Αντικληρικαλισμός: η «Αχίλλειος πτέρνα» της Αριστεράς

Γράφει ο Χρύσανθος Λαζαρίδης. (Αναδημοσίευση ενός άρθρου του 2002 από το Δίκτυο 21 – εδώ ο σύνδεσμος της πρώτης δημοσίευσης στο Αντίβαρο) H ιδεολογία περιλαμβάνει όλα εκείνα τα «ερμηνευτικά σχήματα» με τα οποία ευρύτεροι πληθυσμοί αντιλαμβάνονται τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούν, τη θέση τους και τις προοπτικές τους μέσα σε αυτόν. Το τι είναι «καλό» και το όχι, το τους […]

Read more

Ο Χρύσανθος Λαζαρίδης γράφει για την εξέγερση του Πολυτεχνείου

“Για τους Σπαρτιάτες, Είλωτες. Και για τους Είλωτες, Σπαρτιάτες…” Χρύσανθος Λαζαρίδης Ακούω διάφορους σήμερα να βρίζουν τη λεγόμενη «γενιά του Πολυτεχνείου». Ανήκω – θέλοντας και μη – σε εκείνη της γενιά. Μιλάω σπάνια για τα γεγονότα εκείνα, κι όταν το κάνω αμφισβητώ όλους τους μύθους που επικράτησαν έκτοτε. Κυρίως για το ρόλο που διαδραμάτισε η τότε Αριστερά… Αυτή η αμφισβήτηση εκ μέρους […]

Read more

Για την 28η Οκτωβρίου 1940

Το 1895, ο Λόρδος Κέλβιν, κατά κόσμον William Thomson, ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς της εποχής του, διακήρυξε το εξής εκπληκτικό: «μηχανές που πετάνε, βαρύτερες από τον αέρα, είναι αδύνατο να κατασκευαστούν»! Οκτώ χρόνια αργότερα διαψεύστηκε πανηγυρικά από δύο ερασιτέχνες μηχανικούς, τους αδελφούς Wright, οι οποίοι κατασκεύασαν την πρώτη ιπτάμενη μηχανή. Ήταν βαρύτερη από τον αέρα. Και κατάφερε να πετάξει…. […]

Read more

Τέλος εποχής

Το 1981, όταν πρωτο-ήλθε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία δεν περιορίστηκε στην απλή διαχείριση. Προσπάθησε να θέσει τις βάσεις μιας μακροχρόνιας καθεστωτικής επιβολής. Ώστε όταν κυβερνά να είναι ανεμπόδιστο, κι όταν βρίσκεται στην αντιπολίτευση να μην αφήνει το αντίπαλο κόμμα να κυβερνήσει… Έτσι ώστε η Νέα Δημοκρατία – το αντίπαλο κόμμα – να περιορίζεται απλώς στο ρόλο μιας «βραχυχρόνιας κυβερνητικής παρένθεσης». […]

Read more

Στερεότυπα και εμμονές…

Περίεργη αυτή η επιμονή να χαρακτηρίζεται η εκλογή Σαμαρά… «στροφή στα δεξιά»! Είναι, άραγε, αυτό «διαπίστωση»; Είναι μήπως «μομφή»; Θα προσπαθήσω να δείξω ότι είναι λανθασμένη ως «διαπίστωση». Και ανόητη ως «μομφή»… (709) αναγνώσεις

Read more

Στις Συμπληγάδες των ιδεολογημάτων…

Σε μια προεκλογική περίοδο αξίζει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς σημαίνουν οι έννοιες που ακούμε συνέχεια δίπλα μας: προοδευτικός, συντηρητικός, φιλελεύθερος κλπ. Φαίνονται, ίσως, προφανείς. Όμως, δεν είναι. Και η κατανόησή τους είναι κρίσιμη, διότι αρκετοί ψηφοφόροι πλέον (13-15% του συνολικού εκλογικού σώματος τους υπολογίζουν οι δημοσκόποι), θα διαλέξουν τι θα κάνουν ανάλογα με το νόημα που δίνουν στις έννοιες αυτές, […]

