Στην πρώτη εκπομπή της δεύτερης σεζόν του Cognosco Radio για το Εναλλακτικό Ραδιόφωνο, ο Νίκος Παππάς και ο Μάριος Νοβακόπουλος συζητούν για τη σημασία...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Εισαγωγή στην Βυζαντινή στρατηγική

20 September, 2019

Η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατέχει ένα ρεκόρ από τα πιο αξιοζήλευτα: βρίσκεται μέσα στις πλέον μακρόβιες δυνάμεις της ιστορίας. Ανάλογα από το που θα...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Οι συκοφαντίες των Διαφωτιστών για την Βυζαντινή Αυτοκρατορία

13 September, 2019

Ο 18ος αιώνας ήταν ένας αιώνας συνεχών κοινωνικών εντάσεων και επαναστάσεων. Η στροφή της Δύσεως προς τον ορθολογισμό είχε ως αποτέλεσμα να αντιμετωπιστεί με...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Κατάφρακτοι: Το θρυλικό ιππικό του Βυζαντίου

10 August, 2019

Αντίθετα με την κλασσική αρχαιότητα της Μεσογείου, όπου κυριαρχούσε η ελληνική οπλιτική φάλαγγα και η ρωμαϊκή λεγεώνα, ο Μεσαίωνας είχε την άνοδο και καθιέρωση...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Άντρες βαρβάτοι: Τα γένια στο Βυζάντιο

25 July, 2019

Η γενειάδα, η ανδρική τριχοφυΐα στο πρόσωπο γενικά, έχει ιστορία όσο μακρά όσο ο άνθρωπος. Όπως και η κόμμωση ή η ενδυμασία, από εποχή...

Ιστορία: Βυζάντιο

Κατάφρακτοι: Οι επίλεκτοι πολεμιστές του Βυζαντίου

21 July, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος Διεθνολόγος Αντίθετα με την κλασσική αρχαιότητα της Μεσογείου, όπου κυριαρχούσε η ελληνική οπλιτική φάλαγγα και η ρωμαϊκή λεγεώνα, ο Μεσαίωνας είχε την άνοδο...

Ιστορία: Βυζάντιο

Άντρες βαρβάτοι: Τα γένια στο Βυζάντιο

15 July, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Σήμερα θα μιλήσουμε για τρίχες. Η γενειάδα, η ανδρική τριχοφυΐα στο πρόσωπο γενικά, έχει ιστορία όσο μακρά όσο ο άνθρωπος. Όπως και...

Ιστορία: Βυζάντιο

Τό ἀναπόφευκτο τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί οἱ μομφές εἰς βάρος τῶν ὀρθοδόξων θεολόγων καί ἁγίων Πατέρων

28 June, 2019

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤ. ΠΟΝΗΡΟΣ Δρ Θ., Μ.Φ. Συντονιστής Ἐκπαιδευτικοῦ Ἔργου Θεολόγων Ἀττικῆς Ἡ δεύτερη καί τελευταία ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἦταν ἀναπόφευκτη, ἀναπόφευκτη διότι ὀφειλόταν σέ ὁλόκληρη...

Ιστορία: Βυζάντιο

Επαναστάτησαν οι Έλληνες κατά των Βυζαντινών; Η απάτη της εξέγερσης του 727

25 June, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Η Ανατολική Ρωμαϊκή (Βυζαντινή) ιστορία έχει υπάρξει από τις πλέον πολύπαθες, όσον αφορά το πόσες πολλές παρεξηγήσεις ανακύπτουν περί αυτής και...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Οι 10 χειρότεροι Βυζαντινοί αυτοκράτορες

20 June, 2019

Μέχρι στιγμής αυτή η στήλη έχει προσπαθήσει να επικεντρωθεί στα ωραία, θετικά και θαυμαστά της Ανατολικής Ρωμαϊκής ιστορίας. Αυτό ισχύει ειδικά για τους βασιλείς...

