Friday, February 27, 2026

Γεώργιος Μανιάκης: Η τελευταία ελπίδα της Ρωμανίας.

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.

Ο Χριστόφορος Μυτιληναίος(1000-1060 περ.) σε επιτάφιο επίγραμμά του γράφει για τον Μανιάκη ότι δεν υπήρχε όμοιος στην δική του αντρειοσύνη.

«Μανιάκης λαλέω από τύμβου ανδράσι πάσαν
ου λίπον ηνορέην επί γης, αλλ΄ υπό γαίαν
οιχόμενος κατέχωσα, εμοί δ΄ άμα συγκατέθαψα»

Ο Μιχαήλ Ψελλός στη Χρονογραφία του γράφει για τον Γεώργιο Μανιάκη:

«Εγώ αυτόν τον άνδρα τον είδα και τον θαύμασα. Η φύση είχε συναρμόσει πάνω του όσα ταιριάζουν σε επίδοξο στρατηγό. Ήταν δέκα πόδια ψηλός το ανάστημα και όσοι τον κοιτούσαν έπρεπε να σηκώσουν το κεφάλι σαν να αντίκριζαν καμιά κολόνα ή καμιά βουνοκορφή. Δεν υπήρχε τίποτα τρυφερό, τίποτε μειλίχιο στη μορφή του- έμοιαζε αντιθέτως σαν καταστροφικός ανεμοστρόβιλος. Δεν μιλούσε, βροντούσε ενώ τα χέρια του μπορούσαν και τείχη να σείσουν και χάλκινες πύλες να συντρίψουν. Σαν ποιητής ορμούσε σαν λιοντάρι, κοιτώντας με τρομακτική βλοσυρότητα. Αλλά και τα άλλα γνωρίσματά του φαίνονταν να συνάδουν και συνδράμουν τα υπόλοιπα. Η φήμη τέλος, τόσο διόγκωνε τα χαρακτηριστικά αυτά, ώστε κάθε βάρβαρος φοβότανε τον άνδρα: άλλος γιατί τον είδε και θαύμασε και άλλος επειδή άκουσε να μιλούν γι’ αυτόν και τρομοκρατήθηκε…». 

Ακόμη και οι πιο ανδρείοι και γενναίοι άνθρωποι της μεσαιωνικής ιστορίας οι οποίοι πολέμησαν στο πλευρό του όπως ο μεγαλύτερος πολέμαρχος των Βίκινγκς Harald Handraada, o δαιμόνιος Πρωτοσπαθάριος “Εξ Αμασείας ορμώμενος”, Κατακάλων Κεκαυμένος, και ο εκπληκτικής φήμης και αξίας Νορμανδός αρχηγός Guilliume o Bras-de-fer ( Σιδηροχειρ) “υποκλινόνταν” μπροστά του.

Ήταν ο στρατηγός που θα μπορούσε να διατηρήσει και, γιατί όχι, να αυξήσει την ισχύ της αυτοκρατορίας. Συνέτριψε τους εχθρούς σε Μ. Ανατολή (Φώτο 1) και Σικελία, η πρώτη πόλη που κατέλαβε εκεί ο Μανιάκης, ήταν η Μεσσήνη. Στην περιοχή σώζεται μέχρι και σήμερα η εκκλησία «Santa Maria di Maniace» (Φώτο 2), καθώς και φρούριο που φέρει το όνομα του Βυζαντινού στρατηγού (Castello Maniace – Φώτο 3).

Προδόθηκε από δύο Αυτοκράτορες και λίγο πριν μπει θριαμβευτής στη Κωνσταντινούπολη σκοτώθηκε (1043). Δύο δεκαετίες μετά τον θάνατο του Βουλγαροκτόνου, με κράτος εύρωστο και στρατό πανίσχυρο, ο Μανιάκης θα μπορούσε να γίνει ένας νέος Νικηφόρος Φωκάς. Δυστυχώς συνεχίστηκε η βασιλεία του Κωνσταντίνου Μονομάχου και της Ζωής, μια φθίνουσα πορεία που οδήγησε τελικά στο μοιραίο Μαντζικέρτ, την αρχή του τέλους της Ρωμανίας. Με τον Μανιάκη Αυτοκράτορα και στρατηγούς σαν τον (στρατηγικό του διάδοχο) Κατακαλών Κεκαυμένο, πολύ πιθανόν οι Τούρκοι να ήταν ένας μακρινός λαός που έκαναν επιδρομές αλλά μακροπρόθεσμα ηττήθηκαν κατά κράτος, σαν τους Αβάρους ή τους Πετσενέγκους.

Ο ανεξήγητος θάνατός του, πάνω ακριβώς την στιγμή που νικούσε, παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα “what if” και μυστήρια της ιστορίας μας και σιγουρα απο τις πιο καθοριστικές στιγμές, γιατί αν ο Γεώργιος Μανιάκης ζεύσε τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά μιας και θα έμπαινε θριαμβευτής στην Κων/πολη όπου το κράτος ήταν ακόμα πανίσχυρο, πάμπλουτο και με ισχυρότατο στρατό. Στην ουσία με τον χαμό αυτού του θρυλικού άνδρα θα μπορούσε να πει κανείς ότι επικράτησαν οι γραφειοκράτες και η ραδιουργία έναντι της αξιοκρατίας και των μεγάλων ανδρών που στην ουσία αποτελούν δομικά συστατικά που μας ταλαιπωρούν ακόμη και σήμερα. Πολλά θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά εάν ζούσε και βασίλευε αφήνοντας άξιο διάδοχο ωστόσο η ιστορία δεν γράφεται με “αν” και η περίπτωση του Γεωργίου Μανιάκη δεν ήταν και δεν θα είναι σίγουρα η μοναδική στην ιστορία του Ελληνικού έθνους..


Φώτο 1: Η πολιορκία της Έδεσσας από τον στρατό του Μανιάκη (1032). Οι Βυζαντινοί απεικονίζονται να έχουν καταλάβει ένα τμήμα της πόλης, ενώ παράλληλα δέχονται επίθεση από αραβικές ενισχύσεις. Μικρογραφία από χειρόγραφο του Ιωάννη Σκυλίτζη.
Φώτο 2: Εκκλησία «Santa Maria di Maniace».
Φώτο 3: Castello Maniace.

Σχετικά άρθρα

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Συνδεθείτε!

14,506FansLike
2,446FollowersFollow
6,950SubscribersSubscribe