Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Στις 10 Αυγούστου 1906, ο σπουδαίος Έλληνας οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα, Κωνσταντίνος Γαρέφης ο καπετάν Γαρέφης, τραυματίστηκε θανάσιμα κατά τη διάρκεια σκληρής συμπλοκής με ένοπλη ομάδα κομιτατζήδων στη Μακεδονία, κοντά στη Γραδέσνιτσα. Βαριά πληγωμένος, μεταφέρθηκε σε καλύβι Σαρακατσάνων τσελιγκάτων, όπου λίγες ημέρες αργότερα, στις 23 Αυγούστου θα άφηνε την τελευταία του πνοή. Ένας λεβέντης από το Πήλιο είχε πλέον προσφέρει τη ζωή του για τη Λευτεριά της Μακεδονίας. Κι όταν το αίμα ενός ανθρώπου ποτίζει τη γη για την οποία πολέμησε, τότε ο θάνατός του δεν είναι τέλος. Γίνεται μνήμη, γίνεται σύμβολο, γίνεται παρακαταθήκη.
Στα τέλη του θέρους του 1906, οι σκιές της Μακεδονικής γης ανοίγουν για να υποδεχτούν έναν από τους γενναιότερους υπερασπιστές της τον Κωνσταντίνο Γαρέφη, τον Πηλιορείτη λεβέντη που βάδισε αποφασισμένος στα μονοπάτια της θυσίας, όπου η ζωή και το καθήκον γίνονται ένα.
Γεννημένος στις Μηλιές του 1874, απόγονος αγωνιστών του ’21, έφερε μέσα του το άγριο κάλεσμα της λευτεριάς. Δεν ήταν παιδί της πολεμικής τέχνης, αλλά της τιμή και γι’ αυτό από τα δεκαέξι του χρόνια έσπευσε να υπηρετήσει στο Πολεμικό Ναυτικό, νιώθοντας ήδη εκείνη τη φωτιά που αργότερα θα τον έκανε θρύλο.
Το 1897, στο μέτωπο του Ελληνοτουρκικού Πολέμου, στάθηκε όρθιος εκεί που άλλοι λύγιζαν. Στην παράτολμη Επιχείρηση της Καβάλας, ανάμεσα σε φωτιά, σίδερο και αίμα, γεύτηκε από νωρίς το τίμημα της ελευθερίας. Όμως δεν ήταν γραφτό του να χαθεί. Επιβίωσε, γύρισε στη Θεσσαλία, ξαναπολέμησε, διακρίθηκε. Μα η καρδιά του δεν άντεχε μακριά από τον Αγώνα κι έτσι, όταν η Μακεδονία κάλεσε τα παιδιά της, εκείνος απάντησε χωρίς δισταγμό.
Ήταν το 1905 όταν πάτησε ξανά την ελληνική γη, για να ενταχθεί στο σώμα του φημισμένου καπετάν Ακρίτα. Γρήγορα έγινε υπαρχηγός γιατί ο ηγέτης δεν γεννιέται από αξίωμα, αλλά από πράξη, από αρετή και θάρρος. Στις πλαγιές του Βερμίου, στους βάλτους των Γιαννιτσών, στα δάση της Αλμωπίας, η παρουσία του έγινε ασπίδα για τον Ελληνισμό. Χτύπησε κομιτατζήδες, διέλυσε προπαγάνδες, ξερίζωσε φόβους και αμφιβολίες. Κάθε χωριό που τον έβλεπε να φτάνει, ξανάβρισκε την ελληνική του ψυχή.
Με 25 παλικάρια από τον Όλυμπο στο πλευρό του, με Πηλιορείτες ξακουστούς, με το βλέμμα στραμμένο πάντα στο χρέος, ο Γαρέφης έγραφε μέρα με τη μέρα το δικό του έπος. Στα τέλη του Αυγούστου του 1906, στη γη του Μοριχόβου, ήρθε η ώρα να αναμετρηθεί με δύο φοβερούς αντιπάλους τον Λούκα Ιβάνωφ Ποπώφ και τον Καρατάσο. Και τότε, στο πρώτο φως της 23ης Αυγούστου, ο Γαρέφης έστησε την ενέδρα που θα χαρασσόταν αιώνια στην ιστορία. Η μάχη ήταν άγρια, ανελέητη, φλερτάροντας κάθε στιγμή με τον θάνατο. Ο Καρατάσος έπεσε, ο Ιβάνωφ τραυματίστηκε θανάσιμα… μα και ο ίδιος ο Γαρέφης δέχτηκε το μοιραίο πλήγμα.