Read more

Λύκος στα πρόβατα…

Αυτό που γίνεται τελευταία με τη «γρίπη των χοίρων» δεν αντέχει σε καμία λογική. Και δεν χωράει ούτε σε «θεωρίες συνομωσίας»… Καλλιεργείται καθημερινά ένας πανικός παγκόσμιας πανδημίας, λες και πρόκειται για τη επιστροφή της… μαύρης πανούκλας που θα αποδεκατίσει τον πληθυσμό της γης… Κι όμως, πρόκειται, για μια παραλλαγή της εποχιακής γρίπης. Κι όπως λένε οι ειδικοί, ή νέα γρίπη […]

Read more

Ναυάγιο Πολιτικής στο Αιγαίο

Αναλύοντας τα κοινωνικά φαινόμενα ο έλληνας μαρξιστής θεωρητικός Νίκος Πουλαντζάς έκανε την κρίσιμη εννοιολογική διάκριση ανάμεσα στις κοινωνικές δομές και τις κοινωνικές πρακτικές. Με δύο λόγια εκείνη η θεωρητική συμβολή του μεγάλου έλληνα θεωρητικού είχε ως εξής: — Υπάρχουν δύο διακριτά πεδία κοινωνικών εξελίξεως: Οι κοινωνικές δομές, όπως αποκρυσταλλώνονται στους θεσμούς… (615) αναγνώσεις

Read more

Τα επτά βήματα της Αειφορίας

Οι ευρωεκλογές πέρασαν, οι «Οικολόγοι πράσινοι» δεν πήγαν και τόσο καλά και η συζήτηση περί οικολογίας σταμάτησε στην Ελλάδα. Ίσως γιατί δεν άρχισε ποτέ… Και έτσι, λίγο πριν από τις επόμενες εκλογές, θα ανακοινωθεί η δημιουργία ενός… υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο, βέβαια, δεν θα κάνει τίποτε απʼ όλα εκείνα που πρέπει να γίνουν. Γιατί δεν είναι υπόθεση ενός «νέου υπουργείου», […]

Read more

Το μεγάλο στοίχημα της Αειφορίας

Υπάρχει ένα απλό θεώρημα πολιτικής οικονομίας: Σε εποχές οικονομικής ανόδου και ευημερίας συνήθως τίθενται τα μεγάλα προβλήματα της επόμενης φάσης. Τίθενται, αλλά δεν μπορούν να λυθούν! Ουδείς είναι πρόθυμος να διακινδυνεύσει την παραμικρή αναστάτωση όταν όλα μοιάζουν να πηγαίνουν καλά… (542) αναγνώσεις

Read more

Το αληθινό δίλημμα…

Ούτε αυτή τη φορά γλιτώσαμε τα προεκλογικά διλήμματα: — «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» κατά μια εκδοχή. Το δίλημμα βέβαια αποσύρθηκε όταν συνειδητοποιήθηκε ότι ο (υπαρκτός) Σοσιαλισμός που εφαρμόστηκε ήταν ταυτόσημος με τη βαρβαρότητα – και γιʼ αυτό κατέρρευσε. — «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε» κατά άλλη εκδοχή. Μόνο που αυτοί που το εκφώνησαν αποδείχθηκαν αντίθετοι σε κάθε αλλαγή, σε κάθε μείζονα ή […]

Read more

Τα «προφανή» του ΔΝΤ και η «επανεκκίνηση»…

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) δεν είναι «στα πάνω του». Ο τρόπος που χειρίστηκε την κρίση στην Άπω Ανατολή, το 1998, θεωρήθηκε ολέθριος. Από τότε δεν συνήλθε ποτέ… Αντίθετα, συνέχισε να χάνει κύρος και επιρροή. Αν διαβάσει κανείς τις εκτιμήσεις του από το 2000 και εντεύθεν θα αντιληφθεί ότι συνήθως προβάλλει στο μέλλον τη «συμβατική σοφία» κάθε δεδομένης στιγμής. Αυτό […]

Read more

Οι Μικρο-Οικονομικές διαστάσεις της κρίσης

Σε κάθε οικονομική κρίση υπάρχουν οι Μακρο-οικονομικές πλευρές που αφορούν τα συνολικά μεγέθη, το ΑΕΠ, το έλλειμμα, το χρέος κλπ. Γιʼ αυτά μιλάμε συνεχώς. Υπάρχουν, όμως, και οι Μικρο-οικονομικές διαστάσεις, που αφορούν τη διάρθρωση των αγορών και τις στρεβλώσεις τους. Γιʼ αυτές μιλάμε πολύ σπάνια… (566) αναγνώσεις

