε παρακαλώ σε βουλγαρική απόδοση ως “επιζών Petros Costadinov ”.
Και εδώ κάπου ξεκινάει το θέατρο του παραλόγου…
Ο Κωνσταντίνου γεννήθηκε στη Λευκωσία και, σύμφωνα με τη βιογραφική αναφορά του, ήρθε στην Ελλάδα με την οικογένειά του το 1974, στον απόηχο της τουρκικής εισβολής και της κυπριακής τραγωδίας.
Κι όμως, τρία χρόνια πριν, βρέθηκε να μιλά σε τουρκικό κρατικό μέσο για την ίδια εκείνη ιστορική τραγωδία, σε μια παραγωγή που παρουσιάζει την τουρκική εισβολή με τον τουρκικό όρο «Επιχείρηση Ειρήνης». Το “ακλόνητο” επιχείρημα; Ότι οι Τούρκοι «πολεμούσαν τη δικτατορία του Ιωαννίδη».
Ας είμαστε λοιπόν ξεκάθαροι. Ναι, η χούντα του Ιωαννίδη ήταν δικτατορία. Ναι, το πραξικόπημα του 1974 ήταν καταδικαστέο. Ναι, η ανατροπή του Μακαρίου υπήρξε τραγική και εγκληματική πράξη. Αλλά από πότε η καταδίκη μιας δικτατορίας μετατρέπεται σε λευκή επιταγή για εισβολή ξένης δύναμης; Από πότε ένα αντιδημοκρατικό καθεστώς δίνει σε μια άλλη χώρα το δικαίωμα να εισβάλει, να καταλάβει εδάφη, να εκτοπίσει πληθυσμούς και να διατηρήσει στρατιωτική παρουσία ακόμη και μετά την πτώση εκείνης της δικτατορίας;
Η χούντα έπεσε. Ο Αττίλας όμως έμεινε. Οι περίπου 200.000 Ελληνοκύπριοι που εκτοπίστηκαν δεν ήταν ο Ιωαννίδης. Δεν ήταν η χούντα. Δεν έκαναν το πραξικόπημα. Ήταν άνθρωποι. Οικογένειες. Παιδιά. Άνθρωποι που έχασαν σπίτια, περιουσίες και πατρίδες.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται το ερώτημα που κανένα σύνθημα δεν μπορεί να σβήσει. Αν η τουρκική επέμβαση είχε ως σκοπό την αποκατάσταση της δημοκρατικής τάξης στην Κύπρο, γιατί δεν συνοδεύτηκε από την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων μετά την κατάρρευση της ελληνικής δικτατορίας; Γιατί η λεγόμενη «Επιχείρηση Ειρήνης» κατέληξε στη διαίρεση του νησιού; Γιατί η Κυπριακή Δημοκρατία εξακολουθεί να έχει τμήμα του εδάφους της υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο; Γιατί η Κερύνεια παραμένει μακριά από τους ανθρώπους της; Γιατί η Αμμόχωστος εξακολουθεί να αποτελεί σύμβολο μιας ανοιχτής πληγής;
Και σαν να μην φτάνουν όλα αυτά, ακολουθεί η ακόμη μεγαλύτερη και πιο τραγική αντίφαση. Ένας άνθρωπος γεννημένος στην Κύπρο, που έζησε την τραγωδία του 1974 και ήρθε στην Ελλάδα με την οικογένειά του εκείνη τη χρονιά, συμμετέχει σε τουρκική παραγωγή για το Κυπριακό, η οποία παρουσιάζει την τουρκική εισβολή μέσα από το τουρκικό αφήγημα. Αυτό είναι πράγματι παράδοξο αλλά ταυτόχρονα είναι και αποκαλυπτικό για το πού μπορούν να οδηγήσουν οι αρρωστημένες ιδεολογίες, όταν το ιδεολογικό φίλτρο γίνεται ισχυρότερο από την ίδια την ιστορική μνήμη. Όταν ο φανατικός αντιεθνικισμός καταλήγει να βλέπει με μεγαλύτερη καχυποψία την ελληνική εθνική αναφορά από την ξένη στρατιωτική κατοχή. Όταν η καταδίκη της ελληνικής δικτατορίας χρησιμοποιείται για να σχετικοποιηθεί η ευθύνη της Τουρκίας. Όταν ο άνθρωπος παύει να βλέπει την ιστορία ως σύνολο γεγονότων και αρχίζει να τη βλέπει μέσα από το κομματικό του εγχειρίδιο.
Αυτό όμως δεν είναι ούτε καν ο υποτιθέμενος διεθνισμός που επικαλούνται συνεχώς. Γιατί πραγματικός διεθνισμός σημαίνει να καταδικάζεις την καταπίεση, ανεξάρτητα από το ποιος την ασκεί. Να υπερασπίζεσαι τον πρόσφυγα ανεξάρτητα από την εθνικότητά του. Να καταδικάζεις τη δικτατορία, χωρίς να χαρίζεις συγχωροχάρτι στην εισβολή. Να καταδικάζεις την εισβολή χωρίς να ξεπλένεις τη χούντα. Η μία αλήθεια δεν ακυρώνει την άλλη. Η χούντα δεν ξεπλένει τον Αττίλα. Ο Αττίλας δεν ξεπλένεται επειδή υπήρξε χούντα και αυτό πρέπει να το λέμε όσο χρειάζεται.
Γιατί η Κύπρος δεν είναι κομματικό επιχείρημα. Δεν είναι ιδεολογικό εργαστήριο. Δεν είναι πεδίο όπου ο καθένας μπορεί να επιλέγει από την Ιστορία μόνο ό,τι εξυπηρετεί τη θεωρία του. Η Κύπρος είναι πατρίδα. Είναι πρόσφυγες. Είναι αγνοούμενοι. Είναι τάφοι. Είναι σπίτια που έμειναν κλειδωμένα από το 1974. Είναι Κερύνεια. Είναι Αμμόχωστος. Είναι μια πληγή που παραμένει ανοιχτή. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται, έχουμε καθήκον να μην επιτρέψουμε στην ιστορία να γίνει υποσημείωση οποιασδήποτε ιδεολογίας.
Όσο για τον Κωνσταντίνου, οι πρόσφατες πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από τη δημόσια δράση του, μεταξύ άλλων και για τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να δώσει τον όρκο του ως δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων, έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και συζητήσεις. Οι δε συνεχείς ανθελληνικές δημόσιες παρεμβάσεις του είναι φυσικά αντικείμενο πολιτικής κριτικής. Αλλά η Κύπρος είναι μεγαλύτερη από τον Κωνσταντίνου και το κάθε αμετροεπή και μίζερο ανθρωπάκι. Μεγαλύτερη από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ και την κάθε αρρωστημένη αριστερή παραφυάδα της. Μεγαλύτερη από κάθε κόμμα και κάθε ιδεολογία.
ΕΤΣΙ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΝΙΟΜΑΣΤΕ. Γιατί μπορεί να αλλάζουν οι κυβερνήσεις, τα κόμματα, οι ιδεολογίες και οι εποχές. Η Κύπρος όμως παραμένει πατρίδα και η κατοχή παραμένει κατοχή. Όποιο όνομα κι αν της δώσουν.