Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.
Ο πρωθυπουργός θυμίζει τις συνολικές ενέργειες στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια.
1. Επέκταση χωρικών υδάτων 12 μίλια το Ιόνιο και ΑΟΖ με Ιταλία
2. ΑΟΖ με Αίγυπτο κατοχυρώνοντας δικαιώματα νοτίως της Κρήτης
3. Εθνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός («με τη σφραγίδα της Ευρώπης αποτυπώνουμε σε χάρτη, τα ανώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας»
4. Θαλάσσια πάρκα σε νησιά, «ώστε να ασκούμε κυριαρχία (όχι κυριαρχικά δικαιώματα) σε ζώνη πέριξ των νησιών»
5. Εξορύξεις, πχ Chevron νοτίως της Κρήτης
Αρα, ρωτάει ο πρωθυπουργός, «πού ακριβώς υποχώρησε η Ελλάδα ως αποτέλεσμα της Διακήρυξης των Αθηνών»;
Εδώ το βίντεο
Πραγματικά δεν περίμενα τόση απόσταση μεταξύ των λόγων του πρωθυπουργού και της πραγματικότητας! Απαντώ.
1. Επέκταση χωρικών υδάτων 12 μίλια το Ιόνιο και ΑΟΖ με Ιταλία
Ναι, επέκτεινε τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια στο Ιόνιο. Καλώς το έκανε. Βέβαια, υπάρχουν πολλές φωνές που έλεγαν και συνεχίζουν να λένε ότι το ότι τα επεκτείναμε στο Ιόνιο, ενώ από το 1995 έχουμε την θέση ότι «θα επεκτείνουμε στα 12 μίλια παντού, όποτε το κρίνουμε» σημαίνει ότι εξ ορισμού θεωρούμε ειδική θάλασσα το Αιγαίο, όπου δεν τα επεκτείναμε. Ο λόγος που από το 1995 μέχρι το 2020 καμία κυβέρνηση δεν το έκανε, ήταν ακριβώς αυτός.
Ταυτόχρονα, ναι, συμφωνήθηκε η ΑΟΖ με την Ιταλία. Προσέξτε όμως κάτι. Δεν πρόκειται για νέες διαπραγματεύσεις με την Ιταλία. Χρησιμοποιήθηκαν οι χάρτες και η συμφωνία με την Ιταλία του 1977, δηλαδή ΠΡΙΝ από την υπογραφή της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας το 1982 στο Μοντέγκο Μπέι. Αυτό σημαίνει ότι εκείνοι οι χάρτες με την Ιταλία (τους οποίους απλώς ανέσυρε η κυβέρνηση και τους υπέγραψε) έδιναν μεγαλύτερο τμήμα της θαλάσσιας περιοχής στην Ιταλία από την απλή εφαρμογή της μέσης γραμμής. Για να ικανοποιηθούν και οι δύο πλευρές, δηλαδή αφ’ ενός η Ιταλία που επέμεινε στις μεγαλύτερες περιοχές, αφ’ ετέρου η Ελλάδα για να παρουσιάσει μία συμφωνία με τη μέση γραμμή, αυτό που συμφωνήθηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ ήταν τελικά το εξής: να αναγνωρίσουν και οι δύο χώρες την ΑΟΖ της άλλης, όμως η Ελλάδα παραδίδει δικαιώματα αλιείας στην Ιταλία ΕΝΤΟΣ της ελληνικής ΑΟΖ σε συγκεκριμένες περιοχές. Σε αυτές που υπήρχαν στους χάρτες του 1977.
Αυτό έχει κριθεί αρνητικά από ορισμένους αναλυτές, διότι στην πράξη, δίνουμε στην Ιταλία περισσότερα δικαιώματα από τη μέση γραμμή. Προσωπικά, αυτό για μένα δεν είναι μεγάλο αρνητικό, διότι κρατάω ότι η Ιταλία αναγνώρισε την ελληνική ΑΟΖ μέχρι τη μέση γραμμή (οπότε, δεν μπορεί να ισχυριστεί πχ η Τουρκία, ότι αφού παραχωρήσαμε κάτι στην Ιταλία, ας παραχωρήσουμε κάτι και σ’ αυτούς). Από κει και πέρα, εάν ΜΕΤΑ την αναγνώριση της πλήρους ελληνικής ΑΟΖ, η Ελλάδα δίνει για δικούς της λόγους επιπλέον δικαιώματα αλιείας στην Ιταλία, αυτό είναι δευτερεύον. Κατ’ εμέ, επαναλαμβάνω, η άποψη αυτή. Δευτερεύον, δεν σημαίνει ότι δεν είναι υπαρκτό, αλλά απλώς δευτερεύον.
Το αρνητικό (για μένα) από την συμφωνία με την Ιταλία είναι ότι η επέκταση έπρεπε να γίνει παντού ταυτόχρονα ή πουθενά.
2. ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Εδώ ο κ. Μητσοτάκης μας παραπλανά και απορώ που ο δημοσιογράφος δεν το επεσήμανε. Δύο μεγάλα αρνητικά είχε η συμφωνία με την Αίγυπτο.
Α. Η Ελλάδα με την Αίγυπτο έκανε ΜΕΡΙΚΗ και όχι ολική οριοθέτηση. Μόνο μέχρι το μέσον της Ρόδου.
Β. Η Ελλάδα παραχώρησε 10% επήρεια της Κρήτης και 30% επήρεια της τριάδας νησιών Κάσος-Κάρπαθος-Ρόδος.
Η μειωμένη επήρεια αυτή είναι ολοφάνερη στους χάρτες που η Ελλάδα παρουσίασε (δείτε σημείο 3 πιο κάτω).
Η μειωμένη αυτή επήρεια έχει ήδη διατυπωθεί δημόσια από κυβερνητικούς παράγοντες (πχ τον Νίκο Τσάφο, ειδικό σύμβουλο του πρωθυπουργού) ότι μπορεί να αποτελέσει τη βάση για αντίστοιχη υποχώρηση έναντι της Τουρκίας».
Ορίστε λοιπόν υποχώρηση.
3. Εθνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός («με τη σφραγίδα της Ευρώπης αποτυπώνουμε σε χάρτη, τα ανώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας»
Η κοροϊδία της δεκαετίας.
Το 2014 η ελληνική κυβέρνηση είχε την προεδρία της ΕΕ για το πρώτο εξάμηνο. Τότε, Επίτροπος Αλιείας ήταν η κα. Δαμανάκη. Τότε ήταν ίσως η μοναδική φορά που υπήρξε συνεργασία των δύο και γράφτηκε ευρωπαϊκή οδηγία υπέρ της Ελλάδος. Αυτή ήταν ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Δόθηκε διορία 7 ετών, μέχρι το 2021, ώστε να γίνει. Ήρθε το 2021 και τον εκπόνησαν ΟΛΕΣ οι χώρες της ΕΕ, εκτός από την Ελλάδα. Πέρασαν τα χρόνια και η Ελλάδα τίποτα. Η Ελλαδα καταδικάστηκε από το ευρωπαϊκό δικαστήριο επειδή δεν το έκανε. Στο δικαστήριο ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί να το κάνει λόγω γεωπολιτικών ανησυχιών τρίτων χωρών (ουσιαστικά, εκφοβισμό της Τουρκίας). Η Ελλάδα καταδικάστηκε ΔΕΥΤΕΡΗ φορά από το δικαστήριο (Φεβρουάροι 2025), το οποίο διατύπωσε ρητά την άποψη ότι αυτό είναι υποχρέωση έναντι της ΕΕ και δεν παίζει ρόλο τι λένε ή τι κάνουν άλλες χώρες εκτός ΕΕ. Έτσι, η Ελλάδα πράγματι εξέδωσε έναν χάρτη με ΘΧΣ καθυστερημένα και έχοντας ξεκινήσει να πληρώνει πρόστιμα για την καθυστέρηση.
Αυτός ο χάρτης έχει μερικά προβλήματα.
α. ΔΕΝ είναι Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός! Θα ήταν αν έκανε κανονική χωροταξία, δηλαδή να ορίζει χώρο και χρήση. Να λέει σε ποια περιοχή θα επιτρέπεις ναυσιπλοΐα, αλιεία, προστασία περιβάλλοντος, προστασία θηλαστικών (θαλάσσια πάρκα), ενέργεια κλπ. Δεν έκανε τίποτα από αυτά.
β. αυτό που είπε ο πρωθυπουργός («με τη σφραγίδα της Ευρώπης αποτυπώνουμε σε χάρτη, τα ανώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας») είναι μία τρύπα στο νερό. Τα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ορίζονται από τη μέση γραμμή. Δεν χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή σφραγίδα για αυτό. Ευρωπαϊκή σφραγίδα χρειαζόμαστε όχι για να ορίσουμε τα δυνητικά όρια, αλλά για να τα κάνουμε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ όρια. Για να τα ορίσουμε. Για να τα ανακηρύξουμε.
γ. Επίσης, τα δυνητικά όρια αυτού του χάρτη είναι περιορισμένα. Αφ’ ενός (σημείο 2) αυτός ο χάρτης που εξέδωσε η Ελλάδα αποδεικνύει ότι όντως η συμφωνία ΑΟΖ με την Αίγυπτο ήταν κακή, διότι παραχωρήσαμε επήρεια, όπως είπα πιο πάνω. Δείτε την γραμμή μεταξύ Κρήτης και Ρόδου πως ανεβαίνει πάνω κάνοντας ένα άλμα.