Μεταφέρθηκε βαριά τραυματισμένος στο τσελιγκάτο του Γιαννακούλα. Εκεί, ανάμεσα σε λεβέντες και σε προσευχές, τρεις μέρες αργότερα, στις 26 Αυγούστου, άφησε την τελευταία του πνοή. Δεν πρόλαβε να δει το έθνος να χειροκροτά το όνομά του. Δεν πρόλαβε να ακούσει το χωριό Τσερνέσοβο να παίρνει το όνομά του Γαρέφι. Μα ήρωες όπως αυτός δεν ζητούν δόξα αλλά την προσφέρουν απλόχερα σε όλους εμάς.
Σήμερα, το ανάστημά του στέκει δίπλα στους μεγάλους του Μακεδονικού Αγώνα. Στους ανδριάντες του, στις οδούς που φέρουν το όνομά του, στα χωριά που λευτέρωσε, στη γη που πότισε με το αίμα του. Όμως πάνω απ’ όλα, στέκει στην ψυχή της πατρίδας μας ως υπενθύμιση πως η λευτεριά δεν χαρίζεται αλλά κερδίζεται με θυσία και τιμή.
Κωνσταντίνε Γαρέφη,
λεβέντη του Πηλίου και φύλακα της Μακεδονίας,
η μνήμη σου δεν θα σβήσει ποτέ.
Γιατί εκεί όπου οι άνθρωποι γράφουν ιστορία με αίμα, η Αθανασία γράφει το όνομά τους με φως.🇬🇷⚔️✝️🛡
✍ Στυλ. Καβάζης
Υ.Γ Η θυσία του Κωνσταντίνου Γαρέφη θυμίζει σε όλους μας πως η Μακεδονία δεν είναι απλή γη, είναι ιδέα, χρέος και ψυχή ενός ολόκληρου λαού.
Ήταν, είναι και θα παραμείνει μία και είναι και θα είναι ελληνική. Κανένα έγγραφο, καμία συμφωνία δεν μπορεί να σβήσει την ιστορική αλήθεια που ποτίστηκε με αίμα και θυσίες. Όσοι παρέδωσαν το όνομα της Μακεδονίας με μια υπογραφή αντί πινακίου φακής ας γνωρίζουν πως η γη αυτή δεν ανήκει σε συμφωνίες, αλλά στους ήρωες που την υπερασπίστηκαν. Η μνήμη τους ζει, οι αξίες τους στέκουν ακλόνητες, και η Μακεδονία θα παραμείνει ελληνική, όσο υπάρχει λαός που θυμάται και τιμά τη θυσία των προγόνων του.
ΕΠΙΜΕΤΡΟΝ
Η 26η Μαϊου του 1906, σύμφωνα με το συντοπίτη του ερευνητή και βιογράφο του Γαρέφη, Κώστα Λιάπη, έχει μείνει σταθμός για την ιστορία του χωριού του ήρωα.
Παραμονή της αναχώρησης του Σώματος κι ο καπετάν Κώστας Γαρέφης είχε προσκαλέσει όλο το χωριό στο μηλιώτικο γραφικό ξωκλήσι της Αγίας Τριάδας, όπου θα γινόταν –κατά παράκληση των συμπατριωτών του- η τελετή του αποχαιρετισμού.
Εκεί, έγινε πρώτα σεμνά η μυστική τελετή της αδελφοποίησης και του όρκου των παλικαριών. Ακολούθησε κατανυκτική Θεία Λειτουργία, στη διάρκεια της οποίας ο Γαρέφης και τα παλικάρια του κοινώνησαν των αχράντων μυστηρίων. Έπειτα, ένα ολόκληρο χωριό, μ’ επικεφαλής το δήμαρχο, τους παπάδες και τους δασκάλους, παρακάθησε σ’ ένα πλούσιο γλέντι.
