Home«Για τη συγκρότηση ενός έθνους, απαιτούνται πολλά περισσότερα από μια γεωγραφική επέκταση...
«Για τη συγκρότηση ενός έθνους, απαιτούνται πολλά περισσότερα από μια γεωγραφική επέκταση της επικράτειάς του και από την εγγύηση των Μεγάλων Δυνάμεων. Υπό αυτό δε το πρίσμα, έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση το εάν ο χαρακτήρας των Ελλήνων είναι τέτοιος που να δικαιολογεί την άποψη ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις πρέπει να εμπιστευθούν στους Έλληνες οποιαδήποτε εκτεταμένη κυρίαρχη επικράτεια. Επισημαίνεται μάλιστα ευρέως ότι, ως έθνος, οι Έλληνες έχουν χρεοκοπήσει και, ως λαός, παρότι διαθέτουν πολλά ελκυστικά χαρακτηριστικά, είναι αυτοδιχαστικοί, ασταθείς και ανέντιμοι. Ωστόσο, αν και όλα αυτά μπορούν ευλόγως να διατυπωθούν περί των Ελλήνων, και μάλιστα αυτά τα ελαττώματα ανεφάνησαν πολύ ξεκάθαρα στην ιστορία του Πολέμου τής Ανεξαρτησίας, εντούτοις εκείνος ο πόλεμος [1821-1830] και αυτός που μόλις διεξήχθη [1897], αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες είναι ικανοί να κάνουν μεγάλες θυσίες για χάρη ενός εθνικού ιδεώδους. Επομένως είναι πιθανό ότι, με ένα ευρύτερο πεδίο δράσης [με μεγαλύτερη επικράτεια και διευρυμένη οικονομία] στο οποίο θα δουλέψουν, οι αντιλήψεις τους περί καθήκοντος και πατριωτισμού θα διευρυνθούν τότε ανάλογα. Το να ισχυριστεί κανείς ότι οι Έλληνες, ως φυλή, δεν είναι σε θέση να εγκαθιδρύσουν και να διατηρήσουν ένα ισχυρό κράτος, είναι σαν να αγνοεί το κύριο μάθημα μιας μακράς, αν και συγκριτικά παραμελημένης, περιόδου τής ιστορίας: Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν ελληνικό κράτος. Παρότι όμως εκείνο το κράτος ήταν όντως απελπιστικά διεφθαρμένο, κατά κανόνα μάλιστα στο κέντρο [Κωνσταντινούπολη], εντούτοις διατήρησε τον πολιτισμό και τα κατάλοιπα του αρχαίου πολιτισμού για χίλια χρόνια ενάντια στην πλημμυρίδα τής βαρβαρότητας, η οποία, από τον βορρά και την ανατολή, απειλούσε να τα κατακλύσει.»