Ιστορία: Βυζάντιο

Οι 10 χειρότεροι Βυζαντινοί αυτοκράτορες: Ιστορίες κακίας και βλακείας

16 June, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Μέχρι στιγμής αυτή η στήλη έχει προσπαθήσει να επικεντρωθεί στα ωραία, θετικά και θαυμαστά της Ανατολικής Ρωμαϊκής ιστορίας. Αυτό ισχύει ειδικά για...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Βυζαντινή ιστορία και ελληνική συνείδηση: Ο Μάριος Νοβακόπουλος μιλά με τον Κωνσταντίνο Χολέβα

9 June, 2019

Τι μπορεί να μας διδάξει σήμερα η Άλωση της Πόλης και η θυσία του αυτοκράτορος Κωνσταντίνου Παλαιολόγου; Τι σχέση είχε η Βυζαντινή αυτοκρατορία με...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Ο τελευταίος λόγος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου πριν από την Άλωση

30 May, 2019

Η Άλωση της Πόλης, στη θύμιση της ύστερα από πάνω από πέντε αιώνες, μας γεμίζει ταυτόχρονα πόνο και περηφάνεια. Πόνο για την ήττα, την...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΔΩΡΕΑΝ e-book: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου – Μάριος Νοβακόπουλος

21 May, 2019

Η ιδιοφυΐα και αποτελεσματικότητα της Βυζαντινής στρατηγικής επέτρεψε στην Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως όχι μόνο να επιζήσει μέσα από 1.000 χρόνια δοκιμασιών, πολέμων και κρίσεων,...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Εικονομαχία: Το ιστορικό και θρησκευτικό πλαίσιο του «εμφυλίου» – Cognosco Radio

15 May, 2019

Η Εικονομαχία, η θρησκευτική διαμάχη που συντάραξε την Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία από το 726 ως το 843, υπήρξε μία από τις πιο ταραγμένες και...

Ιστορία: Βυζάντιο

10 Βιβλία για τον αρχάριο στη Βυζαντινή ιστορία

7 May, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Η διάδοση της αγάπης για την Βυζαντινή ιστορία και η έκθεση της σε ένα ευρύτερο κοινό είναι μία από τις πρωταρχικές αποστολές...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Ιωάννης Τσιμισκής: Στρατηλάτης της Ανατολής (Β’ Μέρος)

4 May, 2019

Ο Ιωάννης, όπως και ο Νικηφόρος πριν από αυτόν, θα έγραφε σελίδες δόξας στην Ανατολή, συνεχίζοντας την αντεπίθεση κατά του Χαλιφάτου. Ήδη μόλις πήρε...

Ιστορία: Βυζάντιο

Τάγμα των Βασιλειανών: Οι Έλληνες μοναχοί της Κάτω Ιταλίας

1 May, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, μέσα από το πολιτικό χάος των γερμανικών κατακτήσεων και δύσκολες οικονομικές συνθήκες, ο αρχαίος τρόπος...

Ιστορία: Βυζάντιο

Μαχητικό πνεύμα ή συντήρηση: Το Βυζάντιο ως δύναμη Status Quo

22 April, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος διεθνολόγος Αυτοκρατορία σημαίνει κατάκτηση, εξάπλωση, κυριαρχία. Σημαίνει ενέργεια που καίει και φωτίζει σαν φωτιά, που δημιουργεί θαύματα και συντρίβει ανελέητα ό,τι σταθεί μπροστά...

Ιστορία: Βυζάντιο

1204: Η Σταυροφορία κατά του Σταυρού!

17 April, 2019

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου Μια από τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας Ιστορίας είναι η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, στις 13 Απριλίου του...

Ταυτότητα

Ο αιώνιος συμβολισμός των Ακριτών

9 April, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* διεθνολόγος Η φιγούρα του ηρωικού πολεμιστή, προστάτη και κατακτητή, αποτελεί κοινό τόπο κάθε λαϊκής παραδόσεως, μυθολογίας και συνειδήσεως. Στην ώρα της ανάγκης, όταν...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Ιωάννης Τσιμισκής: Το Βυζάντιο συντρίβει τους Ρώσους (Α’ Μέρος)

4 April, 2019

Ύστερα από τη δολοφονία του θείου του Νικηφόρου Φωκά, ο Ιωάννης Τσιμισκής αναλαμβάνει τα ηνία της αυτοκρατορίας. Ικανός κυβερνήτης όσο και στρατηγός, ο Ιωάννης...

