Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Υπάρχουν ταινίες που απλώς αφηγούνται μια ιστορία και υπάρχουν έργα που μοιάζουν να καλούν τον θεατή όχι μόνο να θυμηθεί, αλλά να αναμετρηθεί με τον εαυτό του και την εποχή του. Η ταινία «Ιωάννης Καποδίστριας» ανήκει αδιαμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία.
Κανείς βέβαια δεν μπορεί να χωρέσει μέσα σε δύο ώρες τη ζωή, το όραμα και το τεράστιο έργο του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας. Κι όμως, η ταινία καταφέρνει κάτι εξίσου σημαντικό, να αποδώσει το μέγεθος του ανθρώπου. Όχι μέσα από ωραιοποιήσεις, αλλά μέσα από τη σύγκρουσή του με μια χώρα που μόλις γεννήθηκε και με δυνάμεις που δεν άντεχαν να κυβερνηθεί από έναν ηγέτη ανιδιοτελή, ακέραιο και βαθιά πατριώτη. Ο Ιωάννης Καποδίστριας παρουσιάζεται όπως πραγματικά ήταν· ένας Ευρωπαίος πολιτικός παγκοσμίου κύρους, που επέλεξε να θυσιάσει τα πάντα για μια Ελλάδα ρημαγμένη, διχασμένη και αιχμάλωτη συμφερόντων.
Η ερμηνεία του Αντώνη Μυριαγκού είναι πραγματικά ρόλος ζωής, συγκλονιστική, σιωπηλή όπου πρέπει, αυστηρή, ανθρώπινη και βαθιά τραγική. Δεν «παίζει» τον Καποδίστρια αλλά τον ενσαρκώνει με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο. Σαν να γεννήθηκε για να σηκώσει αυτόν τον ρόλο.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια, σχεδόν κάθε χρόνο, εμφανίζεται ένα έργο που μοιάζει με υπενθύμιση “άνωθεν”. Πρώτα η μοναδική ταινία για τον Άγιο Νεκτάριο, με τον συγκλονιστικό Άρη Σερβετάλη σε μια ερμηνεία που άφησε εποχή, πέρυσι η συγκλονιστική σειρά για τη ζωή του Αγίου Παϊσίου, με τον σπουδαίο Κύπριο ηθοποιό Προκόπη Αγαθοκλεούς που τον ενσάρκωσε να συγκινεί βαθιά και να καθηλώνει το πανελλήνιο και φέτος, ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του Καποδίστρια, που όπως αναφέρω και παραπάνω δίνει ζωή και ψυχή σε έναν άνθρωπο που η ιστορία έχει σπανίως συλλάβει με τόση αλήθεια.
Άλλοι άγιοι με ράσο, άλλοι «άγιοι» της πολιτικής και της ιστορίας. Όλοι όμως ενωμένοι από το ίδιο νήμα θυσία, αλήθεια, σύγκρουση με την εξουσία και τα φερέφωνα της εποχής τους. Και βέβαια ένα ακόμη πολύ σημαντικό κοινό που δείχνει ξεκάθαρα την επιδραστικότητά τους είναι ότι κυνηγήθηκαν και λοιδορήθηκαν εξίσου από την εξουσία της δικής μας εποχής, διότι προφανώς ακόμη και εάν δεν βρίσκονται εν ζωή τους ενοχλούν, γιατί άραγε;
Γιατί η ταινία δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Αντιθέτως, ο θεατής δεν μπορεί να αγνοήσει τον συνειρμό με το σήμερα. Οι μηχανισμοί που πολέμησαν τον Καποδίστρια, οι εγχώριες ελίτ και τα ξένα συμφέροντα, μοιάζουν τρομακτικά γνώριμοι. Και αυτός είναι ο πραγματικός λόγος που το έργο «ενοχλεί». Γιατί θυμίζει τι χάσαμε και ακριβώς γιατί δεν αποκτήσαμε ποτέ ξανά έναν τέτοιο ηγέτη.
Αυτή η ταινία δεν είναι απλώς κινηματογράφος. Είναι ιστορική μνήμη, είναι πνευματικό κάλεσμα, είναι μια σπάνια ευκαιρία να δούμε στην οθόνη έναν άνθρωπο που αγάπησε την Ελλάδα περισσότερο από την ίδια του τη ζωή.
Και τελικά, μέσα από τέτοια έργα, έρχεται και μια βαθύτερη υπενθύμιση, ότι ο Θεός δεν μας αφήνει. Ότι σε κάθε δύσκολη εποχή, στέλνει σημάδια, μορφές, παραδείγματα για να θυμόμαστε ποιοι είμαστε και τι μπορούμε να γίνουμε.
Όπως έλεγε και ο ίδιος ο Ιωάννης Καποδίστριας:
«Ει ο Θεός μεθ’ ἡμῶν, οὐδεὶς καθ’ ἡμῶν».
Αν υπάρχει μία ταινία που αξίζει να δείτε στον κινηματογράφο φέτος, είναι αυτή.
Όχι για να περάσετε απλώς δύο ώρες. Αλλά για να νιώσετε, να θυμηθείτε, να αναμετρηθείτε με όσα χάθηκαν και όσα μπορούμε ακόμα να κερδίσουμε.
Μην την αφήσετε να περάσει δίπλα σας. Τρέξτε στην αίθουσα αλλά για καλό και κακό κλείστε πρώτα εισιτήρια μην σας φάει τζάμπα η αναμονή.
✍ Στυλ. Καβάζης