Γράφει ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης.
Kλαυθμός και οδυρμός στο εγχώριο προοδευτικάτο γιατί η γερμανική Δεξιά είναι εναντίoν του Bauhaus και αν το AfD σχηματίσει κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ το φθινόπωρο, τότε μαύρο φίδι που τους έφαγε όλους τους λάτρεις της καλής αρχιτεκτονικής! («Γερμανία: Γιατί η ακροδεξιά κάνει επίθεση στο Μπάουχαους»)
Βέβαια το άρθρο αυτό δεν μπαίνει καν στον κόπο να μας εξηγήσει γιατί τέλος πάντως ήταν τόσο καλό αυτό το Bauhaus και θα πρέπει να ανησυχήσουμε με τις επιθέσεις εναντίον του; Ήταν χρηστικό; Βελτίωσε τις ζωές μας; Αναβάθμισε αισθητικά τις πόλεις μας; (η φωτογραφία που συνοδεύει το άρθρο μιλάει από μόνη της…) Και όπως συνήθως, όταν δεν υπάρχουν επιχειρήματα, η Αριστερά θα καταφύγει – σε ποιoν άλλον;- στον αποτυχημένο ζωγράφο από την Αυστρία. Και ο Χίτλερ κυνήγησε το Bauhaus, αρά το AfD δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να ακολουθεί τα βήματα του, άρα είναι ένα τσούρμο ναζιστές. Kαι μεταξύ μας, και όποιος δεν πετάει την σκούφια του με τα άχαρα κουτιά του Bauhaus, δεν μπορεί, ένα φεγγάρι πρέπει να πέρασε από τα Ες-Ες!
Βέβαια, η άποψη ότι το Βauhaus ήταν θύμα του χιτλερισμού μπάζει από παντού. Όπως έδειξε ο σπουδαίος ιστορικός της αρχιτεκτονικής, James Stevens Curl, στο μνημειώδες έργο του “Making Dystopia: The Strange Rise and Survival of Architectural Barbarism“, τη Σχολή Bauhaus δεν την έκλεισε το χιτλερικό καθεστώς αλλά οι ίδιοι καθηγητές που τη λειτουργούσαν, αφού όμως πρώτα προσπάθησαν να βρουν ένα πεδίο συνεννόησης με τους μισητούς Ναζί. Κάποιοι από αυτούς έφυγαν για τις ΗΠΑ, άλλοι αρχιτέκτονες, πάλι, έμειναν στη Γερμανία και δούλεψαν με το καθεστώς (π.χ. Ernst Neufert, Ludwig Mies van der Rohe μέχρι το 1937 κ.α.). Αξίζει να σημειωθεί πως το Γ’ Ράιχ δεν ήταν τόσο απορριπτικό προς το Bauhaus και τον αρχιτεκτονικό μοντερνισμό, όπως πιστεύεται (η εχθρική στάση του έναντι της Σχολής Bauhaus οφειλόταν κυρίως στο ότι οι περισσότεροι αρχιτέκτονες που δούλευαν εκεί ήταν αριστεροί). Μπορεί για τα μεγάλα δημόσια κτίρια να προτιμούσε ένα είδος νεοκλασικισμού, αλλά σε εργοστάσια, κατοικίες, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και βιομηχανικά έργα χρησιμοποιούσε αρκετά Βauhaus στοιχεία. Εξάλλου υπήρχαν ορισμένες ιδεολογικές στάσεις που εμφανίζονται τόσο στον εθνικοσοσιαλισμό όσο και στο Bauhaus και κάνουν εφικτή τη συνύπαρξη αυτών των δύο κινημάτων: πίστη στη ριζική αναμόρφωση της κοινωνίας, απόρριψη της ιστορικής συνέχειας, περιφρόνηση της παραδοσιακής πόλης, επιθυμία δημιουργίας ενός “νέου ανθρώπου” μέσω του σχεδιασμού, ελιτισμός των ειδικών απέναντι στις αισθητικές προτιμήσεις του κοινού.
Το Bauhaus μπορεί να μην υπάρχει σήμερα ως αυτόνομο ρεύμα, αλλά επηρέασε δραστικά τον μεταπολεμικό μοντερνισμό και είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνο για την αισθητική δυστοπία των πόλεων στις οποίες ζούμε τις τελευταίες δεκαετίες. Η αντίδραση κατά του Bauhaus και των επιγόνων του, που παρατηρούμε πλέον σε ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο, δεν αποτελεί κάποια σκοτεινή ναζιστική συνωμοσία, όπως πιστεύουν κάποιοι ανόητοι ιδεοληπτικοί, αλλά τη φυσική αντίδραση της πλειοψηφίας των ανθρώπων απέναντι στην ασχήμια που μας περιβάλλει. Αν το AfD, ως κυβέρνηση στη Σαξονία-Ανχαλτ, μπορέσει να συμβάλλει κι αυτό στον πανευρωπαϊκό πόλεμο εναντία στην αρχιτεκτονική βαρβαρότητα (πχ με δημόσια κτίρια που θα ακολουθούν μόνο τις νεοκλασικές αρχές), τότε αυτό μόνο θετικό μπορεί να είναι.