“Επίκαιρο, όμως, και πάντα ζωντανό το Βυζάντιο στις συνήθειες και στη συνείδηση, και στις συγκινήσεις, θα πω, των Νεοελλήνων, και όχι μόνο αυτών, παραμένει παρεξηγημένο ακόμη τώρα, όταν ανιστόρητα το συγκρίνουν με την αρχαιοελληνική πραγματικότητα και άκριτα το παραβάλλουν με την ευρωπαϊκή Αναγέννηση. Ξεχνούν οι βιαστικοί αυτοί επικριτές ότι, χρονικά, το Βυζάντιο είναι η πολιτισμική συνέχεια του ελληνιστικού Ελληνισμού, της γλώσσας και της σκέψης του, ότι το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου ποτέ δεν γνώρισαν το έρεβος του δυτικοευρωπαϊκού Μεσαίωνα, του οποίου τη ρωμαϊκή καταβολή είχαν κλονίσει τα βαρβαρικά λεγόμενα στίφη, και ότι, τέλος, η ευρωπαϊκή Αναγέννηση μπολιάζεται από το βυζαντινό μάθημα, που μεταφέρουν στη Δύση οι αυτοεξόριστοι βυζαντινοί λόγιοι. (…) Και ας μην ακούμε τους –όλο, όμως, τώρα και λιγότερους– δήθεν ειδήμονες, που διατείνονται ότι οι Άραβες ήταν ο δίαυλος της διάδοσης των αρχαιοελληνικών συγγραμμάτων στην Ευρώπη. Τους ρωτώ απλά: Πού είναι ο αραβικός Όμηρος; Πού οι αραβικοί αρχαίοι τραγικοί και πού η αραβική Σαπφώ; Και οι λυρικοί ποιητές; Να θυμίσω ότι για πρώτη φορά μεταφράστηκε ως και Αριστοτέλης στα Λατινικά, κατευθείαν από το αρχαίο κείμενο, από τους Κωνσταντινουπολίτες λογίους που είχαν καταφύγει στην Ιταλία μετά την Άλωση του 1453”