Ιστορία: Βυζάντιο

Οι ιδιότητες του καλού στρατηγού: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου (Μέρος Ε’)

3 April, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική Τεχνάσματα και στρατηγήματα (Μέρος Α’) Παράλυσε τους εχθρούς σου (Μέρος Β') Μάθε να προσαρμόζεσαι (Μέρος Γ') ...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ: Ιουλιανός: Παραβάτης ή Μέγας; – Cognosco Radio

3 April, 2019

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες, τραγικές και συναρπαστικές μορφές της Ρωμαϊκής ιστορίας, ο Ιουλιανός υπήρξε ο τελευταίος παγανιστής αυτοκράτορας και ζωντανή ενσάρκωση του τέλους...

Ιστορία: Βυζάντιο

Πρόσεχε τους συμμάχους σου: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου (Μέρος Δ’)

29 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική Τεχνάσματα και στρατηγήματα (Μέρος Α’) Παράλυσε τους εχθρούς σου (Μέρος Β') Μάθε να προσαρμόζεσαι (Μέρος Γ') Στους...

Ιστορία: Βυζάντιο

Ο «πόλεμος» των λογίων για την ταυτότητα της «Βυζαντινής» αυτοκρατορίας (Β’ μέρος)

28 March, 2019

Γράφει ο Νικόλαος Π. Παππάς, πολιτικός επιστήμων Δείτε εδώ το Α’ μέρος του άρθρου Στο πρώτο μέρος της εργασίας περί της ονομασίας της «Βυζαντινής» αυτοκρατορίας αναφερθήκαμε στον...

Ιστορία: Βυζάντιο

Ο συμβολισμός του Πλούτου στην Βυζαντινή στρατηγική

21 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Ο πλούτος δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, ούτε περίπλοκες, βαθυστόχαστες αναλύσεις απαιτούνται για να φανεί η δύναμη του. Η κατοχή πόρων και χρήματος,...

Ταυτότητα

Το ζήτημα της ονομασίας της «Βυζαντινής» αυτοκρατορίας (Α’ μέρος)

20 March, 2019

του Νικολάου Π. Παππά, Πολιτικού Επιστήμονος Στο παρόν άρθρο θα δοθούν πολύ απλές απαντήσεις (και με πολύ απλά παραδείγματα) για το ζήτημα της ονομασίας των...

Ιστορία: Βυζάντιο

Μάθε να προσαρμόζεσαι: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου (Μέρος Γ’)

20 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική Τεχνάσματα και στρατηγήματα (Μέρος Α’) Παράλυσε τους εχθρούς σου (Μέρος Β') Ο πόλεμος, όπως κάθε σχεδόν ανθρώπινη...

Ιστορία: Βυζάντιο

Παράλυσε τους εχθρούς σου: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου (Μέρος Β’)

12 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική Τεχνάσματα και στρατηγήματα (Μέρος Α’) Εξουδετέρωσε τον αρχηγό «Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσονται τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης», λέγει...

Ιστορία: Βυζάντιο

Σλάβοι στη βυζαντινή Μικρά Ασία: Μια άγνωστη εθνότητα

11 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Στο αφιέρωμα μας για την εθνολογική σύνθεση της Βυζαντινής Μικράς Ασίας και την έκταση του εκεί εξελληνισμού, κάναμε μία σχετικά σύντομη αναφορά στους...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Η φρικτή δολοφονία του Νικηφόρου Φωκά (Ε’ Μέρος)

9 March, 2019

Για τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά, το έτος 969 έφερε το σπουδαιότερο νέο της βασιλείας του: αγγελιοφόροι από τη Συρία αναγγέλλουν την απελευθέρωση της Αντιόχειας. Η...