δ. αυτά τα δυνητικά όρια που λέει ο πρωθυπουργός περιλαμβάνουν χωρικά ύδατα 6 μιλίων στα ανατολικά νησιά του Αιγαίου και όχι 12.
4. Θαλάσσια πάρκα.
Εδώ έχουμε το γέλιο της αρκούδας.
Η κυβέρνηση αρχικά (Απρίλιος 2024) προανήγγειλε δύο ενιαία θαλάσσια πάρκα. 12 μήνες μετά (Απρίλιος 2025) ανακοίνωσε ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΕΝΑ πάρκα! Ένα πάρκο με ακτίνα 6 μιλίων γύρω από δεκάδες νησιά. Δηλαδή, έσπασε το ενιαίο πάρκο σε πάρα πολλά μικρά πάρκα με ακτίνα τα χωρικά ύδατα του κάθε νησιού! Άρα, την κυριαρχία που δήθεν κέρδισε, την είχαμε ήδη, αφού τα πάρκα αυτά είναι εντός των 6 μιλίων. Το ανάποδο ακριβώς έγινε. Εμπεδώθηκε ο εκφοβισμός της Τουρκίας, η οποία διαμαρτυρήθηκε και ουσιαστικά υποκύψαμε στις ορέξεις της πως για ό,τι κάνουμε πέρα από τα 6 μίλια θα πρέπει να τη ρωτάμε.
5. Εξορύξεις της Chevron.
Αυτό όντως είναι θετικό. Βέβαια, αυτό βασίστηκε στην «οικοπεδοποίηση» που είχε γίνει 12 χρόνια νωρίτερα και στις συμφωνίες αδειοδότησης που είχαν προηγηθεί. Δεν είναι κάτι που το ξεκίνησε η νυν κυβέρνηση. Το παρέλαβε και το συνέχισε.
Πέρα όμως από τα 5 αυτά που ανέφερε ο πρωθυπουργός, υπάρχουν και άλλα θέματα που δεν ανέφερε. Συνεχίζω την αρίθμηση
6. Ηλεκτρικό καλώδιο.
Η Ελλάδα προσπαθεί εδώ και 3 χρόνια να ποντίσει ένα ηλεκτρικό καλώδιο για να συνδέσει την Ελλάδα με την Κύπρο. Δεν μπορεί να βγει 6 μίλια έξω από την Κάσο. Τρεις φορές προσπάθησε ένα ιταλικό πλοίο, ναυλωμένο από την ελληνική κυβέρνηση, και βρέθηκε αντιμέτωπο με τουρκικά στρατιωτικά, οπότε υποχώρησε. Παρά τις κορώνες του υπουργού εξωτερικών ότι το έργο θα προχωρήσει και θα τελειώσει κανονικά, έχει βαλτώσει και δεν γίνεται τίποτα. Μία ακόμα εμπέδωση του εκφοβισμού της Τουρκίας πως ό,τι κάνουμε πέρα από τα 6 μίλια θα πρέπει να λαμβάνει την έγκρισή της.
Προσθέτω ότι ηλεκτρικό καλώδιο όχι μόνο σε δική σου δυνητική ΑΟΖ μπορείς να βάζεις, όχι μόνο σε διεθνή ύδατα, αλλά ακόμα και σε χωρικά ύδατα άλλου κράτους, με απλή ενημέρωση. Αλλά εμείς δεν μπορούμε ούτε 6 μίλια από την Κάσο!
7. Γαλάζια Πατρίδα (ή Γαλάζια Φαντασίωση)
9 μήνες μετά την Διακήρυξη των Αθηνών, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2024, οι Τούρκοι έβαλαν την έννοια της Γαλάζιας Πατρίδας, αλλά και του Εθνικού Όρκου (δηλαδή των συνόρων της καρδιάς τους, που περιλαμβάνουν και τη Θεσσαλονίκη, μεταξύ άλλων) στη σχολική ύλη! Επίσης, επίκειται νομοθέτηση της φαντασίωσης αυτής, κατά την οποία μοιράζεται το Αιγαίο στη μέση αγνοώντας την ύπαρξη των ελληνικών νησιών!
8. Μακροχρόνιες NAVTEX.
Θυμίζω ότι η Τουρκία έχει δηλώσει για πρώτη φορά στην ιστορία NAVTEX με διάρκεια 2 χρόνια για περιοχές του Αιγαίου! Ανεπανάληπτο. Λήγουν τον Δεκέμβριο του 2027!
Τέλος, να πω ότι θα μπορούσε να ρωτήσει για όλα αυτά τον υπουργό εθνικής αμύνης Νίκο Δένδια, ο οποίος παρότι κι αυτός πανηγύριζε το 2023 για τη Διακήρυξη των Αθηνών, πριν από ένα μήνα δήλωσε ότι «ποτέ του δεν πίστεψε στα ήρεμα νερά».
Αυτά λοιπόν ως απάντηση στον πρωθυπουργό.