Κυκλοφορεί την Παρασκευή στα βιβλιοπωλεία και τη Μ. Δευτέρα στα Κέντρα Τύπου το νέο τεύχος (τ. 30) του νέου Ερμή του Λόγιου με το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στον Περικλή Γιαννόπουλο. Διαθέσιμο και στο ηλεκτρονικό κατάστημα των Εναλλακτικών Εκδόσεων.
Αντιγράφουμε από το εισαγωγικό κείμενο του αφιερώματος:
Το δεύτερο μέρος του Αφιερώματος του ν. Λόγιου Ερμή στον Περικλή Γιαννόπουλο περιλαμβάνει τέσσερα εκτενή κείμενα. Το πρώτο, του Γιώργου Καραμπελιά, αποτελεί το δεύτερο μέρος του δοκιμίου του για το έργο του Περικλή Γιαννόπουλου – το πρώτο μέρος του δημοσιεύτηκε στο τεύχος 28-29 του ν. Λόγιου Ερμή. Πρόκειται για μια απόπειρα συστηματικής ανάλυσης των δύο πολιτικών κειμένων του, του «Νέου Πνεύματος» και της «Εκκλήσεως προς το Πανελλήνιον Κοινόν», στα οποία ο Γιαννόπουλος αναπτύσσει την ιστορικοφιλοσοφική του αντίληψη και προβαίνει στις προτάσεις του για την «ανόρθωσιν» του Έθνους. Ο Καραμπελιάς εντάσσει το έργο του Γιαννόπουλου στο κλίμα και τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, τα οποία και περιγράφει, ενώ φιλοδοξεί να καταδείξει πως το φαινόμενο «Γιαννόπουλος» δεν αποτέλεσε έναν διάττοντα αστέρα: Συνιστά αντίθετα μια σημαντική ψηφίδα στο πνευματικό έργο μιας εποχής που θα αναδείξει τον Παλαμά και τον Σικελιανό, τον Ίωνα Δραγούμη και τον Γιαννούλη Χαλεπά, τον Κωνσταντίνο Καβάφη και τον Παρθένη – ως οργανικό μέρος ενός ελληνικού Διαφωτισμού που ξαναπιάνει το νήμα από εκεί που το είχαν αφήσει ο Ανδρέας Κάλβος και ο Διονύσιος Σολωμός.
Ο Στέφανος Μπεκατώρος, ανάμεσα σε άλλες σπουδαίες δουλειές του, μας κληροδότησε, προτού μας αφήσει, μια υποδειγματική μελέτη για τη σχέση Δραγούμη-Γιαννόπουλου, που αποτυπώνεται και στις επιστολές του Γιαννόπουλου προς τον Δραγούμη. Οι επιστολές του Γιαννόπουλου, που πρώτος ο Μπεκατώρος έφερε στο φως της δημοσιότητας, καταδεικνύουν όχι μόνο τη στενή πνευματική τους σχέση αλλά και την αγωνιώδη προσπάθεια του Γιαννόπουλου να μεταβεί από το πεδίο της θεωρίας σε εκείνο της πράξης, μέσα από την πρόσδεσή του στον κατ’ εξοχήν άνθρωπο της πράξης, Ίωνα Δραγούμη. Επί πλέον, ο Μπεκατώρος –ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν γράφει τη μελέτη του–επισημαίνει τη ουσιώδη και βαθιά επίδραση του Γιαννόπουλου στο έργο του Πικιώνη, του Κωνσταντινίδη, του Σικελιανού και τόσων άλλων.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Σπύρος Κουτρούλης, στη μελέτη του «Περικλής Γιαννόπουλος: Η γενιά του ’30 και οι σύγχρονες ερμηνείες του», επιμένει στη σταυρική επίδραση που άσκησε το έργο του Γιαννόπουλου στη «γενιά του ’30», και ιδιαίτερα στον Σεφέρη. Οι καλλιτέχνες, οι ποιητές και οι συγγραφείς αυτής της σημαντικής, για τα ελληνικά πράγματα, γενιάς, θα επηρεαστούν αποφασιστικά από την «Ελληνική Γραμμή» του –που θα την συναντήσουμε στον Ελύτη ή στον Τσαρούχη και τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα, ορίζοντας τη θεματική της ελληνικότητας. Μάλιστα, θα συνηγορήσουν μαζί του για την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας ελληνικός πολιτισμός που δεν θα αποτελεί απλά παράρτημα του ευρωπαϊκού, εισάγοντας την έννοια ενός «ελληνικού ελληνισμού», σύμφωνα με την έκφραση του Σεφέρη. Άλλωστε, ο Σμυρνιός ποιητής θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανασύνδεση της γενιάς του με το έργο και τις ιδέες του Γιαννόπουλου, και θα πρωτοστατήσει στο σχετικό αφιέρωμα των Νέων Γραμμάτων, το 1938.
Τέλος, ο Μάριος Νοβακόπουλος, στο εκτενές δοκίμιο, «Έθνος και φύση στο έργο του Περικλή Γιαννόπουλου», διατρέχει με πληρότητα και πυκνότητα το έργο του Γιαννόπουλου, καθώς και τις εξακτινώσεις του στο σύνολο της ελληνικής πνευματικής ζωής. Κατά τον Νοβακόπουλο, «όλη η εθνική και αισθητική ιδεολογία του Περικλή Γιαννόπουλου αρχίζει και τελειώνει, θα έλεγε κανείς, από την βαθιά βιωματική σχέση του με την ελληνική γη». Ο Γιαννόπουλος προσλαμβάνει την ελληνική γη, και κατ’ εξοχήν τη γη της Αττικής και των νησιών, ως κοιτίδα και ταυτόχρονα ως προορισμό του Έλληνα ανθρώπου. Βασική μέριμνα του Γιαννόπουλου είναι να ανοίξει τον δρόμο, έστω και βίαια, για μια επανεκτίμηση της ελληνικής φύσης και του ελληνικού έθνους ως της πηγής (δυνητικής;) μιας ελληνικής υπεροχής έναντι της σκοτεινής και μηχανοποιημένης Ευρώπης. Θεμέλιό της, το ελληνικό μέτρο –φύσης και ιστορίας (του «έθνους»)– που θα το ξαναβρούμε στον Κόντογλου, στο «Μυθιστόρημα» του Σεφέρη («Φέραμε πίσω αυτά τ’ ανάγλυφα μιας τέχνης ταπεινής»), στον Ελύτη, στον Ρίτσο («Σ’ αὐτὸ τὸ ἀέτωμα τί ὡραῖα ποὺ συμπλέκονται ἄνθρωποι κι ἄλογα», Ελληνική γραμμή 1979). «Το έργο του Περικλή Γιαννόπουλου είναι μία αναζήτηση και παράλληλα μία διακήρυξη ελληνικότητας».
ΥΓ Ένα Τρίτο Μέρος του αφιερώματός θα είναι επικεντρωμένο στην πνευματική επίδραση που άσκησε το έργο του Γιαννόπουλου στην εποχή του και μετά από αυτήν, καθώς και στις πολιτικές προεκτάσεις των απόψεών του, μέχρι τις μέρες μας.
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΕΔΩ
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
