Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Ο Κίτσος Μαλτέζος υπήρξε μια από τις πιο φωτεινές, ανήσυχες και χαρισματικές μορφές της γενιάς του ’40. Γόνος του ήρωα Στρατηγού της ελληνικής επανάστασης Μακρυγιάννη, σπουδαστής Νομικής, με φιλοσοφική και λογοτεχνική παιδεία, αναδείχθηκε σε ηγετική φυσιογνωμία μέσα στη φοιτητική νεολαία. Από τα εφηβικά του χρόνια διαμόρφωσε έναν ελεύθερο και ανυπότακτο στοχασμό, απορρίπτοντας το επιφανειακό και το υποκριτικό, αναζητώντας το ουσιαστικό και το αληθινό.
Το 1942, μέσα στη θύελλα της Κατοχής, εντάχθηκε στην ΟΚΝΕ, τη νεολαία του ΚΚΕ. Με το πάθος, την ευφυΐα και τις οργανωτικές του ικανότητες, αναδείχθηκε γρήγορα σε πρωταγωνιστική θέση. Όμως ο Μαλτέζος δεν ήταν άνθρωπος που θα θυσίαζε την αλήθεια στη σκοπιμότητα. Γνώρισε τον κομμουνισμό από μέσα, είδε με τα ίδια του τα μάτια πως πίσω από τα μεγάλα λόγια για “αντίσταση” και “ελευθερία” κρυβόταν ο πραγματικός σκοπός, η βίαιη κατάληψη της εξουσίας, ο εμφύλιος, το αίμα. Κατάλαβε ότι η ΟΚΝΕ δεν αγωνιζόταν για την Ελλάδα αλλά για τον κομμουνισμό, κι αυτό δεν το ανέχτηκε.
Αποχώρησε απογοητευμένος και καταγγέλλοντας την πλάνη, έσπασε τις αλυσίδες του ψεύδους και τότε αίφνης το ΚΚΕ έδειξε το αληθινό του πρόσωπο: Αντί για ιδεολογικό διάλογο, τον χτύπησαν με συκοφαντίες. Αντί για σεβασμό σε έναν πρώην σύντροφο, τον στιγμάτισαν ως «γκεσταμπίτη» και «δοσίλογο». Αλλά, όπως αποδείχθηκε λίγο αργότερα, δεν τους έφτανε μόνο αυτό, είχαν ήδη αποφασίσει να τον εξαφανίσουν από τον “χάρτη”.
Ο Κίτσος, όμως, δεν έπαιρνε χαμπάρι. Πέρασε στον χώρο του εθνικού συνασπισμού, ηγήθηκε φοιτητικών οργανώσεων όπως η Ρ.Α.Ν και ο ΕΣΑΣ, έγινε σύμβολο της μη εαμικής νεολαίας. Ήταν πνεύμα ανήσυχο, χαρισματικός ρήτορας, ηγέτης που ενέπνεε τους γύρω του. Οι εχθροί του τον έβλεπαν να αναδεικνύεται σε εναλλακτική ηγετική φυσιογνωμία απέναντι στον κομμουνιστικό μονόλογο και αυτό δεν μπορούσαν να το ανεχθούν.
Έτσι, την 1η Φεβρουαρίου 1944, έπεσε δολοφονημένος από τα χέρια του ΕΛΑΣ Σπουδάζουσας. Ήταν η εκδίκηση εκείνων που δεν άντεχαν πως ένας δικός τους άνθρωπος, αφού τους γνώρισε από μέσα, ύψωσε το ανάστημά του και τους αποκάλυψε. Τον σκότωσαν όχι γιατί τους πολέμησε με όπλα, αλλά γιατί τους πολέμησε με την αλήθεια.
Ο Κίτσος Μακρυγιάννης-Μαλτέζος έμεινε στην ιστορία ως το φωτεινό παράδειγμα του νέου που αρνήθηκε να υποταχθεί στο ψέμα και στο μίσος. Αν είχε επιζήσει, πολλοί πιστεύουν πως θα είχε πρωταγωνιστήσει στην πολιτική ζωή της Ελλάδας. Η θυσία του, όμως, μαρτυρά κάτι ακόμα πιο σημαντικό: ότι ο κομμουνισμός δεν συγχωρεί εκείνον που τον γνώρισε, τον αποκάλυψε και τον εγκατέλειψε.
Κι έτσι ο Κίτσος έμεινε σύμβολο. Σύμβολο του νέου που προτίμησε την αλήθεια από το ψέμα, την ελευθερία από τον ζυγό, το φως από το σκοτάδι. Ένας Δραγούμης της γενιάς του!