Read more

Πράσινη ανάπτυξη (ή πράσσειν άλογα)…

Η Οικολογία υπήρξε μια «ιδεολογική μόδα» σε καιρούς παγκόσμιας οικονομικής ανόδου. Όταν κυριαρχούσε η αχαλίνωτη κερδοσκοπία διεθνώς και απέναντί της αναδεικνύονταν αιτήματα σωτηρίας των φυσικών πόρων (που λεηλατούσε η αναπτυξιακή απληστία). Έτσι το Περιβάλλον επιβλήθηκε στο πολιτικό μας λεξιλόγιο ως περιοριστικός φραγμός στην ασύδοτη ανάπτυξη και τον ακόρεστο καταναλωτισμό. Όταν ενέσκηψε η παγκόσμια κρίση, οι λαοί έπαψαν πια να ασχολούνται […]

Read more

Από σχολείο δημοκρατίας σε κυκλωματικό διαφθορείο

Οι φοιτητικές εκλογές πέρασαν από τέσσερις φάσεις: * Το 1972-73 ήταν αίτημα εκδημοκρατισμού των Πανεπιστημίων, για να χαλαρώσει η πίεση που ασκούσε τότε στην ακαδημαϊκή κοινότητα το Σπουδαστικό τμήμα της Ασφάλειας. Και όσοι υπέγραφαν για εκλογές στους φοιτητικούς συλλόγους καλούνταν στην Ασφάλεια και δέρνονταν ανηλεώς. * Στην περίοδο 1974-78, οι φοιτητικές εκλογές αποτελούσαν μηχανισμό αποχουντοποίησης και εκδημοκρατισμού των Πανεπιστημίων. * […]

Read more

Ο Ομπάμα, ο Νταβούτογλου κι εμείς…

Η επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου Μπάρακ Ομπάμα στην Τουρκία εξελήφθη από πολλούς ως «στροφή» της Αμερικανικής πολιτικής προς το Ισλάμ, και ως ουσιώδης αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της Τουρκίας. Στις γραμμές που ακολουθούν θα αμφισβητήσουμε και τα δύο: — Σε ότι αφορά τις ΗΠΑ, υπάρχει πράγματι αναζήτηση νέας στρατηγικής. Αλλά, όπως θα δούμε, ο Πρόεδρος Ομπάμα βρίσκεται ακόμα στο «ψάξιμο», […]

Read more

Τα τέσσερα προβλήματα «επανεκκίνησης»

Ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδας τάραξε τη νερά με τη φετινή του έκθεση. Άλλοι θεώρησαν ότι σήκωσε τη σημαία της «νεοφιλελεύθερης αντεπανάστασης». Άλλοι, πάλι, πανηγύρισαν γιατί «υπέδειξε το δρόμο προς την υπέρβαση της κρίσης»… Και οι δύο αυτές – αντίθετες – εκτιμήσεις είναι λανθασμένες. Σε κάθε οικονομικό πρόβλημα υπάρχουν δύο διαστάσεις: Αυτού που οφείλουμε να επιδιώξουμε. Και των περιορισμών που […]

Read more

Βρυχηθμοί εκατέρωθεν της Μάγχης…

Γιατί άραγε, η Ελλάδα έχει μπει στο «στόχαστρο» μερίδας του ξένου οικονομικού τύπου; Γιατί προαναγγέλλουν την «πιθανή χρεοκοπία» της χώρας, με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα σε έγκυρα φύλλα, ενώ ανάμεσα στις γραμμές, τα ίδια δημοσιεύματα καταλήγουν ότι η χρεοκοπία της Ελλάδας δεν είναι… ιδιαίτερα πιθανή (για να επανέλθουν σε λίγες μέρες με τα ίδια); Πρόκειται κυρίως για βρετανικά και γερμανικά δημοσιεύματα. Κι […]

