Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.
Η περίπτωση του Keir Starmer είναι πολιτικά ενδιαφέρουσα, διότι δεν έγινε αντιδημοφιλής για έναν μόνο λόγο. Αντιθέτως, κατάφερε να αποξενώσει διαφορετικά τμήματα της εκλογικής και κομματικής βάσης των Labour για διαφορετικούς, συχνά αντίθετους, λόγους. Τον Ιούλιο του 2024 κέρδισε το 63.2% των εδρών στο Κοινοβούλιο. Έκτοτε:
❌Πρώτα ήρθε η ρήξη με την εσωκομματική Αριστερά. Οι σκληροί αριστεροί και οι υποστηρικτές του Jeremy Corbyn τον θεώρησαν υπερβολικά κεντρώο, ακόμη και αναξιόπιστο. Ο Starmer είχε εκλεγεί στην ηγεσία των Labour με ένα πρόγραμμα που περιείχε αρκετές αριστερές δεσμεύσεις, όμως στη συνέχεια πολλές από αυτές εγκαταλείφθηκαν ή περιορίστηκαν. Παράλληλα, η σκληρή στάση απέναντι στον Corbyn και στους Corbynists ερμηνεύτηκε από την αριστερή πτέρυγα όχι ως προσπάθεια εξυγίανσης, αλλά ως πολιτική εκκαθάριση.
❌Στη συνέχεια, ένα ευρύτερο αριστερό και προοδευτικό ακροατήριο άρχισε να απομακρύνεται προς τους Greens. Δεν ήταν μόνο το περιβάλλον. Ήταν επίσης η Γάζα, το κοινωνικό κράτος, οι δημόσιες δαπάνες, τα πολιτικά δικαιώματα και η αίσθηση ότι οι Labour είχαν γίνει ένα τεχνοκρατικό, άχρωμο κόμμα χωρίς καθαρό ηθικό στίγμα. Για πολλούς τέτοιους ψηφοφόρους, οι Πράσινοι έγιναν το φυσικό καταφύγιο διαμαρτυρίας.
❌Από την άλλη πλευρά, οι κεντρώοι και φιλελεύθεροι ψηφοφόροι, ιδιαίτερα οι μεσαίες επαγγελματικές τάξεις, δεν ενθουσιάστηκαν ούτε αυτοί. Δεν έβλεπαν στον Starmer έναν μεταρρυθμιστή με καθαρή οικονομική στρατηγική, αλλά έναν πρωθυπουργό διστακτικό, υπερβολικά διαχειριστικό και συχνά αμήχανο μπροστά στα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας. Έτσι, μέρος αυτού του κοινού κινήθηκε προς τους Liberal Democrats.
❌Τέλος, οι δεξιότεροι ψηφοφόροι που είχαν εγκαταλείψει τους Conservatives δεν πείστηκαν ότι ο Starmer μπορούσε να ελέγξει τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα ή τη γενικότερη αίσθηση παρακμής. Για αυτούς, το πρόβλημα δεν ήταν ότι ήταν πολύ δεξιός, αλλά ότι φαινόταν αδύναμος.
Το αποτέλεσμα ήταν πολιτικά ολέθριο: η Αριστερά τον θεώρησε προδότη, οι Πράσινοι ανεπαρκή, οι κεντρώοι άτολμο και οι δεξιοί αδύναμο. Έτσι, ο Starmer δεν έχασε απλώς δημοτικότητα· έχασε ταυτόχρονα την εμπιστοσύνη διαφορετικών εκλογικών κόσμων.
❌Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα του στους ψηφοφόρους άλλων κομμάτων, ιδίως των Συντηρητικών αλλά και του Reform UK, το οποίο εκλογικά ενισχύεται σημαντικά. Για αυτούς, ο Starmer δεν είναι απλώς ένας απογοητευτικός πρωθυπουργός, αλλά σύμβολο ενός κουρασμένου πολιτικού κατεστημένου που δεν ελέγχει τη μετανάστευση, δεν αντιμετωπίζει την εγκληματικότητα, δεν κατανοεί την πίεση στα νοικοκυριά και δεν εμπνέει εθνική αυτοπεποίθηση. Αν οι αριστεροί τον θεωρούν υπερβολικά κεντρώο και οι κεντρώοι υπερβολικά άτολμο, οι ψηφοφόροι του Reform τον βλέπουν κυρίως ως αδύναμο: έναν τεχνοκράτη χωρίς αποφασιστικότητα, που υπόσχεται σταθερότητα αλλά παράγει στασιμότητα.
❌Επίσης, η υπόθεση των grooming gangs έγινε χαρακτηριστικό παράδειγμα της αδυναμίας του Starmer. Τον κατηγορούν ότι αρχικά αντιστάθηκε σε μια πλήρη εθνική έρευνα για τις αποτυχίες των αρχών, φοβούμενος το πολιτικό κόστος γύρω από ζητήματα μετανάστευσης, εθνοτικών κοινοτήτων και δημόσιας τάξης. Τέλος, η κυβέρνησή του υπήρξε πολύ αυστηρή απέναντι σε αναρτήσεις στα social media, ιδίως μετά τις ταραχές του 2024, με γρήγορες συλλήψεις/διώξεις για αναρτήσεις που θεωρήθηκαν υποκίνηση βίας, φυλετικού μίσους ή ψευδών πληροφοριών. Ο ίδιος είχε δηλώσει τότε ότι όσοι υποκινούν βία online θα αντιμετωπίσουν «το πλήρες βάρος του νόμου»