Προς τη δύση του ηλίου, ο πατέρας του, που καμάρωνε το γιο του, γυρίζει και του λέει:
«Κώστα, αν πρόκειται να σκοτωθείς, εδώ να χτυπήσει η σφαίρα». Και έδειξε το στήθος του.
Την ίδια στιγμή, η μητέρα του παραδίνοντάς του το τουφέκι, τον κοιτάει στα μάτια και τον ορκίζει:
«Πάρε το, Κώστα μου, και ή να το φέρεις πίσω δοξασμένο ή να λιώσεις μ’ αυτό στη Μακεδονία μας».
Κι όταν στον αποχαιρετισμό, ο θείος του πήγε να τον φιλήσει, η μητέρα πάλι αναφώνησε:
«Κανένας μην τον φιλήσει. Θα τον φιλήσουμε όταν γυρίσει πίσω δοξασμένος».
Δοξάστηκε, αλλά δυστυχώς δεν γύρισε. Ο αποχαιρετισμός εκείνος ήταν ο τελευταίος. Το παλικάρι του Πηλίου κράτησε ακέραιο το λόγο που έδωσε βροντόφωνα το αλησμόνητο για τις Μηλιές εκείνο δειλινό:
«Στη Μακεδονία θα λιώσω, άτιμος δεν θα γυρίσω!».
Αλλά η λατρεία του Γαρέφη για τη Μακεδονία φαίνεται και από τα λόγια προς τη μητέρα του:
«Μάνα, έλεγε συχνά. Θα φύγω, θα παντρευτώ και θα σου φέρω νύφη τη Μακεδονία».
Κι άλλοτε πάλι:
«Όταν με το καλό παντρευτώ, βρε μάνα, το πρώτο μου κορίτσι θα το πω Μακεδονία!».
Το 1905 ο Κωνσταντίνος Γαρέφης ακολούθησε τον Κωνσταντίνο Μαζαράκη (καπετάν Ακρίτα) και με κέντρο δράσης το Βέρμιο αγωνίστηκε ως υπαρχηγός του σώματος. Όταν η δράση του Κωνσταντίνου Μαζαράκη έγινε γνωστή, ο καπετάν Γαρέφης τον αντικατέστησε οργανώνοντας δικό του αντάρτικο σώμα στα τέλη του 1905 και επεκτείνοντας την ακτίνα δράσης αποκατέστησε την ασφάλεια στην περιοχή. Την άνοιξη του 1906 έμεινε για λίγο καιρό στό Βάλτο των Γιανιτσών και τράβηξε έπειτα για την Καρατζόβα (Αλμωπία).
Την νύχτα της 6ης προς 7η Αυγούστου του1906, ο καπετάν Γαρέφης κατάφερε να εντοπίσει τις τσέτες των αρχικομητατζήδων Λουκά και Καρατάσου στα Καλύβια Καραφυλέων κοντά στο Τσερνέσοβο (σημερινό Γαρέφι) και να τις προσβάλλει αποτελεσματικά μέσα στη νύχτα. Ακολούθησε ο βαρύς τραυματισμός του, εξαιτίας του οποίου εξέπνευσε μετά από λίγες μέρες στο χωριό Γραδέσνιτσα χωριό που έμεινε εκτός των Ελληνικών συνόρων ,λίγο έξω από το Μοναστήρι.
Επιστολικό Δελτάριο που εκδόθηκε κατά την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα από Γάλλους περιηγητές στην Μακεδονία, και εμφανίζει τον Μακεδονομάχο οπλαρχηγό Κώστα Γαρέφη και την ομάδα του.
Στην φωτογραφία ο Κωνσταντίνος Γαρέφης διακρίνεται στην 3η σειρά καθισμένος, 2ος από αριστερά με τα περισσότερα στολίδια στο στήθος, και τον δικέφαλο αετό του Βυζαντίου στο φάριο του (μόνιμο έκθεμα Βλαχογιάννειου Μουσείου).