Ιστορία: Βυζάντιο

Τεχνάσματα και στρατηγήματα: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου (Μέρος Α’)

4 March, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Για τις τακτικές και την ευρύτερη στρατηγική των Βυζαντινών στον πόλεμο λαμβάνουμε πληροφορίες από τα διάφορα χρονικά και ιστορικά συγγράμματα, που περιλαμβάνουν λεπτομερείς περιγραφές...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Ο Έλληνας λόγιος Μανουήλ Χρυσολωράς και η Ιταλική Αναγέννηση

2 March, 2019

Τη στιγμή που η Βασιλεύουσα, η Πόλη των πόλεων, οδηγούνταν στην άλωση παραδομένη στην παρακμή της, μερικά χιλιόμετρα μακριά, στην Ιταλία, μια νέα φλόγα...

Ιστορία: Βυζάντιο

Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική: Η αλεπού και το λιοντάρι

27 February, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* «Οι αρχές της στρατηγικής αποτελούν, στον μεν πόλεμο προγυμνάσματα για τη νίκη, στον δε καιρό της ειρήνης μαθήματα για την εξάσκηση...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Νικηφόρος Φωκάς: Η σύγκρουση με τους Γερμανούς (Δ’ Μέρος)

22 February, 2019

Έχουμε αναλύσει πολλές φορές πως το Βυζάντιο δεν ήταν παρά το ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, το οποίο επέζησε την πτώση της Δύσης και...

Ισλάμ

ΒΙΝΤΕΟ – Νικηφόρος Φωκάς, η ΜΑΣΤΙΓΑ του Ισλάμ (Γ’ Μέρος)

14 February, 2019

Σε προηγούμενα βίντεο είδαμε την επική εκστρατεία της Κρήτης, όπου ο Νικηφόρος Φωκάς, στρατηγός ακόμα, διέλυσε τους Άραβες και διέλυσε το πειρατικό εμιράτο που...

Ποντιακό/Μικρά Ασία

Πόσο ελληνική ήταν η βυζαντινή Μικρά Ασία; Εθνογραφική ανάλυση

13 February, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Η Μικρά Ασία είναι χώρος με κολοσσιαίο βάρος για τον ιστορικό Ελληνισμό και κυριαρχεί στο φαντασιακό μας μέχρι σήμερα. Συνδεόμενη με...

Ιστορία: Βυζάντιο

BINTEO – Cognosco Radio: Μέγας Φώτιος, η πολυτάραχη ζωή και το έργο του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως

12 February, 2019

Ο Μέγας Φώτιος ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (858-867, 877-886) και μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές και πνευματικές προσωπικότητες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ονομάσθηκε «Μέγας» για τις μεγάλες...

Ποντιακό/Μικρά Ασία

Μόνοι εναντίον όλων: Το τελευταίο ελληνικό κάστρο της Καππαδοκίας

8 February, 2019

Γράφει ο Ηλίας Αναγνωστάκης Η περιπτωση των τριων αδερφων Μανδαλεων ( Μανδαληδες) ειναι χαρακτηριστικη του χαους που υπηρχε στην Μικρα Ασια στα χρονια που ακολουθησαν...

Ποντιακό/Μικρά Ασία

Μετά το Μαντζικέρτ: Η πρώτη Μικρασιατική Καταστροφή (1071-1081)

6 February, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Το φρικτό τέλος του Ρωμανού Διογένη Έτος 1071. Το πεδίο της μάχης λίγο έξω από την πόλη του Μαντζικέρτ έδειχνε το μέγεθος...

Ιστορία: Βυζάντιο

Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας: Το τελευταίο Βυζαντινό προπύργιο

2 February, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Η Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Σταυροφόρους το 1204 ήταν από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ελληνικής ιστορίας, αφού εκτός από...

Ιστορία: Βυζάντιο

Ιωάννης Τσιμισκής: Στρατηλάτης της Ανατολής (Β’ Μέρος)

27 January, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Το Α' Μέρος: Η συντριβή των Ρώσων Η εξάντληση ήταν προφανής στα μάτια των πολεμιστών. Οι τραυματίες περιποιούντο τις πληγές τους και...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ – Βαράγγειος Φρουρά: Βίκινγκ πολεμιστές στην υπηρεσία του Βυζαντινού αυτοκράτορα

24 January, 2019

Γενίτσαροι, Άγγλοι βασιλικοί φρουροί, Πραιτοριανοί της Ρώμης και πράκτορες της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις αφιερώνουν μεγάλη προσοχή στην ασφάλεια των...

