Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.
Τον 15ο αιώνα ένας Βυζαντινός με το όνομα Λάσκαρις Κανάνος φέρεται να έκανε ένα ταξίδι στα εδάφη των Βαράγγων, στη Σκανδιναβία, την Αγγλία και την Ισλανδία:
«Ο ιστορικός Λαόνικος Χαλκοκονδύλης τον αναφέρει και σημειώνει εμπορικές επαφές μεταξύ της Λιβονίας και της Δανίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και των “Κελτών”.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει ένα χειρόγραφο στην ελληνική γλώσσα για ένα ταξίδι που πραγματοποίησε μέσω της Σκανδιναβίας και των χωρών της Βαλτικής, γραμμένο από ένα άτομο με το όνομα Λάσκαρης Κανάνος.
Ο συγγραφέας περιγράφει πώς επισκέφθηκε το Μπέργκεν, τη Στοκχόλμη, τη Ρίγα, το Ντάνζιγκ, το Λούμπεκ και την Κοπεγχάγη, προτού προχωρήσει προς την Αγγλία και την Ισλανδία.
Η αφήγησή του είναι σαφώς αποτέλεσμα παρατήρησης από πρώτο χέρι και όχι κλασικής μίμησης, και περιλαμβάνει μια σειρά από επαληθεύσιμες λεπτομέρειες, όπως οι αποστάσεις, το κλίμα και η διατροφή των ντόπιων.
Πρόκειται για το μοναδικό αρχαίο ή μεσαιωνικό ελληνικό κείμενο που ισχυρίζεται ότι αποτελεί έκθεση αυτόπτη μάρτυρα για τη Σκανδιναβία και την περιοχή της Βαλτικής, και είναι το πρώτο ελληνικό κείμενο που αναφέρει πόλεις όπως η Κοπεγχάγη, η Στοκχόλμη, το Μπέργκεν και η Ρίγα».
«Ο Κανάνος πραγματοποίησε το ταξίδι του πιθανότατα το 1438-1439 και το οδοιπορικό του έχει σημειώσεις σχετικά με τη νομισματοκοπία στη Στοκχόλμη και το Μπέργκεν,(λογικά ήταν έμπορος ) την υποταγή της Σουηδίας και της Νορβηγίας στον Δανό βασιλιά και την κατοικία του βασιλιά της Δανίας στην Κουπανάβα (Κοπεγχάγη).
Τη Βαλτική Θάλασσα την αποκαλεί Βενδικό Κόλπο (Wendish Bay).
Αναφέρει ότι οι πόλεις Ρίγα και Ρέβελ ανήκαν στον αρχιεπίσκοπο της Ρίγας και η υπόλοιπη Λιβονία στον δούκα του μεγάλου Μαγίστρου του Τευτονικού Τάγματος.
Αναφέρεται στην Ισλανδία ως κατοικημένη από ιχθυοφάγους και την ταυτίζει με τη Θούλη του Κλαυδίου Πτολεμαίου.
Όταν μιλάει για την Ισλανδία, η επιλογή των ρημάτων σε πρώτο πρόσωπο δείχνει ότι ο ίδιος είχε διασχίσει τη θάλασσα από την Αγγλία στην Ισλανδία.
Ισχυρίζεται ότι στην Ισλανδία ολόκληρο το έτος χωρίζεται σε μία ημέρα και μία νύχτα, καθεμία από τις οποίες διαρκεί έξι μήνες, γεγονός που πιθανότατα υποδηλώνει ότι επισκέφθηκε τη χώρα κατά τη διάρκεια του υψηλού καλοκαιριού. Επιπλέον, σημειώνει ότι οι Ισλανδοί άνδρες είναι “γεροί και δυνατοί” και ότι πίνουν νερό αντί για κρασί”.
Το διασωθέν έργο του Κανανού είναι σύντομο, μόλις τρεις σελίδες στο μοναδικό διατηρημένο χειρόγραφο του 16ου αι. (σήμερα στη Βιέννη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας, ist. gr. 113, στα folios 174r-175r). Αλλά μπορεί να είναι ένα κομμάτι ενός άλλοτε μακροσκελούς έργου.
Αν και κατά καιρούς έχει ταυτιστεί με τον Ιωάννη Κανανό (τον ιστορικό), δεν υπάρχει κανένας λόγος άλλος από τα επώνυμά τους, για να εξισωθούν οι δύο όχι πολύ γνωστές μορφές.».
Πηγή – Οι Βαράγγοι: Sverrir Jakobson (φωτό στο τέλος).
Οι περιπέτειες του Λάσκαρι Κανάνου υπενθυμίζουν ότι η ελληνική ναυτοσύνη δεν είναι φαινόμενο των νεότερων χρόνων ούτε αποτέλεσμα της τύχης. Από τον Πυθέα τον Μασσαλιώτη που ταξίδεψε στις θάλασσες της Βόρειας Ευρώπης, μέχρι τους Βυζαντινούς και τους εμπόρους της Μεσογείου, οι Έλληνες δείχνουν ένα αδιαμφισβήτητο ταλέντο στη ναυτιλία, την εξερεύνηση και την επικοινωνία με ξένους κόσμους.
Ακόμη και ως ένα μικρό κράτος, η Ελλάδα κατάφερε να γίνει ένας από τους κορυφαίους ναυτικούς λαούς του κόσμου. Οι ελληνικές σημαίες κυματίζουν σήμερα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη των θαλασσών, σε εμπορικά πλοία, σε νηοπομπές και σε διεθνή λιμάνια. Η παράδοση αυτή δείχνει ότι το μέγεθος ενός κράτους δεν καθορίζει την ισχύ του στις θάλασσες αλλά η γνώση, η τόλμη και η εμπειρία των ναυτικών είναι αυτά που καθορίζουν την κυριαρχία.
Η ελληνική ναυτοσύνη είναι ιστορία, πολιτισμός και ζωντανή πραγματικότητα. Είναι η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν, από τον Πυθέα και τον Λάσκαρι Κανάνου, μέχρι τους σημερινούς Έλληνες καπετάνιους που συνεχίζουν την παράδοση, κρατώντας τη χώρα και τις θάλασσές της ανάμεσα στις κορυφές του κόσμου.
