Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Στις αρχές του ταραγμένου εικοστού αιώνα, στην τουρκοκρατούμενη Πρέβεζα, γεννήθηκε ένας Έλληνας που έμελλε να συνδέσει το όνομά του με τις πιο κρίσιμες σελίδες της νεότερης ιστορίας μας. Ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος στρατιώτης από κούνια, ηγήτορας εκ φύσεως, άνθρωπος του καθήκοντος και της πατρίδας.
Από τα χαρακώματα και τις φλόγες της Μικρασιατικής Εκστρατείας, έως τις κορυφογραμμές του Αλβανικού Έπους, στάθηκε πάντα στην πρώτη γραμμή. Εκεί όπου η Ελλάδα δοκιμαζόταν, εκεί και ο Τσακαλώτος. Στον πόλεμο του ’40, επικεφαλής του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων, κατέλαβε με απαράμιλλο θάρρος τον στρατηγικό αυχένα του Κούτσι, γράφοντας μια από τις λαμπρότερες σελίδες του Ελληνοϊταλικού αγώνα.
Η μοίρα εν συνεχεία τον οδήγησε στη Μέση Ανατολή, εκεί όπου η ψυχή της Ελεύθερης Ελλάδας χτυπούσε ξανά. Ως διοικητής της 3ης Ελαφράς Ορεινής Ταξιαρχίας, διέπρεψε στη Μάχη του Ρίμινι τη μάχη που έκανε τη γαλανόλευκη να κυματίσει υπερήφανα στην ιταλική γη και χάρισε στην Ελλάδα τη διεθνή της τιμή ανάμεσα στους νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Δυστυχώς ύστερα ήρθε η δύσκολη ώρα των Δεκεμβριανών. Όταν οι σκιές της διχόνοιας απλώνονταν πάνω από την Αθήνα, και οι σύμμαχοι πρότειναν υποχώρηση, ο Τσακαλώτος ύψωσε το ανάστημά του. «Η Αθήνα δεν εγκαταλείπεται!» είπε, κι εκείνη τη στιγμή η ιστορία υποκλίθηκε. Με την Ορεινή Ταξιαρχία του πέρασε στην αντεπίθεση, πολέμησε στα στενά και τις συνοικίες, και κράτησε την πρωτεύουσα ελληνική, ελεύθερη, ζωντανή. Ήταν η στιγμή που ο στρατηγός έγινε σύμβολο —όχι απλώς του πολέμου, αλλά της αντοχής, της αποφασιστικότητας και της πίστης στο Έθνος.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, ανασυγκρότησε τον Ελληνικό Στρατό, ηγήθηκε των νικηφόρων επιχειρήσεων στον Γράμμο και στη Βίγλα, και συνέβαλε καθοριστικά στην αποκατάσταση της ειρήνης απέναντι στον κόκκινο ολοκληρωτισμό. Αργότερα, ως πρεσβευτής της Ελλάδας στη Γιουγκοσλαβία, τίμησε την πατρίδα με τη διπλωματική του σύνεση και την καθαρότητα του χαρακτήρα του.
Το 1984, στα βαθιά του γεράματα, συνάντησε τον παλιό του αντίπαλο, Μάρκο Βαφειάδη. Οι δύο άνδρες αγκαλιάστηκαν, σύμβολο εθνικής συμφιλίωσης. Ο Τσακαλώτος πίστεψε βαθιά πως η Ελλάδα μπορούσε να ξεπεράσει τον διχασμό της πως τα τραύματα του εμφυλίου μπορούσαν να γιατρευτούν με τη μνήμη και την αλήθεια. Ίσως οι εποχές που ακολούθησαν να μην δικαίωσαν πλήρως αυτή την ελπίδα όμως η χειρονομία εκείνη έμεινε ως φάρος ενότητας μέσα στην ιστορική καταιγίδα.
Ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος τιμήθηκε με παράσημα και επαίνους, μα το μεγαλύτερο παράσημό του ήταν η ίδια η ιστορία που έγραψε το όνομα του με ανεξίτηλα γράμματα. Εκοιμήθη το 1989 πλήρης ημερών, αφήνοντας πίσω του μια ζωή γεμάτη αγώνες, ήθος και πίστη.
Γιατί ο Τσακαλώτος δεν υπήρξε απλώς ένας στρατηγός. Υπήρξε το παράδειγμα του Έλληνα που πορεύεται ακλόνητος στο καθήκον, πιστός στις αξίες του έθνους και στην τιμή του στρατιώτη. Η μνήμη του μένει ζωντανή ως μνήμη της Ελλάδας που αντιστέκεται, της Ελλάδας που δεν λυγίζει ποτέ!