Ιστορία: Βυζάντιο

Ο Ιωάννης Τσιμισκής και η συντριβή των Ρώσων (Α’ Μέρος)

23 January, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Η ανατροπή και άγρια δολοφονία του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά το 969 έγιναν με την ταχύτητα και ακρίβεια που χρειάζονταν οι συνωμότες....

Ιστορία: Βυζάντιο

Το τραγικό τέλος του Νικηφόρου Φωκά (Ε’ Μέρος)

19 January, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Το Α' Μέρος: Ένας θρύλος γεννιέται Το Β' Μέρος: Η Θεοφανώ και το Άγιον Όρος Το Γ' Μέρος: Η μάστιγα του Ισλάμ Το Δ'...

Ιστορία: Βυζάντιο

Νικηφόρος Φωκάς, Μέρος Δ’: Η σύγκρουση με τους Γερμανούς

18 January, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Το Α' Μέρος: Ένας θρύλος γεννιέται Το Β' Μέρος: Η Θεοφανώ και το Άγιον Όρος Το Γ' Μέρος: Η μάστιγα του Ισλάμ Σε αυτήν...

Ιστορία: Βυζάντιο

Νικηφόρος Φωκάς, Μέρος Γ’: Η μάστιγα του Ισλάμ

14 January, 2019

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Το Α' Μέρος: Ένας θρύλος γεννιέται Το Β' Μέρος: Η Θεοφανώ και το Άγιον Όρος Σε έναν πυρετό ιερού ενθουσιασμού οι ρωμαϊκές δυνάμεις...

Ιστορία: Βυζάντιο

ΒΙΝΤΕΟ: Νικηφόρος Φωκάς: Η Θεοφανώ και το Άγιο Όρος (Β’ μέρος)

20 December, 2018

Ο αυτοκράτορας ήταν νεκρός, η αυγούστα καθηλωμένη στο κρεβάτι της λεχώνας, οι γιοί του μωρά ακόμα. Ο θάνατος του Ρωμανού Β’ προκάλεσε σοβαρή κρίση...

Ιστορία: Βυζάντιο

Βαράγγειος Φρουρά: Βίκινγκ πολεμιστές στην υπηρεσία του αυτοκράτορα

17 December, 2018

Ένα σύντομο σημείωμα Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος* Γενίτσαροι, Άγγλοι βασιλικοί φρουροί, Πραιτωριανοί της Ρώμης και πράκτορες της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις αφιερώνουν...

1...345...7 Page 4 of 7

Stay Connected

Ρήση

«Δεν διδασκόμαστε τη λατινική και την αρχαία ελληνική για να τις μιλήσουμε ούτε για να κάνουμε τους υπαλλήλους ξενοδοχείου, τους μεταφραστές ή οτιδήποτε άλλο. Τις διδασκόμαστε για να γνωρίσουμε τον πολιτισμό δύο λαών, η ζωή των οποίων τίθεται ως βάση του παγκόσμιου πολιτισμού. Η λατινική γλώσσα, όπως και η αρχαία ελληνική διδάσκεται σύμφωνα με τη γραμματική, κάπως μηχανιστικά. Αλλά είναι ιδιαίτερα υπερβολική η κατηγορία περί μηχανιστικού και περί κενότητας. Έχουμε να κάνουμε με νέα παιδιά, τα οποία πρέπει να αποκτήσουν συγκεκριμένες συνήθειες: την επιμέλεια, την ακρίβεια, τη φυσική μετριοπάθεια και την ψυχική συγκέντρωση σε συγκεκριμένα αντικείμενα. Ένας μελετητής τριάντα – σαράντα ετών θα ήταν ικανός να κάθεται στο γραφείο δεκαέξι συνεχόμενες ώρες, εάν δεν είχε από παιδί αποκτήσει «καταναγκαστικά», με «μηχανικό εξαναγκασμό» τις ανάλογες ψυχοφυσικές συνήθειες;» Antonio Gramsci, φιλόσοφος, συγγραφέας, πολιτικός και πολιτικός επιστήμονας.
«Τετράδια της Φυλακής» 4 [XIII], 55].