Read more

Αποφεύχθηκαν τα χειρότερα – και μόνο

Η Σύνοδος του G20 ξεκίνησε από μια διαφωνία (που δεν γεφυρώθηκε) ενώ κατάληξε σε μια ασήμαντη συμφωνία (που πολύ-διαφημίστηκε): — Οι ΗΠΑ και η Βρετανία επιθυμούσαν μια ενεργό παρέμβαση των κυβερνήσεων, με μεγάλα «πακέτα» δημοσίων δαπανών και φορο-ελαφρύνσεων, ώστε να ενισχυθεί η ζήτηση και να ξεπεραστεί η ύφεση. — Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη πλευρά (και ιδιαίτερα οι Γαλλογερμανοί) […]

Read more

Η πραγματική εξυγίανση των τραπεζών…

Η μερική και προσωρινή κρατικοποίηση των τραπεζών δεν είναι «αντικαπιταλιστική ιδεοληψία»… Είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο μέτρο χρηματοοικονομικής εξυγίανσής των τραπεζών: Η «υγεία» των τραπεζών αντανακλάται στο Δείκτη Κεφαλαιακής τους Επάρκειας (ΔΚΕ). Πρόκειται για ένα πηλίκο, στον αριθμητή του οποίου βρίσκονται (χονδρικά) τα Ίδια Κεφάλαια και στον παρανομαστή το στοιχεία του Ενεργητικού «σταθμισμένα» με το ρίσκο του. Όσο μεγαλύτερος είναι ο […]

Read more

Αξιοπιστία και ανευθυνότητα

Υπάρχει μια ανεύθυνη κριτική από την πλευρά της Αντιπολίτευσης. Κύριο επιχείρημά της το γεγονός ότι ο Προϋπολογισμός που ψηφίστηκε το Δεκέμβριο έχει ήδη αναθεωρηθεί, ενώ το επικαιροποιημένο πρόγραμμα του νέου υπουργού Οικονομικών κ. Παπαθανασίου, έχει συναντήσει κάποιες επιφυλάξεις από την πλευρά της Κομισιόν. Όμως, λένε μόνο τη μισή αλήθεια … (357) αναγνώσεις

Read more

Η αληθινή «αναδιανομή»

Το αποκάλυψε ο Νομπελίστας Πωλ Κρούγκμαν στους Times της Νέας Υόρκης, το περασμένο Σαββατοκύριακο: Η κρατικοποίηση των τραπεζών (έστω κα μερική, έστω και προσωρινή) είναι πλέον, όχι απλώς επιτρεπτή και συζητήσιμη, αλλά απαραίτητη και αναπόφευκτη. (433) αναγνώσεις

Read more

Πόσο κοστίζει στο φορολογούμενο η εκλογολογία;

Τα πράγματα, άρχισαν πλέον να ξεκαθαρίζουν: Όχι δεν θα μας βάλει η Κομισιόν σε «επιτήρηση». Ούτε υπήρχε περίπτωση… Από την ώρα που το Σύμφωνο Σταθερότητας ελαστικοποιήθηκε (το 2005), προβλέπει ότι σε συνθήκες ύφεσης δίνεται ευκαιρία στις χώρες που παραβιάζουν το όριο του 3% για το δημοσιονομικό έλλειμμα, να επανέλθουν κάτω από το όριο σε δύο χρόνια – και με ηπιότερο […]

Read more

Προς νέου τύπου New Deal;

Όταν ξέσπασε η Μεγάλη Κρίση του 1929, οι αρχές των ΗΠΑ έκαναν όλα τα πιθανά (και απίθανα) σφάλματα: Ανέβασαν τα επιτόκια (αντί να τα μειώσουν), μηδένισαν τα δημοσιονομικά ελλείμματα (αντί να τα αυξήσουν, για να ενισχύσουν την ενεργό ζήτηση), επέβαλλαν περιορισμούς εισαγωγών, προκαλώντας «αντίποινα» σʼ όλο τον υπόλοιπο κόσμο, με αποτέλεσμα να γενικευτεί ένας εμπορικός πόλεμος που μείωσε το διεθνές […]

Read more

Συντριπτική κριτική και καταστροφολογία…

Ο Alan Blinder είναι καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημίου Πρίσντον, διετέλεσε παλαιότερα αντιπρόεδρος της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας και υπήρξε οικονομικός σύμβουλος του Προέδρου Κλίντον. (423) αναγνώσεις

Read more
1 2